đỗ tư nghĩa

 

 

t ́ m   l ạ i   n ụ   c ư ờ i

 

Dẫn nhập

 

 

 

 

 

Giữa lối đi băng qua cuộc đời, tôi bỗng thấy ḿnh trong một khu rừng rậm tối đen.

 

DANTE, Hài Kịch Thần Thánh.

 

Ở tuổi 17, tôi làm một chuyến du lịch bằng ca-nô với hai người bạn, trong vùng hoang dă phía bắc Ontario. Chúng tôi hoàn toàn dựa vào sức ḿnh, không có ǵ khác ngoài những chiếc ca-nô và một ít lương khô. Không ai trong chúng tôi có kinh nghiệm về du lịch.

Chúng tôi nghĩ rằng, có thể thực hiện chuyến du lịch đó mà không cần sự giúp đỡ nào, ngoài tài nguyên của chính ḿnh và vài cái bản đồ tốt.

Nhưng đi được 5 ngày, chúng tôi thấy ḿnh hoàn toàn bị lạc. Chúng tôi nh́n vào bản đồ và quay về theo lối cũ, nhưng vẫn không t́m ra những cái mốc mà chúng tôi mong đợi.

Nơi tưởng rằng có ghềnh thác, th́ lại không có, và nơi tưởng không có ǵ, lại xuất hiện một cái hồ. Chúng tôi bị lạc trong một lănh thổ xa lạ; những bản đồ và tất cả những tài nguyên khác bên trong chính ḿnh mà chúng tôi dựa vào, tất cả đều vô dụng.

Ở tuổi 37, tôi thấy ḿnh ở trong một cơn trầm cảm nghiêm trọng, cái kinh nghiệm ấy rất giống với kinh nghiệm mà tôi đă trải qua trong chuyến đi cắm trại năm xưa. Một lần nữa, tôi bị lạc trong một lănh thổ xa lạ, một nơi chốn khủng khiếp nhưng xinh đẹp. Tất cả những cột mốc đều biến mất. Những trở ngại bỗng hiện ra tại cái nơi ngỡ rằng chúng không có mặt. Những bản đồ mà tôi đă nương tựa vào, không cho thấy ǵ về cái lănh thổ mà tôi thấy ḿnh đang hiện diện. Tệ nhất, ngay cả chính tôi cũng không biết là ḿnh đang bị lạc. Và nếu tôi không biết, th́ làm thế nào một ai khác có thể biết, hay ch́a tay ra trợ giúp?

Trong những t́nh huống khó khăn, tôi vẫn luôn nương tựa vào việc hành thiền ( tu tập theo đạo Phật) của ḿnh để t́m ra lối thoát. Nhưng trong trường hợp này, th́ nó dường như không đủ, hay không ăn nhập với những ǵ mà tôi đang trải qua. Trầm cảm đă đánh cắp sự sống ra khỏi tất cả những ǵ mà tôi thấy mang lại sự sống, và việc hành thiền cũng không phải là ngoại lệ. Dường như những lời dạy tôn giáo (hay tâm linh) có rất ít điều để nói về kinh nghiệm trầm cảm.

Điều ấy không có ǵ đáng ngạc nhiên, khi xét sự kiện rằng quá nhiều tính tâm linh (spirituality) được đặt nền tảng trên ư tưởng về sự siêu việt (transcendence) và sự chạy trốn. Trái lại, trầm cảm là một kinh nghiệm về t́nh trạng bị kẹt trong bùn lầy, không thể nào vươn lên như hoa sen, là loài hoa thường hay được dùng như một biểu tượng cho sự vô nhiễm.

Nhưng trước đây tôi vẫn luôn tin vào một thực tập tâm linh (mà) hướng tới việc ổn định một cách sâu xa vào trong cuộc đời, vào trong những vực thẳm, nếu cần thiết. Do vậy, tôi kiên tŕ, cố t́m một cách để nối kết việc thực tập này với những ǵ đang diễn ra bên trong tôi. Rốt cùng, tôi đă khám phá ra rằng, trong sự di chuyển đi xuống của trầm cảm, tôi đă có thể ổn định một cách trọn vẹn hơn vào trong đời tôi, và rằng, việc ổn định ấy cung hiến một cơ hội lớn cho việc học hỏi, mở ra, và phát triển.

Sự thực tập và con đường của tôi là đạo Phật Zen. Tôi thấy rằng, sau cùng tôi đă có thể mang cơn trầm cảm của tôi vào trong sự bao la của thiền tập, và thấy rằng, những người khác cũng có thể làm như vậy – bất luận khuynh hướng tâm linh của họ ra sao.

Trầm cảm là một cơn bệnh không chỉ của thân xáctrí óc, mà c̣n là của trái tim. Trầm cảm cống hiến cho chúng ta một cơ hội để đào sâu tâm thức (spirit) của  ta, đời  ta, và trái tim ta. Có nhiều cái mà ta có thể học về chính ḿnh và về thế giới của ta qua cuộc hành tŕnh này. Qua sự thực tập chăm chú và từ bi với trầm cảm, ta có thể trải nghiệm một sự hồi phục sâu xa hơn, và phát triển đời sống tâm linh của chính ḿnh.

Đây là một cuốn sách hướng dẫn về cách xử lư tại cái nơi hoang dă là trầm cảm, được viết bởi một người đă biết cái lănh thổ đó và thấy rằng, chỉ một cái bản đồ thôi th́ không đủ. Nó hướng dẫn cách sử dụng những tài nguyên nội tại của chính bản thân, cách “đọc” và lắng nghe những dấu hiệu xung quanh ḿnh. Sau cùng, nó hướng dẫn để đạt tới sự phát triển, tuệ giác, và sự tự thực hiện (giac ngộ). Xưa kia, một đệ tử của đức Phật hỏi Ngài một câu hỏi hết sức lư thuyết và tư biện. Đức Phật trả lời bằng một câu chuyện về một người bị trúng một mũi tên độc. Rồi Ngài hỏi: “Phải chăng người này nói,  ‘ Tôi sẽ không để cho mũi tên này được rút ra cho đến khi tôi biết người bắn nó thuộc về bộ lạc nào, sống bằng nghề ǵ, hay cái mũi tên được làm bằng thứ gỗ ǵ?’ Cũng như vậy, ta đă không trả lời những ai muốn biết vũ trụ là hữu hạn hay vô hạn, có một Thượng đế hay không, hay những câu hỏi tương tự như vậy. Và ta đă khai thị cái ǵ? Nguyên nhân của sự khổ và con đường diệt khổ.”

Chính trong tinh thần đó mà tôi hiến tặng cuốn sách này, với hy vọng đem lại sự giúp đỡ thực tiễn cho những ai đang ở trong cơn đau đớn của trầm cảm. Mong sao bạn sử dụng cuốn sách này để hướng dẫn bạn đi qua nỗi đau đớn ấy, đi qua sự khổ đau lớn hơn của cuộc đời này – sự khổ đau mà tất cả chúng ta đều chia sẻ.

 

 --�¯?-- --�¯?--

 

* MỘT GHI CHÚ VỀ PHẦN THỰC TẬP: 

Những thực tập mà bạn sẽ thấy ở cuối mỗi chương sách là những cơ hội để cho bạn điều nghiên một cách sâu hơn về những ư tưởng trong chương đó. Không có ǵ phải cảm thấy “tội lỗi” nếu bạn không thực hiện nó hay không làm “đúng.” Hăy sử dụng chúng nếu chúng cọng hưởng với bạn – nếu không, hăy cứ tiếp tục đi qua. Chúng là những lời mời, không phải là những toa thuốc.

Phần lớn những trầm tưởng (meditations) và những quán tưởng (visualisation) đều được đặt nền trên những thực tập của Zen truyền thống và đạo Phật truyền thống. Bạn có thể thấy chúng hoạt động tốt nhất cho bạn nếu bạn thực hành chúng ở một nơi yên tĩnh, ngồi thẳng lưng trên một cái đệm hay trên một ghế dựa, nhưng xin nhắc bạn một lần nữa, hăy sử dụng chúng trong một cách thức tốt nhất cho bạn.

Những bài kệ được dựa trên những bài thơ dùng để thực tập – theo truyền thống – được gọi là gathas. Thay v́ là những lời cầu nguyện, hay những lời khẳng định, chúng được dùng để mang chúng ta trở lại với khoảnh khắc hiện tại, và giúp chúng ta nhớ là chúng ta muốn sống như thế nào khi đối mặt với một trở ngại hay một cơ hội.

Những thực tập khác cũng vậy: bạn có thể lấy hay bỏ, như bạn thấy thích hợp. Hăy dịu dàng với chính bạn. Hăy nhớ, đây là con đường để bạn đi, và bạn là người duy nhất sẽ chọn phải đi con đường nào.

Tôi chúc bạn may mắn trên cuộc hành tŕnh của bạn.

 

PHILIP MARTIN

 

 

trở về mục lục:

t́m lại nụ cười

 

 

trang đỗ tư nghĩa

chân trần

art2all.net