Nguyễn Ngọc Danh

 

ĐI TM MA THU

 

Qun đi ci nhn tổng thể - Chng ta sẽ tới từng gốc cy, đứng ngắm từ gc khuất của Ma Thu. Từ đ chng ta c ci nhn đa dạng, chi tiết v cảm nhận ra sự kỳ diệu, kỳ cng của thin nhin. Thấy được chn din, chạm đến ci hồn của ma Thu. Muốn c được những tấm hnh như thế, điều kiện ắt c v đủ l phải c chiếc my ảnh- v người nhiếp ảnh. Người nhiếp ảnh th dễ biết dễ nhận. Nhưng my ảnh l g ? Tại sao người Việt gọi l My Ảnh - Nhiếp Ảnh ? Chng ta đi tm ci gốc của n.

Hai từ nhiếp ảnh ( chụp hnh ) người Việt dịch từ chữ " photography" của Hy Lạp do hai từ Photo+Graphy hợp chung lại:

Photo = Light - Graphy= Vẽ , Viết

Etymology: The word "photography" was created from the Greek roots φωτός (phōtos), genitive of φῶς (phōs), "light" and γραφή (graph) "representation by means of lines" or "drawing", together meaning "drawing with light". Several people may have coined the same new term from these roots independently.

Theo nguồn gốc v chiết tự trn, chng ta c định nghĩa chnh xc :
Photography ( nhiếp ảnh) = Vẽ, Viết "với" nh Sng . hay : Vẽ -Viết "bằng" nh Sng.

Như vậy khi chng ta chụp hnh đồng nghĩa với ' Vẽ hnh bằng nh Sng '. Hon ton khc với hội họa. Hội họa vẽ hnh bằng - Sơn, mu nước (water color) hay mực đen ( tranh thủy mặc). Chnh v thế nh sng l yếu tố v cng quan trọng trong Nhiếp Ảnh.

Tấm hnh đẹp dựa trn nhiều yếu tố. Nhưng " nh Sng" l yếu tố quyết định chnh yếu của tc phẩm. Một người nhiếp ảnh muốn c tc phẩm đẹp phải c gic quan thứ su thật bn nhạy với nh sng với sự quan st từng gc độ nh sng phủ trn một phần, nhiều phần hay ton phần chủ thể ( người, vật) trước khi đưa my ln nhắm rồi bấm my. Khng nắm bắt được Đường Nt -Độ Cong- Cao Thấp -Sắc độ Đậm- Nhạt..., tc phẩm chỉ l tấm hnh thiếu sống động, một tc phẩm khng đem lại cho người thưởng lm ci ht hồn vo trọng tm tinh thần của tấm ảnh. Cũng c thể gọi đ l tấm ảnh thiếu sinh kh, thiếu sống động. Lan man mt cht như thế để giới thiệu với những ai chưa quen với my hnh, mặc d khng thch mn nghệ thuật ny.

 

By giờ chng ta đi vo chủ đề : Đi Tm Ma Thu. Tại sao lại c chủ đề xem ra rất kh tin v kh chịu như trn. Ma Thu hiện diện trước mắt từ Thng Chn tới Thng Mười Một tại cc vng, quốc gia n v hn đới. Cần g phải đi tm. Đứng trong cửa sổ ng ra cũng thấy Ma Thu. Cn cc vng, quốc gia miền nhiệt đới th việc đi tm Ma Thu l một vấn đề v cng kh khăn v phức tạp. Kh khăn về phương tiện di chuyển, ti chnh, thời gian. Phức tạp v giấy tờ, thủ tục nhập cảnh. ngn ngữ v.v.. Chỉ c một cch duy nhất l nhn ngắm vẻ đẹp Ma Thu qua những tấm hnh trn bo, postcard, trn net m thi.

Đặt ra chủ đề Đi Tm Ma Thu gần như thừa với những ai sống tại cc quốc gia phương Ty. V l một vấn đề qu kh thực thi với những ai sống tại cc vng nhiệt đới. Nhưng vấn đề đặt ra khng phải cho mọi người, m cho chnh bản thn ti, một nhiếp ảnh nghiệp dư, đ gắn b với tấm lng đam m nhiếp ảnh hơn mười lăm năm rồi. L người chỉ c cht t điều kiện, thường đi chụp hnh Ma Thu cho chnh sự đam m của mnh v sau đ l chia sẻ ci đẹp nắm bắt được qua nghệ thuật nhiếp ảnh với người thn v bạn hữu. Nhưng ci quan trọng ở đy l: Đi Tm Ma Thu ngay chnh thnh địa của Ma Thu hay tại những nơi chốn gần gũi, quen thuộc bẳng my hnh digital hiện đại. V Đi tm Ma Thu để đem lại niềm cảm mến cho những ai muốn chim ngắm ma Thu qua ngh thuật nhiếp ảnh.

Từ xửa từ xưa tới nay, chng ta thường chim ngắm, thưởng thức vẻ đẹp phong cảnh của Ma Thu qua tranh ảnh, nhất l hnh ảnh nghệ thuật qua ống knh. V hầu hết những tấm ảnh như thế cho người thưởng lm ci nhn tổng thể về Ma Thu, hay n theo danh từ hiện đại l xem hnh Ma Thu với khng gian hai chiều, thiếu đi chiều su. V dụ chụp: Con Đường Ma Thu rực L Vng, Thnh phố, trang trại, khu rừng im lm trong sắc mu thật quyến rũ trong ci thm u kỳ lạ, Những ao hồ c bng cy ma Thu soi mnh trn mặt nước phẳng lặng... chng đưa tm hồn người thưởng lm sự an bnh (xem hnh)

 

Nhưng những tấm hnh như thế chng ta chỉ ngồi một chỗ m chim ngưỡng vẻ đẹp kỳ diệu của cảnh vật. Chng cho chng ta ci nhn tổng quan qua ống knh rất nghệ thuật v c thẩm mỹ qu chuyn nghiệp. Nhưng khi ngắm nhn nhiều lần những tc phẩm như thế hầu như chng ta cn c một ước muốn, một cu hỏi cn ẩn kn trong tiềm thức. Phải chăng đ l cu hỏi : Ừ ! cảnh đ qu đẹp. nhưng ti ước mơ được đến tận nơi để ngắm tỷ mỷ những cnh, l, thn cy ấy như thế no ! Ti muốn đứng trong một khng gian, một gc no đ từ pha trong của cảnh vật nhn ra, để xem chng khc nhau thế no, khc nhau ra sao. Chng thuộc bao nhiu chủng loại trong ci khng gian đầy mu sắc kia.. Ti muốn đứng dưới gốc cy trong một gc rừng, một khu vườn, trong cng vin, bn bờ suối xem từng chiếc l, từng cnh cy im lm hay uốn mnh trn bờ hồ. Xem từng luồng nh sng, với mu nắng xuyn qua cc khe l. Bn tay chạm nhẹ từng nhnh cy, từng chiếc l vng nằm phủ kn trn đường đi. Mong sao được lọt vo khu rừng trong ma đng thời của Thu. Lang thang trong cng vin, đứng thơ thẩn bn bờ hồ nhn hng cy rũ l soi mnh, để xem cảm xc đưa mnh đi về đu, về nơi chốn no trong niềm mơ ước nằm su kn trong tm thức. Ước mơ nhu thế, Bạn hay ti đều muốn trưc diện với chnh con người của mnh qua cảm xc khi nhn ngắm Ma Thu. Ma của mơ mộng, của sầu thương. Ma của hnh bng chia la. Ma của sự sắp kết thc. Trong ci đẹp kỳ diệu đ hnh như ẩn chứa một thng điệp cho loi người, một sinh vật mang qu nhiều tnh cảm. Nhưng ci tnh sầu muộn ấy gần như chiếm lấp hơn một nửa tm hồn của mỗi chng sinh v đeo đuổi như hnh với bng cho tới khi mỗi chng ta khng l chng ta nữa.! ...

Ti l người thch c đẹp, c đẹp của thin nhin, của trong sng, của giản dị. Thin Cha, Ngi khng cho ti nhiều ti năng. Nhưng Ngi cho ti lng yu thch ci đẹp ấy. V ti cũng chỉ được Ngi ban cho một cht ci đam m bị hạn chế trong nhiều vấn đề với dụng cụ, thể chất, tm l, tr tuệ. Ti nhận c  khim tốn ấy để đi " ĐiTm Ma Thu" trong từng gc nhỏ của ni rừng, khu vườn v thậm ch đứng dưới gốc cy, nhn ngắm những tia nắng lung linh đu đưa theo cc cnh l trong một buổi sng, buổi chiều hiu hiu gi bấc ( Heo may) của vng Bắc California. C đẹp trong từng gc nhỏ ấy, ti ghi lại qua nhiếp ảnh, hầu đp lại những mong ước thầm kn của chnh mnh v rất c thể của một số khch thưởng lm. Được chăng ? Một ước mong đang bỏ lững. V đ chỉ l một ước mong rất khim tốn của người cầm my nghiệp dư l ti trong mn nghệ thuật nhiếp ảnh tri rộng khắp hon cầu ngy nay..

Từ lu đến nay, ti xem đi xem lại những tc phẩm Ma Thu của chnh mnh, v chim ngắm bao tc phẩm của cc tc giả nổi danh. Ti thấy mnh chẳng khc chi một khn giả đi xem thi hoa hậu, trnh diễn thời trang, một buổi văn nghệ trong hội trường. Trong đ cc khn thnh giả cũng như ti ngồi yn ở vị tr từ xa. Chim ngắm c đẹp của trang phục, son phấn, hnh dng m thi. Đến gần xem kỹ hơn l việc bất khả.

 

Cho tới một hm, vo ma Thu năm ngoi (2019) ti cũng xch my đi chụp hnh ma Thu tại cng vin thnh phố, trn con đường đi bộ thn quen trong vng. Đứng dưới gốc cy phong đầy l vng, ngắm nhn cnh l rung nhẹ trong nắng. Đưa my ln chụp ngược sng v tấm thật gần, lấy gần hết những chi tiết cần thiết. Ti chụp thm vi tấm. Ti tiến gần vo gc tường bao kn bởi hng boston ivy m l xanh vng đỏ xen lẫn. Chọn một nơi vừa cho đi chn đứng vững v khoảng trống thong pha trước khng che lấp ống knh. Ti như vỡ o trong ci nhn mới lạ. Cảnh vật ngoi kia l một khng gian mới, hon ton khc hẵn với những lần ti thường ngy đi bộ hay li xe trn con đường thn quen chạy chung quanh khu vực ti cư ngụ.


Về nh load hnh vo computer. Lần lượt xứ l từng hnh qua photoshop ( phng sng), ti như người bước vo một thế giới qu gần gũi, thn thiện với Ma Thu qua những tấm hnh nổi ( 3D). Hnh r từng nt, từng cụm l, từng khoảng khng gian thật gần tới xa xa ngoi kia. Ti như người chợt thức tỉnh trong cơn m. Tự n với chnh mnh: Ti đ đi tm Ma Thu, đ hơn mười lăm năm.. nhưng mi tới năm nay ti mớ thực sự tm thấy Ma Thu trong mơ ước.

 

V ti được đứng giữa lng ma Thu như một người bạn tm giao nhn ra, khng cn l người du ngoạn vừa thấy cảnh đẹp dừng lại, chụp mt vi tấm rồi đi tm chỗ mới c cảnh khc. Ti thu mnh lại như một ch sc, nhn ngắm thật r, cảm nhận su sắc được ci mơ hồ, ci hồn của ma Thu trong từng gốc cy, cnh l, trn những khc đường, gc tường, V cuối cng l hơi thở của ma Thu, nhịp đập của khng gian, thời gian thực sự đang từng giờ, từng pht sống bn nhau với con người, trao ban cho nhn lọai một tnh yu thật nhn hậu v nhẹ nhng của Thng năm v Bốn Ma.

 

Bỗng tai ti thoảng nghe tiếng ni rất nhẹ: " Ny con! Vẻ đẹp duyn dng v quyến rũ của Ma Thu ngoi kia chnh l vạt o chong lộng lẫy của sứ thần Thin Cha để lại cho trần gian khi đi qua vng trời ny."

 

Mời vo xem hai Video : Đi Tm Ma Thu I v II
 

California Nov 28 2020

Ngọc Danh

__________

 

Đi Tm Ma Thu I

 

Đi Tm Ma Thu II

 

 

 

art2all.net