Nguyễn Phú Yên

NHÀ THƠ TRẦN VÀNG SAO ĐĂ RA ĐI


           
Tin từ Huế cho hay nhà thơ Trần Vàng Sao đă qua đời vào lúc 15g chiều hôm nay 9-5-2018. Trần Vàng Sao tên thật là Nguyễn Đính, sinh năm 1941 (Tân Tỵ) ở Thừa Thiên - Huế. Ông nổi tiếng với "Bài thơ của một người yêu nước ḿnh" sáng tác tháng 12-1967 và được chọn trong 100 bài thơ xuất sắc nhất Việt Nam thế kỷ 20.

Tác phẩm của ông: Hồi kư "Tôi bị bắt" (Nhớ lại những năm tháng tôi bị bắt rồi được thả ra và sống như tù - đă đăng trên talawas), Bài thơ của một người yêu nước ḿnh (1967, Năm 2008, NXB Giấy Vụn đă cho in tập thơ cùng tên của ông), Người đàn ông 43 tuổi nói về ḿnh (1984), Tau chưởi, Buổi trưa giữa đường tôi ngồi núp mưa (1990), Gọi t́m xác đồng đội (NXB Hội Nhà Văn, 2012)…

Xin chân thành phân ưu cùng gia đ́nh anh Trần Vàng Sao.

 

NGUYỄN PHÚ YÊN

 

 

BÀI THƠ CỦA MỘT NGƯỜI YÊU NƯỚC M̀NH

Buổi sáng tôi mặc áo đi giày ra đứng ngoài đường
Gió thổi những bông mía trắng trên sông
Mùi toóc khô c̣n thơm mùa lúa qua
Bầy chim sẻ đậu trước sân nhà
Những đứa trẻ đứng nh́n ngấp nghé
Tôi yêu đất nước này như thế
Mỗi buổi mai
Bầy chim sẻ ngoài sân
Gió mát và trong
Đường đầy những cỏ may và muộng chuộng
Tôi vẫn sống
vẫn ăn
vẫn thở
như mọi người
đôi khi chợt nhớ một tiếng cười lạ
một câu ca dao buồn có hoa bưởi hoa ngâu
một vết bùn khô trên mặt đá
không có ai chia tay
cũng nhớ tiếng c̣i tàu
Mẹ tôi thức khuya dậy sớm
năm nay ngoài năm mươi tuổi
chồng chết đă mười mấy năm
thuở tôi mới đọc được i tờ
mẹ thương tôi mẹ vẫn tảo tần
nước sông gạo chợ
ngày hai buổi nhà không khi nào vắng người đ̣i nợ
sống qua ngày nên phải nghiến răng
cũng không vui nên mẹ ít khi cười
những buổi trưa buổi tối
ngồi một ḿnh hay khóc
vẫn thở dài mà không nói ra
thương con không cha
hẩm hiu côi cút
tôi yêu đất nước này xót xa
mẹ tôi nuôi tôi mười mấy năm không lấy chồng
thương tôi nên ở góa nuôi tôi
những đứa nhà giàu hàng ngày chửi bới
chúng cho mẹ con tôi áo quần tiền bạc như cho một đứa hủi
ngày kỵ cha họ hàng thân thích không ai tới
thắp ba cây hương
và mấy bông hải đường
mẹ tôi khóc thút thít
cầu cha tôi phù hộ tôi nên người
con nó c̣n nhỏ dại
trí chưa khôn chân chưa vững vàng bước đi
tôi một ḿnh nuôi nó có kể chi mưa nắng
tôi yêu đất nước này cay đắng
những đêm dài thắp đuốc đi đêm
quen thân rồi không ai c̣n nhớ tên
dĩ văng đè trên lưng thấm nặng
áo mồ hôi những buổi chợ về
đời cúi thấp
giành từng lon gạo mốc
từng cọng rau, hột muối
vui sao khi c̣n bữa đói bữa no
mẹ thương con nên cách trở sông đ̣
hàng gánh nặng phải qua cầu xuống dốc
đêm nào mẹ cũng khóc
đêm nào mẹ cũng khấn thầm
mong con khôn lớn cất mặt với đời
tôi yêu đất nước này khôn nguôi
tôi yêu mẹ tôi áo rách
chẳng khi nào nhớ tuổi ḿnh bao nhiêu
Tôi bước đi
mưa mỗi lúc một to
sao hôm nay ḷng thấy chật
như buổi sáng mùa đông chưa có mặt trời mọc
con sông dài nằm nhớ những chặng rừng đi qua
nỗi mệt mỏi, rưng rưng từng con nước
chim đậu trên cành chim không hót
khoảng vắng mùa thu ngủ trên cỏ may
tôi yêu đất nước này những buổi ban mai
không ai cười không tiếng hát trẻ con
đá đất cỏ cây ơi
ḷng vẫn thương mẹ, nhớ cha
ăn quán nằm cầu
hai hàng nước mắt chảy ra
mỗi đêm cầu trời khấn Phật cho tai qua nạn khỏi
ngày mai mua may bán đắt
tôi yêu đất nước này áo rách
căn nhà dột phên không ngăn nổi gió
vẫn yêu nhau trong từng hơi thở
ḷng vẫn thương cây nhớ cội hoài
thắp đèn đêm ngồi đợi mặt trời mai
tôi yêu đất nước này như thế
như yêu cây cỏ trong vườn
như yêu mẹ tôi chịu khó chịu thương
nuôi tôi thành người hôm nay
yêu một giọng hát hay
có bài mái đẩy thơm hoa dại
có sáu câu vọng cổ chứa chan
có ba ông táo thờ trong bếp
và tuổi thơ buồn như giọt nước trong lá sen
tôi yêu đất nước này và tôi yêu em
thuở tóc kẹp tuổi ngoan học tṛ
áo trắng và chùm hoa phượng đỏ
trong bước chân chim sẻ
ngồi học bài và gọi nhỏ tên tôi
hay nói chuyện huyên thuyên
chuyện trên trời và dưới đất rất lạ
chuyện bông hoa mọc ḿnh trên đá
cứ hay cười mà không biết có người buồn
sáng hôm nay gió lạnh vẫn c̣n
khi xa nhà vẫn muốn ngoái lại
ngó cây cam cây cải
thương mẹ già như chuối ba hương
em chưa buồn
v́ chưa rách áo
tôi yêu đất nước này rau cháo
bốn ngàn năm cuốc bẫm cày sâu
áo đứt nút qua cầu gió bay
tuổi thơ em hăy giữ cho ngoan
tôi yêu đất nước này lầm than
mẹ đốt củi trên rừng và cha làm cá ngoài biển
ăn rau ŕu, rau éo, rau trai
nuôi lớn người từ ngày mở đất
bốn ngàn năm nằm gai nếm mật
một tấc ḷng cũng trứng Âu Cơ
một tiếng nói cũng đầy hồn Thánh Gióng
Tôi đi hết một ngày
gặp toàn người lạ
chưa ai biết chưa ai quen
không biết tuổi không biết tên
cùng sống chung trên trái đất
cùng nỗi đau chia cắt Bắc Nam
cùng có chung tên gọi Việt Nam
mang vết thương chảy máu ngoài tim
cùng nhức nhối với người chết oan ức
đấm ngực giận hờn tức tối
cùng anh em cất cao tiếng nói
bản tuyên ngôn mười bốn triệu người đ̣i độc lập tự do
bữa ăn nào cũng phải được no
mùa lạnh phải có áo ấm
được ca hát, nói cười, yêu đương không ai cấm
được thờ cúng những người ḿnh tôn kính
hai mươi năm cuộc đời chưa khi nào định
Tôi trở về căn nhà nhỏ
đèn thắp ngọn lù mù
gió thổi trong lá cây xào xạc
vườn đêm thật mát
bát canh rau dền có ớt ch́a vôi
bên hàng xóm có tiếng trẻ con khóc
mẹ bồng con lên non ngồi cầu Ái Tử
đất nước hôm nay đă thấm hồn người
ve sắp kêu mùa hạ
nên không c̣n mấy thu
đất nước này c̣n chua xót
nên trông ngày thống nhất
cho bên kia không gọi bên này là người miền Nam
cho bên này không gọi bên kia là người miền Bắc
ḷng vui hôm nay không thấy chật
tôi yêu đất nước này chân thật
như yêu căn nhà nhỏ có mẹ của tôi
như yêu em nụ hôn ngọt trên môi
và yêu tôi đă biết làm người
cứ trông đất nước ḿnh thống nhất.


Trần Vàng Sao
(1967)