chu trầm nguyên minh


CÚN


 

Đứng bên nay đường nh́n qua, đó là một căn nhà khá lớn, chung quanh có sân, lát gạch tàu màu đỏ, đă phai. Mặt tiền là bức tường gạch, cao 2m, dài chừng 21m, hai cánh cổng bằng sắt, trên hai cánh này có tấm bảng nối hai đầu cột, ghi “Không có ǵ quí hơn độc lập tự do” màu đỏ vàng, bên hông, trên cột cổng bên trái, cao hơn mặt người có cái bảng h́nh vuông, ”Trạm thú y“, và Chó, chữ chó nằm trong ngoặc đơn.  

Tân, tay trái kẹp nạng, tay phải ôm cún con, đứng tần ngần, rồi chống mạnh đầu nạng, khập khểnh băng qua đường. Tân bước qua cánh cổng, bên trái có dăy nhà thấp, theo mũi tên chỉ đường, đó là trạm thú y dành cho chó. Tân bước vào, đó là căn pḥng hẹp, nhưng dài.. đă có người và chó, ngồi ở dăy ghế kê sát tường, đối diện là cái lỗ ṭ ṿ. Tân chống nạn thận trọng bước đến.. 

- Tên? 

Người con gái ốm, ngực lép, choàng áo blu trắng, ngồi bên trong lỗ ṭ ṿ lập lại: 

- Tên? 

- Tân. 

- Cái ǵ? 

- Dạ, Nguyễn văn Tân.  

Ngực lép cao giọng: 

- Tên chó, không phải tên người. 

- Dạ, Cún Con. 

Ngực lép càu nhàu điều ǵ, đứng dậy, đi khuất vào cánh cửa phía trong..  Căn pḥng đă có 4 con chó bệnh, chủ nào chó nấy, chủ ngồi trên ghế, kẹp con chó vào giữa hai chân, chó bị khớp mỏ ư ử.. Tất cả phải chờ.  

- Bệnh ǵ? Ngực lép trở lại và hỏi. 

- Đi-rê. 

- Cái ǵ? 

- Dạ.. dạ.. ỉa chảy.  

Tân nhận cái khớp mỏ, loại nhỏ nhất, nhưng so với cái mơm của Cún Con th́ vẫn quá rộng. Ngực lép ló đầu ra khỏi lỗ ṭ ṿ: 

- Anh kia! 

Không ai lên tiếng v́ không hiều Ngực lép gọi người nào. 

- Anh kia.. Anh có con chó nhỏ kia! 

Mọi người nh́n nhau: 

- Anh kia.. anh có cái chân gỗ..  

Tân biết gọi ḿnh: 

- Cô gọi tôi? 

- Chứ c̣n gọi ai nữa…có ai đi bằng chân gỗ, ngoài ông. 

- Thưa có việc ǵ? 

- Ông để cái nạng gỗ xấu xí đó choán cả lối đi. 

- Tôi.. 

- Ông để nó ở góc pḥng đằng kia ḱa. 

Ngực lép đưa tay chỉ góc pḥng bên phải. Tân trụ vào cây nạng bằng tay trái, đứng dậy, tay phải ôm Cún và gơ đầu nạng xuống sàn nhà cóc.. cóc.. cóc, cái ống quần bên trái không có chân đong đưa theo bước đi. Sau khi bỏ cái nạng bằng gỗ ở góc pḥng, để trở về chỗ ngồi, Tân nhảy như loài thú kanguru bạch.. bạch.. bạch. Tân mỉm cười, lúc ra trận ḅ bốn đầu gối như chó, trườn tới như rắn…bây giờ về thành phố th́ nhảy như kanguru.  Ta đă bị hóa kiếp, không c̣n là con người nữa rồi.


 

Nửa đêm có tiếng chó sủa, tiếng đập cửa, tiếng người.. rồi căn gác Tân đang ngủ rung lên. Tân vừa ngồi dậy,  ánh đèn pin quất thẳng vào mặt:

- Nguyễn văn Tân.. phải Nguyễn văn Tân không? 

- Dạ..  

Tân bị lôi xuống. Bà nội đang khóc giữa nhà, hai cánh tay khẳng khiu, níu Tân lại. Tân quá bất ngờ và không biết chuyện ǵ đă xảy ra.. Trong ánh sáng lờ mờ, Tân nhận ra sắc phục Công an và dân pḥng. Họ không nói thêm lời nào, kéo tuột Tân ra khỏi nhà, đẩy lên chiếc xe chờ sẵn. Xe nổ máy và chở Tân đi.


 

- Nó là cháu 7 đời của Nic-xơn. 

- Nic-xơn? 

- Là thằng Mỹ.. bỏ bom Hà Nội.. 12 ngày đêm. 

Mọi người ngồi trong pḥng chờ khám chó đều ngơ ngác không hiểu, chó làm sao trở thành cháu của người, cho dù là cháu đến 7 đời, người đó lại ở tận bên Mỹ, lại c̣n là Tổng Thống..  

Con bec-giê tên Nic-xơn, cháu 7 đời của Tổng thống Mỹ, rất to, lông màu xám, nó luôn ngúc ngoắc cái đầu, v́ bộ khớp mỏ hơi nhỏ so với cái mơm của nó.  Người chủ nói giọng Bắc rất nặng, khoảng 59 - 60, mập, đen, điều đặc biệt nhất của ngươi này là hàm răng hô, răng cửa hàm trên nhô ra ngoài môi, cho dù ông ta ngậm miệng lại.  

- Lúc B.52 trút bom xuống Hà Nội.. con chó bẹc-giê cái của tôi ở dưới hầm trú ẩn, nó cứ ư ử, nó có chửa mà… Nic- xơn răi bom đến ngày thứ 5, th́ nó đẻ.. non.. không đẻ non sao được …bom nổ như trời sập mà…con này là đời thứ 7.  

Răng Hô nói một hơi, rồi kết, giọng trầm, nhỏ: 

- Cháu 7 đời Nic-xơn… 

Giờ khám chó bắt đầu. Con Mực, chó của ni-cô, được gọi tên trước, đó là con chó cỏ, lông đen, ốm tong ốm teo, hai chân cao nghệu run run.


 

Chiếc xe c̣n đến nhiều nhà và có nhiều thanh niên như Tân bị đẩy lên xe.  Gần sáng, hốt được 5 tên, xe mới về tới phường đội, ở đây đă có rất đông thanh niên cỡ Tân.  

- Tụi mày không tŕnh diện, định trốn chắc.. 

Th́ ra, v́ tŕnh diện Nghĩa Vụ Quân Sự trễ nên được “mời” về phường. 

- Mày định trốn hả? 

Tân nh́n anh bạn vừa hỏi, trả lời: 

- Không.. tôi trúng tuyển… 

- Mày nói tao ngu chắc? 

- Anh nói sao?  

- Không trốn mà bị “xe bắt chó” hốt.


 

- Nic-Xơn ! 

Răng Hô cố kéo con Nic-Xơn vào cánh cửa pḥng khám, nó sợ, không chịu đi. Răng Hô nh́n mọi người như cầu cứu, nhưng ai cũng e ngại “cháu bảy đời của Nic-Xơn”. Răng Hô nhận ra điều đó: 

- Cô ǵ.. cô ǵ… đó ơi. 

Ngực lép sẳng giọng:  

- Ǵ đó? 

- Con Nic-xơn không chịu vô pḥng khám.  

- Th́ lôi đầu nó vô ! 

- Dạ.. dạ.. nó rị cứng ngắc lôi …lôi “đéo” nổi. 

- Anh nói tục tĩu quá.  

- Dạ.. xin lỗi.. tại.. tại tôi giận Nic-xơn quá mà. 

Răng Hô té địt đến hai lần, to và thúi rùm mới đưa được con chó vào pḥng khám… 

- Nuôi Nic-xơn chắc tốn lương thực như nuôi người. 

- C̣n hơn.. nghe nói nó chỉ ăn thịt ḅ. 

- Người ăn độn, chó lại ăn thịt ḅ ! 

- Đừng.. đừng nói. 

- Sao? 

- Cán bộ bự đó.  

Trong pḥng chờ lại có thêm khách, cô gái trẻ, tóc chấm vai, da trắng, mắt to, lông mi dài…ôm con phóc lông vàng.


 

Sáng hôm sau bà nội của Tân đến. Bà mếu máo cầm tay Tân như sợ mất đứa cháu c̣n lại duy nhất của bà: 

- Con đừng lo..  Nội sẽ nói với Ủy Ban..  

- Không được đâu..  nội. 

- Không được cũng phải được.  

- Nội.. 

- Không ai có quyền cướp đứa cháu c̣n lại duy nhất của già này.


 

- Vện.  

Người chủ của Vện là người đàn bà trung niên, ăn mặc nghèo nàn, ôm con Vện bước tới cửa pḥng khám.


 

Bà nội vào văn pḥng Ủy Ban, bà được ông chủ tịch mời ngồi, bà nói: 

- Tôi muốn trao đổi với ông chủ tịch.

Tân đứng nép bên ngoài, lắng nghe, nhưng không nghe rơ được mọi điều hai bên trao đổi. Bỗng tiếng bà nội vang lên:

- Ông nội nó hy sinh thời chống Pháp, ba mẹ cùng 5 anh em nó hy sinh thời chống Mỹ, trên đầu nó đội 7 cái bằng Tổ Quốc Ghi Công.. Nó là đứa c̣n lại duy nhất.. 

Trước khi ra về, Nội nói với ông chủ tịch:

- Tao làm Cách Mạng lúc mày c̣n tắm truồng.. và tao sẽ kiện.. kiện..  

Nội hét to: 

- Đảng là nhân đạo chứ không phải vô nhân đạo…tao đem 40 năm tuổi đảng để đổi cháu tao! 

Tân chưa bao giờ thấy Nội như vậy, lời nói đanh, vang, dứt khoát, rơ ràng từng chữ…Khi Nội nói với Tân "Nội về…," Tân thấy trong đôi mắt héo hon của tuổi già đầy nước..


 

Cún Con cựa ḿnh, rên ư ử, Tân lấy tay xoa nhẹ lên đầu.. may mà nó không ỉa..  

- Mino.  

Con Mino lông hai màu trắng, vàng, người thanh niên -cỡ Tân- ôm nó gọn trong tay, nó chỉ lớn xác hơn Cún Con mà thôi. 


 

Tân và 5 bạn nữa được bố trí ở pḥng gần giếng nước lộ thiên. Trước văn pḥng làm việc của ủy ban có cái sân h́nh chữ nhật, ở giữa có trụ cờ bằng ống sắt, hai bên sân, người ta cất tạm hai cái nhà lợp tôn, những thanh niên khác ở hai nhà này.  

- Mới tuyển được 25. 

- Danh sách trúng tuyển đợt này là bao nhiêu? 

- Đợt này..  

- Th́ đợt khám sức khỏe vừa qua. 

- Dạ…30. 

Ông chủ tịch UBND phường 8, kiêm chủ tịch hội đồng tuyển quân cao giọng: 

- C̣n thiếu 5 thằng nữa…phải hốt cho đủ. 

Nhóm cán bộ tuyển quân của phường nhất trí là sẽ đem xe bắt chó, đi lùng. Những thanh niên trúng tuyển khi khám sức khỏe bây giờ trốn biệt. 

- Hốt cho đủ 30 tân binh. 

Đám tân binh ngồi quanh chiếc bàn h́nh vuông, nh́n ra sân: 

- Mày nghe họ nói thế phải không? 

- Phải..  

- Hèn nào tao thấy.. xe bắt chó đêm nào cũng ra đi. 

- Đ. M.  Một đứa chưởi trổng. 

- Tụi nó ngu bỏ mẹ…trốn sao được mà trốn.. 


 

Khi người thanh niên ôm con Mino ra khỏi pḥng khám, Ngực lép gọi lớn: 

- Anh.. anh..  

Làm sao biết được chủ của Minu tên ǵ, người ta chỉ ghi tên chó thôi mà. 

- Anh.. Minu, anh Minu.. 

Người thanh niên quay nh́n : 

- Cô..  

Ngực lép cảnh giác : 

- Con Minu.. bác sĩ nói.. nó có dấu hiệu.. dại.  

Người thanh niên lo lắng : 

- Dại? Minu là chó dại? 

Ngực lép sẳng giọng : 

- Tôi nói có dấu hiệu …chứ có nói nó dại đâu..  

- Tôi hiểu rồi. 

- Anh Minu.. phải cảnh giác cao.  

- Dạ.  

Người thanh niên có tên chung với chó -Minu- bước ra khỏi pḥng khám.


 

Đúng như vậy, chỉ một ngày sau Phường 8 đă đủ chỉ tiêu giao quân 30. Những việc cần làm ngay sau đó là cắt tóc cho tân binh, ngắn gọn, y chang bộ đội cụ Hồ.  Tiếp theo là kết nạp 3 tân binh ưu tú vào Đảng, 12 vào Đoàn. Lễ kếp nạp được tổ chức hết sức long trọng. 

- Tao không biết họ căn cứ vào đâu để kết nạp Đảng, Đoàn. 

- Danh sách có từ trước rồi. 

- Từ trước?

- Chứ sao, căn cứ chỉ tiêu, dựa theo gởi gấm. Ông Chủ tịch hội đồng tuyển quân phường kết hợp Đảng ủy đă kư danh sách từ khuya rồi.

- Sao ông chủ tịch lại to giọng " những ngày chờ giao quân, đồng chí ... đă thể hiện tinh thần phấn đấu cao, lao động XHCN giỏi." 

- Thằng chả xạo ... không ngượng miệng. 

- Thằng Đảng, thằng Đoàn vừa kết nạp là lũ chây lười .. trốn lao động. 

- Quân gian lận. 

- Tụi Đảng, Đoàn kết nạp kiểu đó ... tao.. tao.. 

- Đéo .. ham.

- Nhưng ngày mai mày sẽ tuân lệnh chúng đấy .

Buổi sáng, anh phường đội trưởng thổi ba hồi c̣i dài, lệnh cho tân binh tập họp ở giữa sân ủy ban. Tân binh ở các pḥng ùa ra, phút chốc đă vào hàng.  

- Các đồng chí.. hôm nay chúng ta đă sẵn sàng, ngày mai sẽ làm lễ giao quân, lên đường. 

Người ra lệnh là một sĩ quan bộ đội cụ Hồ, trên cầu vai.. Tân chỉ nh́n và biết ngôi sao màu vàng, chứ không rơ cấp bậc. 

Nơi làm Lễ Giao Quân là nền của một khu nhà đă đập bỏ, đổ nát, người ta thu dọn làm thành một cái sân rộng ở giữa, ngày thường là sân bóng chuyền, cầu lông, đá cầu, nơi tập thể dục của khu phố. Hông phía trái có một bức tường. Bên kia, chay dọc theo bức tường là con đường, liên kề là cái chợ khá lớn, nổi tiếng, lâu đời của thành phố. Con đường là nơi hàng hóa, đủ loại, tập kết trước khi vào ḷng chợ, hay phân phối về các chợ khác.. lúc nào cũng ồn ào như.. ”cái chợ”.


 

- Khớp cái mơm nó lại.
Ngực lép la lớn khi thấy khách hàng mới đăng kư khám cho con Phú Quốc  chưa kịp khớp mỏ. 

- Dạ. 

Người đàn ông Trung Niên lật đật khớp mỏ, con chó phản đối yếu ớt. 

- Tôi nhắc lại…chó không khớp mỏ, người phải chịu trách nhiệm trước.. trước.. trước.. - cuối cùng, sau nói lắp là - .. qui định pḥng khám chó XHCN.. 

Ngực lép như trút được một gánh nặng ngàn cân.  Sống ở thời buổi có quá nhiều trách nhiệm phải gánh, chuyện “cà lăm“ như thế là b́nh thường.  

- Nh́n ḱa…cái xoáy lạ quá..  

Mọi người nh́n con Phú Quốc, cái xoáy trên lưng chạy dài từ cổ xuống tận đuôi, rất lạ và đẹp, loại chó nổi tiếng khôn, giữ nhà, bảo vệ chủ rất giỏi.


 

Buổi sáng, tất cả dậy sớm, khẩn trương, quần áo chỉnh tề, tóc tai ngắn gọn. 

Tiếng tu huưt vang lên. 

- Tập họp.. tập họp.  

Anh bộ đội ra lệnh : 

- Hai hàng dọc…nh́n trước… thẳng. 

Tất cả nhanh chóng vào hàng.
Sau khi điểm danh, dặn ḍ tác phong bộ đội cụ Hồ, người sĩ quan ra lệnh…bước… Tất cả, ai cũng vừa đi vừa đảo mắt nh́n thành phố, nơi họ đă sinh ra và lớn lên. Thỉnh thoảng lại có tiếng la : 

- Đồng chí.. đồng chí kia…vào hàng.  

Tân bước đi, ḷng nặng trĩu, thương bà nội từ nay sẽ sống thui thủi một ḿnh.

  
 

Cún Con lại cựa quậy trên tay Tân, đôi mắt nó có hai giọt nước. Nó nh́n Tân, cái nh́n hiền lành, biết ơn.  Trong pḥng chờ lúc này lại xuất hiện con bec-giê, y chang con Nic-xơn, to lớn, lông xám, có điều, người chủ của nó là ma-sơ, mặc cái áo –như áo dài- màu đen, rộng thùng th́nh suốt tận gót chân, khuôn mặt Sơ phúc hậu, buồn buồn.  

- Xin phép..  

Sơ ngồi ở chiếc ghế c̣n lại cuối cùng.


 

Đúng 7g sáng các phường của quận đưa thanh niên Nghĩa Vụ Quân Sự đến. Phường ít, phường nhiều, đứng thành 14 hàng dọc, dễ chừng hơn hai trăm.  Một vài người nhận ra nhau : 

- Ê.. Tân.. mày cũng “ṭng quân” đợt này hả? 

Tân nhận ra Vinh, bạn cùng học năm thứ nhất đại học.  

- Phải…c̣n mày? 

- Tao hả…tao bị xe bắt chó.. hốt.  

- Thằng Duy kia…bây ơi..  

- Thằng Tuấn kia…Tuấn ơi.. Tuấn. 

Không khí như náo động, ồn ào. Anh bộ đội trên ngực đeo lủng lẳng những ngôi sao màu vàng, đó là người chỉ huy buổi lễ giao quân, hét lớn : 

- Trật tự …trật tự..  

Phía trước người ta dựng tấm phông, trên cao ghi hàng chữ :”Đảng Cộng Sản Việt Nam Quang Vinh Muôn Năm”, ở giữa là lá cờ Đỏ Sao Vàng, thấp hơn một chút là tượng cụ Hồ, và một lư hương bằng đồng. Cuối cùng là hàng ghế sau chiếc bàn dài, phủ khăn đỏ, đó là nơi đoàn chủ tịch Lễ Giao Quân  sẽ ngồi cùng cán bộ tuyển quân. 


 

Tiếng Ngực lép : 

- KyKy.. KyKy.. đâu? 

Người già ốm, tóc đă bạc phơ, ôm con chó Bắc Kinh tên KyKy đứng dậy: 

- Tôi đây… 

- Sao.. tôi gọi muốn.. tách cổ họng..  

- Dạ.. tôi.. bị bất ngờ v́ KyKy là tên con chó chứ không phải tên tôi. 

- Thôi.. vô mau.. bác sĩ chờ. 

Người già lách ḿnh vào pḥng khám.


 

Ông chủ tịch UBND quận giữ chức vụ chủ tịch hội đồng tuyển quân mở đầu buổi lễ Giao Quân của quận nhà. 

- Tôi xin giới thiệu.. sự hiện diện của các đồng chí đại biểu.. Đ/c Ngu. v. X,  đại diện Quận Ủy.. Đ/c Ph. thị Mai, đại diện Hội phụ nữ.. Đ/c Mă. v. Tính,  đại diện Mặt Trận.. Đ/c… 

Ông chủ tịch nói giọng Bắc, tuổi sắp về hưu, mập, lùn tịt, bụng phệ, mặt tṛn, cổ có nọng…mệt đừ…Ông cứ ngừng để thở rồi mới tiếp tục, tờ giấy trên tay ông như run lên. 

- “̉ng” chí.. . có lúc chữ ”Đồng” ông đọc ngọng như vậy…và bất ngờ ông ôm ngực.. ho.. rồi ói, ông phun thức ăn từ bụng ra thành ṿi. 

Người ta nhanh chóng đưa ông ra khỏi ghế chủ tịch đoàn, d́u khỏi lễ Giao Quân. Đồng chí đại diên quận ủy thế chỗ, giọng to và rơ : 

- Các đồng chí thân mến, từ giờ phút này các đồng chí được vinh hạnh đứng trong hàng ngũ bộ đội cụ Hồ…tôi nhiệt liệt..  

[Tiếng vọng từ bên kia bức tường : 

- Đồ ba xạo.. . tao đặt nếp than sao mày đem nếp tẻ, thằng chó đẻ kia.]

- ... hoan nghinh các đồng chí đă thể hiện tinh thần "cháu ngoan Bác Hồ" đă...

[Tiếng vọng từ bên kia bức tường : 

- Đ. M. mày gạt ai th́ được… chứ đừng ḥng gạt tao, hàng dzơm mà nói hàng dzin.. ] 

- Đảng ta..  

[Tiếng vọng bên kia bức tường : 

- Đ. M… đồ lươn lẹo.. , ông giết mày.. ] 

Buổi lễ phải dừng lại, những người ngồi ở hàng ghế chủ tịch đồng loạt đứng dậy, trợn mắt nh́n về hướng bức tường, từ đó phát xuất tiếng vọng không chút phù hợp với buổi Lễ Giao Quân, không có văn hóa XHCN. Một anh công an cùng năm dân pḥng nhận lệnh từ ông Bí thư Quận Ủy : 

- Cấm họp chợ!  

- Ai phát ngôn thiếu văn hóa xă hội chủ nghĩa…các.. các..  

Ông giận đến nỗi nói lấp bấp như người cà lăm : 

- .. đồng chí c̣ng.. c̣ng.. cho tôi.


 

Tân giật ḿnh, có tiếng chó sủa lớn vọng ra từ pḥng khám, tiếng la hét, tiếng chân chạy, vật đồ, và con Bẹc-giê của Sơ tung cửa thoát ra, nó cắm đầu vượt qua lũ chó và người trong pḥng chờ, thoát ra ngoài sân, băng qua cổng..  

- Bắt nó lại.. - tiếng Ngực Lép - .. Bắt nó lại.  

- Giúp tôi với… - Sơ cầu cứu.  

Nhưng nó đă chạy ra giữa đường, mọi người đều nh́n theo.. Bóng Sơ tất tả rồi khuất mất trong đám đông, xe và người.  

Ngực lép chưa b́nh tĩnh lại, nói lắp bắp : 

- Khớp.. khớp.. khớp mỏ…

Rồi sự yên tĩnh cũng lập lại, mọi người như quên mất biến cố vừa xảy ra. 


 

Tân nghĩ, kẻ nào lựa chọn địa điểm giao quân - bên cái chợ- và trang hoàng buổi lễ, đáng bị “c̣ng cho tôi” như ông chủ tịch ra lệnh. Cái lư hương bằng đồng, to không cần thiết, nh́n chính diện, che mất hơn một nửa khuôn mặt cụ Hồ.  

Buổi lễ tiếp tục, ông Quận Ủy nói như hét, ư chừng ông e ngại tiếng vọng bện kia bức tường lớn hơn tiếng nói của ông. Hai bên khán đài, mỗi lúc người đưa tiễn nhiều thêm, họ đứng yên lặng nh́n con, cháu của họ sắp lên đường. Thỉnh thoảng, tiếng vọng bên kia bức tường lại vang lên, lấn át giọng nói hùng hồn của ông quận ủy. Hai bên, như thách đố nhau, ai hét to hơn ai. Chốc chốc lại có tiếng cười rộ của đám người đưa tiễn.. Tân cũng không rơ họ cười v́ cái ǵ.  

Khi bộ đội “Cụ Hồ” lên hết 3 chiếc xe chở khách, thân nhân tiễn đưa đứng đầy bên hông xe, họ đưa tay nắm chặt tay người ra đi.. Lúc xe chuyển bánh, Tân nh́n thấy Nội bên kia đường, Nội cứ đứng nh́n theo đoàn xe, bóng Nội  nhỏ dần.


 

- Đồng chí.. kia.  

Lúc này Tân mới biết trong pḥng chờ khám chó, không c̣n chó và người nào khác, ngoài Tân và con Cún Con.  

- Dạ..  

- Sao c̣n ngồi đó? 

- Dạ.. tôi chờ gọi tên. 

- Chưa đóng tiền.. mà chờ gọi tên.  

Tân bất ngờ v́ điều vừa biết.. Tân nhảy đến lỗ ṭ ṿ, đóng tiền và nhảy tiếp, tay phải ôm Cún, tay trái bám vào cánh cửa phóng khám. 

Ông bác sĩ chó nh́n cái ống quần bên trái đong đưa của Tân, tán thán: 

- Xe cộ thành phố Hồ Chí Minh.. chạy ẩu quá mạng..  

Và ṭ ṃ: 

- Xe đụng à? 

- Không..  

- Vậy v́ sao cụt một chân? 

- Pol Pot cạp..  

Bác sĩ chó ngạc nhiên: 

- Pol Pot à? 

- Đích thị lũ chó chết đó… 

Bác sĩ chó là người nói giọng Bắc, răng –trời ạ - lại hô, hơn cả ông chủ con Nic-xơn.  

- Chó của anh? 

- Dạ..  

- Nó xấu xí, èo ọp, dơ bẩn thế kia.. . mà khám làm ǵ. 

- Dạ.. tôi mang nó từ chiến trường Tây Nam về. 

- Rồi sao? 

- Nó là quà tặng. 

Vẻ ngạc nhiên: 

- Quà tặng? 

- Một người con gái tặng. 

- Tặng…chó? 

- Đúng.. tặng chó. 

- Hay nhỉ.. ..  

Người bác sĩ chó, vừa nói vừa lụi cho Cún mũi thuốc. Tân cảm ơn rồi nhảy đến góc pḥng, lấy cây nạng kẹp vào nách trái.. cọc.. cọc.. cọc.. ra khoảng sân rộng, từ đó sẽ qua cái cổng, ở đó có một cái thùng bằng nhựa, Tân phải bỏ cái khớp mơm chó vào đó, trả lại cho trạm thú y. 

Mặt trời đă ở trên đỉnh đầu, ánh nắng chói chang.. Tân ngập ngừng rồi tay trái chỏi nạng, tay phải ôm Cún, bước đi, cọc.. cọc.. cọc. Bộ quân áo lính bạc màu, cái nón cối trên đầu đă tưa vải bọc, đôi dép râu đă ṃn.


 

Cộng Sản Khmer Đỏ do Pol pot cầm đầu, nhận định : Việt Nam đang đương đầu với những khó khăn sau chiến tranh nên không thể mạnh như thời đánh Mỹ. Cùng với sự chi viện của Trung Quốc, chúng xây dựng nhiều phum, sóc dọc biên giới làm bàn đạp xâm lấn Việt nam. 

Chúng đột kích Phú Quốc, rồi Thổ Chu, Tân Biên, Châu Thành, quan trọng hơn cả là Bến Cầu, đây là vị trí chiến lược quan trọng…Chúng cướp bóc của cải, hăm hiếp phụ nữ, tàn sát dân lành, thực thi chính sách diệt chủng.


 

Có tiếng c̣i ̣ e.. ̣ e, chiếc xe cứu thương sơn màu trắng, bên hông có vẽ h́nh chữ thập màu đỏ khá lớn, các loại xe đang chạy đều nhường đường cho xe cứu thương chạy qua. 

Tân dừng lại, khuôn mặt rúm ró, một cơn đau đầu choáng váng lại nổi lên. Từ ngày phục viên, Tân thường bị như vậy, rất may là chỉ vài phút sau th́ cơn đau biến mất. 

"Phải vào đây thôi," Tân nghĩ. 

Đó là căn biệt thự, tương tự như chỗ khám chó, chỉ khác là ở cổng không có câu “phông vàng chữ đỏ “ và ở sân th́ có nhiều cây xanh, rợp mát. Đang có nhiều người ngồi. Một cà phê sân vườn. Tân chọn chiếc bàn trống.  

- Đen nhỏ.. không đường.


 

Việt Nam mong muốn giải quyết vấn đề bằng con đường Đàm Phán Ngoại Giao, nhưng bất thành nên chuyển sang vũ lực. “Cuộc chiến tranh bắt buộc"[1] bắt đầu khởi động, chiếm lại những vùng đất đă mất, truy kích, đánh sâu vào đất Campuchia tận Neak Lung..  VN hoàn thành chiến dịch phản công giai đoạn một.


 

- Mời…chú bộ đội.  

Người nữ tiếp viên cầu tài 

- Anh cho em gọi anh là “chú bộ đội” nhé..  

- Cô cứ tự nhiên…nhưng sao cô nghĩ.. tôi là bộ đội? 

- Dễ ợt thôi mà, cứ nh́n  Đầu, Ḿnh và Chân.. là biết ngay thôi.  

- Đầu, ḿnh, chân.. 

- Đúng. Đầu th́ nón cối, ḿnh th́ màu xanh, chân th́ dép râu…đủ ba thứ đó… 

- Đủ ba thứ..  

- 100% là bộ đội cụ Hồ…em gọi “chú bộ đội” nghe hay hơn.  

- Hay hơn? 

- Dạ.. hay hơn nhiều. 

Tân hớp một ngụm caphê, vị đắng quen thuộc làm Tân sảng khoái. Có tiếng con chim xanh ríu rít trên cành cây xoài của khu vườn.


 

Pol Pot điều 10 sư đoàn - khoảng 60.000 quân, có máy bay chiến đấu T. 28, xe tăng, trọng pháo…xâm lược VN trên toàn tuyến biên giới.  

Vị tướng chỉ huy mặt trận dọc duyên hải trong chiến dịch giải phóng 4/1975, L.T.T., xuất hiện, tổng chỉ huy Mặt trận Tây Nam. Giai đoạn hai bắt đầu.. 

Tân nhập ngũ, thi hành nghĩa vụ quân sự đúng vào lúc Mặt Trận Tây Nam ở vào giai đoạn hai này, rất cần bổ sung quân cho chiến trường. V́ t́nh h́nh đặc thù như vậy nên tất cả tân binh của tp HCM được tập kết về Căn Cứ B́nh Long, nhanh chóng trang bị quân trang, quân dụng… Mỗi người một nón cối, một nón mềm, một ba lô, một dép râu, một giầy vải, hai bộ quân phục màu xanh lá cây.. v. v., biên chế tiểu đội, trung đội, đại đội.. gấp rút học lăn, lê, ḅ, toài.. tập bắn đạn thật..  di hành dă trại..  hành quân h́nh quả trám…ném lựu đạn.. 3 tháng sau, tốt nghiệp, 4 tiểu đoàn tân khoa được điều bổ sung chiến trường Tây Nam. 

Tân biên chế về trung đoàn 273, đánh từ Tây Bắc xuống, c̣n Vinh th́ về trung đoàn 266 nhiệm vụ vu hồi Nam-Đông Nam.. 


 

- Chú bộ đội ơi! 

Người nữ tiếp viên đưa tay chỉ ngược vào phía xa, có quầy tiếp tân đặt sát cửa ra vào. 

- Cái chị ngồi.. ngồi ở quầy thu tiền.. chú thấy không? 

- Thấy, cô mặc áo màu xanh da trời. 

- Đúng phóc. 

- Th́ sao? 

- Th́ sao nữa …chị ấy kết chú. 

- Kết tôi? 

- Phải.. chỉ khen chú đẹp trai …chị ấy..  

- Sao? 

- Muốn hôn chú một cái chơi.  

- Trời đất.. hôn tôi? 

Tân nh́n Cún, h́nh như mũi thuốc vừa tiêm làm nó mệt, từ lúc ra khỏi pḥng thú y đến giờ, nó thoi thóp thở và ngủ li b́. Tân lấy cái ống quần bên trái, ủ cho Cún. 


 

Dưới cơn mưa tầm tă, 273 chiếm lĩnh vị trí chiến đấu. DKZ, cối 82, 60,  B. 40, 41…. trùm lên đường 241, SăngKum MienChay và Koki SaOm. Liền đó bộ binh thét Xung Phong và ria xối xả vào mục tiêu.. Ta thắng, tiêu diệt địch. Cũng có lúc… thua tan tác..  

Trận địa trải rộng trên cánh đồng ruộng nước, śnh lầy, ven rừng thưa.. Hỏa lực ngăn chặn của địch quyết liệt.. Cuộc tiến công có lúc dừng lại…Chiến sĩ phải ngâm ḿnh dưới nước, dưới śnh lầy .. trên cánh đồng sặc mùi hôi thúi, xác giặc nổi lều bều khắp nơi.. Muỗi, ṃng, đỉa trâu, đỉa hẹ.. tấn công, ghẻ lở, hắc lào xuất hiện…Lính ngủ trên sạp nổi trên mặt nước.. chờ thời cơ đánh địch. Cối của địch dội suốt ngày đêm nhưng 273 vẫn kiên gan bám trận địa.  

Dù phải ăn cơm cục

Uống nước đục

Cuộc sống cực

Cũng ráng khắc phục

Quyết đánh Pol Pot

Chết gục

Đó là bài ca có sức động viên chiến đấu cao, không biết tác giả là ai, nhưng trên đầm lầy, lúc chờ lệnh tấn công …bài hợp " la" đó thỉnh thoảng lại vang lên, át cả tiếng cối 82 nổ tung xác người. 


 

Cún cựa ḿnh, rên ư ử. Cô tiếp viên đến ngồi cái ghế bỏ trống, đối diện Tân. 

- Anh.. không.. Chú bộ đội này. 

- Cô cứ nói. 

- Sao.. sao chú buồn quá vậy?

- Không, tôi không buồn..  

- Chú nói xạo. 

- Tại cái mặt tôi nó như thế…chẳng có ǵ phải buồn cả. 

- Cái chị áo xanh nhờ em hỏi… Chú có bồ chưa? 

- Có bồ? 

- Phải.  Bồ bịch hay người yêu cũng vậy thôi. 

- Tôi chưa có “bồ”. 

Người nữ tiếp viên, chỏ miệng về hướng áo xanh, nói như hét : 

- Chưa có bồ ! 

Những người đang ngồi trong quán đều quay nh́n, họ không biết đă xảy ra việc ǵ. 

- Chị nghe không.. Chưa có bồ. 

Tiếng áo xanh: 

- Thôi đi bà nội…sao bà rộng họng vậy. 

 

 

Rồi cuộc tiến công tiêu diêt vị trí địch cũng đă thành công. Tân ở tiểu đoàn tiên phong truy kích, tiến sâu vào đất Campuchia. Qua một nhánh sông th́ địch trụ lại bên bờ phía tây. Ta tiến công, qua sông nhiều đợt nhưng bị địch đẩy lui. Mặt trận giằng co hơn 3 ngày. 

- Đồng chí Tân. 

- Có mặt. 

- Đồng chí dẫn tiểu đội qua sông…tiêu diệt cho được khẩu đại liên chúng đặt trên ngọn đồi. 

Tân biết rất rơ v́ quan sát nhiều lần vị trí lửa khạc ra khi chúng nổ về đêm.  Chính khẩu đại liên này đă d́m xác đồng đội mỗi đợt qua sông. 

- Đồng chí phải bắt nó câm họng lại. 

- Rơ.

Tân tuân lệnh, đưa tiểu đội, chỉ c̣n 5 bộ đội cụ Hồ, qua sông với tư cách tiểu đội trưởng. Tân dẫn đầu, ḅ tới, và ra lệnh thà chết không lui.. Dưới ánh trăng lờ mờ, tiếng súng thỉnh thoảng lại vang lên.. Mặt nước lung linh.. Khi bơi qua đến bờ bên kia th́ địch phát hiện, chúng tâp trung hỏa lực bắn xối xả.. Tân hét thật to " Xung phong.. xung phong ".. và lao lên ngọn đồi thấp có khẩu đại liên, đồng đội của Tân đă chết v́ khẩu đại liên này. Tay xiết c̣, Tân thét: "xung phong".. 

Và Tân không c̣n biết ǵ, thân xác nhẹ tênh, như bay lên tận trời cao.. Khi tỉnh dậy, Tân thấy ḿnh đang nằm trên chiếc giường tre trong căn pḥng nhỏ, mái tranh, vách đất. Cơ thể như gắn chặt vào vạt giường, không nhúc nhích, cử động được.  Chưa kịp định thần th́ người con gái, chừng 15-16 tuổi, xuất hiện, trên tay bưng một cái tô sành. Người con gái ngồi xuống bên Tân.. đút cho Tân từng muỗng cháo.  Sara..  tên người con gái ấy. 

Chân bên trái của Tân bị bay mất tới đầu gối, để lại một khoảng trống mênh mông nơi ḷng. Tất cả giao tiếp giữa Tân và Sara đều bằng dấu. Tân ra dấu khát nước, Tân ra dấu đói, Tân và Sara hiểu nhau bằng những kư hiệu của hai tay và.. bằng cả con tim.  

Cha của Sara đi t́m bộ đội Việt nam báo tin. Mười ngày sau th́ đồng đội đến vơng Tân về lại đơn vị, từ đó về tuyến sau.. Tân đươc băng bó chữa trị tại tram xá…Ngoài cái chân bỏ lại, trong đầu Tân c̣n viên đạn mang theo. Tân bị loại khỏi cuộc chiến, giải ngũ. 

Khi chiếc xe đưa thương binh trở lại quê nhà sắp chuyển bánh, Tân thấy Sara từ xa chạy đến, ngước nh́n Tân. Trong đôi mắt đẫm lệ của Sara, Tân cảm nhận được t́nh yêu dành cho ḿnh. Sara chồm lên nắm tay Tân và trao cho Tân.. con chó mới sinh. Tân muốn nói với Sara rằng anh sẽ trở lại.. Chiếc xe lăn bánh.. H́nh bóng Sara nhạt nḥa.  


 

Tân hôn Cún Con, con chó mới sinh ngày nào nay đă lớn. Tân rất thương và quí nó hơn mọi thứ trên đời. Cún Con là h́nh bóng Sara khắc ghi măi nơi ḷng Tân.   

Tân trả tiền, chỏi nạng đứng lên, ôm Cún ra khỏi quán caphe vườn. Cô tiếp viên nói: 

- Chú bộ đội nhớ trở lại uống cà phê chơi nhe. 

- Có dịp tôi sẽ ghé. 

- Chị áo xanh…mê chú.. chú nhớ nhé. 

- Cảm ơn cô…tôi nhớ. 

Khi Tân chuẩn bị bước qua cổng ra đường, đột nhiên cô gái nói lớn: 

- Nón cối của chú mất cái ngôi sao vàng rồi…

Đúng vậy, nó bị Pol Pot bắn bay mất ở trận Ḷ G̣ và c̣n gởi một viên đạn nằm trong đầu.  

Tân đi ngang qua nơi ngày xưa làm Lễ Giao Quân. Khu đất cũ đă xây một ṭa nhà to, cao, nguy nga tráng lệ. Con đường tập kết hàng hóa, nơi phát ra những âm thanh hạ cấp, không đúng văn hóa XHCN, vẫn c̣n nguyên như cũ. Ở đó vẫn phát ra đủ loại âm thanh, ồn ào như cái…chợ. 

Ở bên kia đường có một đám người đứng tụm năm, tụm ba, quần áo lếch thếch, nghèo khổ.. Già, trẻ, đàn ông, đàn bà..  đôi mắt đều trủm lơ như thiếu ngủ…Họ đang chờ người cần lao động đến thuê. Người ta gọi đó là Chợ Người, một danh từ mới, lạ tai, mà trước đây không có…nghe sao buồn buồn. 

Tân cho ch́a vào ổ khóa, căn nhà mà từ đó Tân đă ra đi trong một đêm hăi hùng. Đứng giữa nhà, mọi thứ vẫn c̣n nguyên, kể cả 7 khuôn h́nh Tổ Quốc Ghi Công treo trên vách, duy có điều Bà Nội đă ra đi, không c̣n. 

Tân đứng trước di ảnh và thắp lên bàn thờ Nội một cây nhang. Nơi sâu thẳm của ḷng, Tân gọi nhỏ..  Nội ơi.

Saigon 10/2012
Trích “Thời Quá Độ”

ChuTrầm Nguyên Minh
_______

[1] Tác giả: Đại tá Nguyễn văn Hồng


 

art2all.net