đan thanh

 

CÁI CHẾT CỦA MÀU XANH

 

 

scared eye - tranh omnislashchaos


          Khi chiến tranh kết thúc, Thiện vừa tṛn sáu tuổi. Đối với nó ḥa b́nh chỉ khác chiến tranh ở chỗ đêm đêm không c̣n nghe tiếng đại bác và cũng không thấy hỏa châu sáng rực bên kia sông. Thiện không phải ngủ hầm ngột ngạt. Mùa mưa, nằm trên cái sạp tre, nghe nước ḅ rột rẹt dưới lưng. Bà ngoại và mấy người hàng xóm, nghe tiếng gầm rú là có thể đoán đại bác sẽ tiếp đất chỗ nào, mà cần chui vào hầm hay không, Nghe riết thành quen. Họ có thể đoán gần chính xác chỗ đại bác sẽ rơi khi qua làng. Sống với đạn bom, con người đă xem thường thứ vũ khí khủng khiếp đó. Dây thần kinh lo sợ đă tê liệt, quá cơ cực họ cho là sống chết có số, sợ cũng ngủm mà không sợ cũng nghẻo, thế thôi

Ở cái xóm nhỏ này mọi người đều biết nhau, ễnh ương, cóc nhái cũng là hàng xóm láng giềng. Mùa đi qua không tính bằng giêng, hai…Lâu lâu thấy bà ngoại thắp hương, bày năi chuối và may cho Thiện cái áo mới, thế là tết. Nghe tiếng tu hú gọi bầy là mùa hè đă đỏ rực trên cây phượng ngoài bến sông.

Mấy hôm nay ở xóm này, người ở đâu về rất đông, ai cũng tất bật hối hả. Đ́nh làng là nơi đông nhất v́ có bộ đội đóng ở đó. Trong sân đ́nh ngổn ngang vật dụng và những thứ ǵ đó được phủ bạt lên trên, trông lù lù như một ḥn núi. Thiện ṭ ṃ theo bạn ra xem, nó đứng nh́n từ phía xa, nó vốn nhút nhát thấy cái ǵ lạ là sợ xanh mặt.

Thiện thui thủi sống quăng đời cơ cực với bà ngoại ở cái xứ Tam Dân nắng cháy. Mùa hè chỉ cần một mồi lửa là có thể thiêu rụi. Mới hai tuổi đă mất mẹ, hồi đó nó buồn một phần, nay càng lớn, nỗi buồn cũng lớn theo. Ba nó, th́ chỉ nghe qua lời kể của bà, chứ Thiện chưa thấy mặt bao giờ.

Cách nhà Thiện không xa là hàng rào ấp chiến lươc, làm bằng những gốc tre chắc khỏe, qua năm tháng những cọc tre bén rễ, đâm lá xanh rờn, gai mọc tua tua làm cho hàng rào đă dày lại thêm kín bưng. Phía sau đ́nh là cổng vào, cứ khoảng tám giờ tối cổng đóng chặt, những thanh niên thường vào phía trong hàng rào để ngủ qua đêm, bên ngoài chỉ toàn người già và trẻ con. Bên trong hàng rào có trạm xá, trường học, cơ quan… Buổi sáng trên đường qua cổng, người ùn lại rất đông. Người ở ngoài vào để đi chợ, đi học, người ở trong ra để cày cấy làm đồng. Họ đứng đợi mấy chú dân vệ, tháo lựu đạn, gỡ ḿn. Nhiều lúc sơ ư lựu đạn nổ, thế là có người chết, người bị thương. Bà ngoại và Thiện không phải chầu chực, nó chưa đi học, c̣n bà ngoại lâu lắm mới đi chợ một lần. Rau bà trồng c̣n mắm muối th́ nhờ người quen mua giúp. Từ hôm hết đánh nhau, cái hàng rào ấy được tháo dở rất nhanh chóng. Người ta tranh nhau chặt phá, hả hê kéo “chiến lợi phẩm” về nhà. Lúc dựng sao lâu thế mà lúc phá th́ chớp mắt đă xong. Lũ nhỏ tha hồ chạy mà không cần chờ mở cổng như trước đây. Bà nó chỉ nhặt một nhánh tre về rong hết mắt để làm cán cờ, nhánh tre ngắn nên lá cờ cứ mắc vào hàng rào, bà đă bị ông Tô la cho một trận. Thiện hoang mang đứng nh́n mà không hiểu, ông Tô vẫn nghé nhà bà uống nước chè khi vác cái cày từ đồng về, vẫn dạ thưa bà nó, mà sao hôm nay lại quát to tiếng đến thế. Sự đổi thay đó có thể là do cái nón cối trên đầu thay cái nón mê trước đây.Thiện nghĩ vậy.

Gần một tháng sau, có người đàn ông vào nhà nó, bà nó ngờ ngợ một lúc rồi gọi:

- Thiện ơi, ba mày về rồi nè.

Ba ? Ba ? Cái ông này lạ hoắc, ngay từ phút đầu nó đă cảm thấy xa lạ, h́nh như giữa nó và ba chẳng có mối quan hệ nào. Thiện chạy đến nấp sau lưng bà.

- Thiện lại đây với ba.

Nó đứng im không nhúc nhích, ba nó cũng chỉ nói thế thôi rồi soạn ra mấy thứ ǵ đó để trên bàn, thắp hương cho mẹ nó, hỏi bà mấy câu rồi ra nằm trên chiếc vơng mắc dưới dàn mướp. Nét mặt ba nó trông có vẻ lạnh lùng c̣n bà ngoại ôm chặt nó vào ḷng và nước mắt chảy thành ḍng trên khuôn mặt nhăn nheo.

- Nó c̣n lạ, hồi nào đến giờ có gặp ba đâu mà biết.

- Dạ, con về thăm má, nhờ má coi thằng Thiện giúp con, con sẽ thu xếp về đón nó.

Ba Lữ của nó ở lại hai hôm rồi đi, trong hai hôm đó ít khi Thiện ở nhà, nó thường tha thẩn trên cánh đồng, ra thăm mộ mẹ trên đồi hay ra ngồi cạnh gốc sung bên bờ sông. Nước trôi chầm chậm mang theo vệt nắng cuối ngày. Nước về một nơi xa lắc xa lơ nào đó. Hai hôm nay bà ngoại dậy sớm nấu cơm, mọi hôm hai bà cháu chỉ ăn sắn hoặc khoai chà. Cái món này không biết những nơi khác có hay không. Đến mùa, cả xóm đều luộc khoai, khoai chín người ta cầm từng củ mài trên cái rổ tre, khoai lọt qua kẽ nan tạo thành những hạt to nhỏ không đều, được đổ trên nong, nia phơi nắng, những hạt khoai khô lại cứng như viên sỏi nhỏ. Lúc mất mùa, bà và Thiện ăn khoai chà cả tháng. Không ngọt, không nhạt mà có mùi nồng nồng, ngán tận óc. Khoai được ngâm vào nước, bên ngoài nhăo ra, c̣n cái lơi vấn cứng như đá, Thiện cứ nuốt vào để cho cái bao tử có việc làm.

Thiện siêng năng thường giúp bà nhiều việc trong nhà, bà yêu thương nó rất mực. Đứa nhỏ côi cút sống an lành trong sự bao dung độ lượng của bà. Chỗ b́nh yên của nó là bóng mát của mấy cây duối mọc giữa đồng. Mùa nước, Thiện dơi theo mấy con bồ nông bay lượn ḷng ṿng, rồi sà xuống đầm nước có những đám lát cao quá đầu, mượt mà xanh. Những chú bồ nông mỏ dài nhẫn nại t́m thức ăn , chúng tần tảo suốt mùa nước to, rồi mùa hè đến nó bay đi đâu mất. Như đă hẹn, bồ nông bay đi là chim cu gáy bay về.

Thiện nhận ra con mái có những chuỗi cườm lóng lánh trước cổ, sà xuống đám ruộng vừa gặt, không có ǵ phải vội, nó thong dong nhàn nhă , đôi mắt tư lự nghiêng nghiêng nh́n ngắm rồi tự dưng nó bay vọt lên, đậu trên ngọn tre cao. Chợt Thiện nghe những tiếng “ cúc cu, cúc cù cu..u..u “ đổ nhịp . Âm cuối kéo dài ra thân mật, dịu dàng. Con trống đang ở trong đám lá tre, th́ ra con mái không muốn đi ăn lẻ. Chỉ mấy giây sau cả hai bay ra kéo theo một lũ chim cu gáy sà xuống cánh đồng. Những cặp đôi hạnh phúc thảnh thơi nhặt thóc. Thỉnh thoảng con trống dừng lại, nh́n chăm chăm, rồi mổ nhẹ lên cổ hay lên cánh con mái , chắc chúng đang nói với nhau những lời âu yếm yêu thương. Những con chim gáy béo tṛn hiền lành, gợi lên một thoáng b́nh yên cho vùng quê nghèo buồn tủi.

Mặt trời dần khuất sau hàng cây phía xa, ánh nắng c̣n nấn ná trên những ngọn cây cao là lúc lũ chim t́m về nơi trú ngụ. Thiện cũng bước thấp bước cao trở về nhà.

- Con ra tắm rồi vào ăn cơm..

- Ba tắm cho nghe Thiện.

Nó lắc đầu rồi bước vội ra vườn sau, bà nó đă múc đầy chum nước giếng, nước mát rượi, nó cảm thấy thật dễ chịu.

- Tối nay ngủ với ba nhé, con ráng ở với bà, vài tháng nữa ba sẽ về đón ra thành phố để kịp đi học

Ô hay, sao lại ráng, Thiện sống với bà sáu năm rồi, sống an lành hạnh phúc. Nghe câu nói đó tự nhiên nó thấy khoảng cách giữa nó và ba thêm rộng ra. Thiện đi ngủ sớm, nó nằm sát tấm phên có mấy cái lổ nhỏ, những đêm trăng nó nh́n thứ ánh sáng mát dịu trăi trên những tàu lá chuối đong đưa và tưởng tượng ra những cảnh thần tiên trong câu chuyện mà nó nghe bà kể. Khi bà nằm xuống bên cạnh, Thiện ôm cánh tay xương xương có bàn tay chi chit vết chai, cánh tay ấy đưa dần lên là gặp khuôn mặt ràn rụa nước mắt của Thiện, bà im lặng quờ tay ôm nó, bà hiểu những giọt nước mắt đó và nước mắt của bà cũng ướt đẫm mái tóc cứng xơ của Thiện .

Khoảng cuối tháng tám th́ mẹ kế nó về, bà cũng đă biết cô Nhị, con ông Tiếp xóm ngoài là vợ của ba nó. Cô mang cái bụng bầu. Nó đứng cạnh bà nghe hết câu chuyện giữa hai người, nó bấu chặt cả hai tay vào cánh tay bà, cái mối liên hệ đó rồi đây sẽ bị đứt ĺa.

- Con đi với má, thỉnh thoảng lại về thăm bà, có xa xôi ǵ đâu. Đi con, nếu không sẽ lỡ chuyến xe mất.

Bà không nói ǵ, cũng không khóc nhưng Thiện thấy khuôn mặt bà tái xanh. Bà gỡ từng ngón tay của nó, gỡ được ngón này th́ ngón kia lại bám vào. Má nó kéo tay nhiều lần nhưng nó càng giữ chặt. Rồi bà thôi, không gở nữa. Bỗng dưng nó bỏ tay ra rồi chạy ùa ra ngơ, má nó quơ vội cái túi ni long chạy theo không kịp chào bà.

Từ nay nó bị bứt ĺa khỏi cái nơi thân yêu, bỏ bà hiu quạnh trong căn nhà xiêu xiêu buồn bă. Thiện theo sau má nó, nước mắt chảy thành ḍng , mọi vật chung quanh mờ mờ, ruột gan nó quặn thắt. Chiếc xe đ̣ chật như nêm, nó lọt thỏm giữa đám người đứng chen nhau, nó muốn ngoái nh́n nhưng không thể nh́n được.

 

*

Bà vẫn ngồi bất động trên cái chơng tre, nh́n những vệt đỏ hằn trên cánh tay gầy, bà tủi buồn và đau xót vô cùng. Bà quá nghèo không nuôi được Thiện, Ở với bà nó sẽ không được học hành. Bà sờ tay lên chỗ có dấu tay của Thiện và khóc nấc lên. Từ nay bà sẽ vĩnh viễn xa nó rồi…Bà ngồi bệt cạnh cái cột tre, nh́n đăm đăm ra ngơ cho đến lúc tối mịt . Nhà tối om, bà lần vào buồng, nhẹ nhàng nằm xuống như sợ Thiện sẽ giật ḿnh thức giấc như mọi hôm…Thiện ơi, con ơi…

 

*

Thiện có một cuộc sống mới, giống nhau ở chỗ cơ cực nhưng khác nhau ở chỗ t́nh người. Thiện ở trong dăy nhà tập thể mà ba nó được cơ quan phân cho, nghe nói trước đây là khu gia binh, những ngôi nhà chung vách, người bên này có thể nghe tiếng nói chuyện, tiếng trẻ con khóc ở nhà bên kia. Trong giờ làm việc khu nhà vắng tanh, nó buồn tủi nhớ bà ngoại không biết chừng nào.

Rồi nó được đi học, có nhiều bạn mới nhưng trong ḷng nó vẫn chưa nguôi những cành tre, bụi duối, con cu gáy, con ễnh ương ở cái xứ Tam Dân ngày nào.

Sau những năm tháng cơ cực đói cơm, thiếu muối, bây giờ có cuộc sống khá hơn, h́nh như ba nó muốn bù lại nên đâm ra rượu chè be bét, chỉ mới gần hai năm mà cái thứ rượu đế rượu gạo ǵ đó đă làm ba nó thay đổi. Mọi sự dồn nén của công viêc ở cơ quan, sự bực bội với bạn bè, hàng x̣m ba nó đều trút lên đầu nó. Có lỗi bị đánh đă đành không có lỗi cũng bị đánh. Những trận đ̣n đă làm cho nó gầy nhom, đă lên mười mà nó không lớn hơn lúc mới ra phố chút nào. Thỉnh thoảng thấy nó bị đ̣n oan, má nó cũng can ngăn nhưng ba nó bảo, không dạy dỗ nó sẽ hư. Bà có chịu trách nhiệm không, thế là má nó im. Một ḿnh má nó phải lo toan mọi việc c̣n th́ giờ đâu mà nghĩ đến nó

Cứ nghỉ hè là nó tót về quê, cũng may má nó c̣n tử tế cho nó chút tiền mua vé xe. Mấy tháng hè ở với bà nó hạnh phúc biết bao. Nó đă biết phụ bà tưới rau, nhổ cỏ, lại biết ṃ cua bắt ốc, câu cá, v́ thế bữa cơm đă ngon miệng hơn. Có được miếng ăn ngon lại không bị đánh chửi, mới ba tháng hè mà trông nó lớn thêm một chút. Hôm nó trở lại thành phố ai cũng ngạc nhiên:

- Bà cho ăn thứ ǵ mà lớn nhanh vậy ?

Ra phố, cuộc sống lại là một chuỗi ngày nặng nề buồn tủi. Nó phải làm rất nhiều việc giúp má, trông em, quét dọn, chạy chợ mua rau, xếp hàng mua củi, mua dầu..Nó không buồn v́ công việc, nhưng nó buồn v́ ba má và thằng em không xem nó là thành viên của gia đ́nh này. Tuy không nói thành lời nhưng thái độ, cách đối xử th́ đă hơn một lần chứng tỏ điều đó. Nó cảm nhận rất rơ nên càng tủi phận. Ba Thiện cũng đă đánh em nó mấy lần nhưng má nó đă rất kiên quyết khi can thiệp nên ba nó không dám đụng tới em nó nữa.

V́ sa vào rượu chè dẫn đến bỏ bê công việc, sau nhiều lần bị cảnh cáo, ba Thiện “được” cho nghỉ hưu non lúc mới hơn bốn mươi tuổi. Cái “bất đắc chí “ trong ba nó ngày càng mạnh mẽ, luôn muốn chứng tỏ cái tôi của ḿnh, nhưng trong nhà th́ ông lép vế nhất, v́ thế chỉ c̣n Thiện là nơi ông thể hiện cái uy của ḿnh. Giảng dạy đạo lư đi kèm với đ̣n roi. Không khí gia đ́nh ngột ngạt, hễ rănh rỗi, hoặc lúc ba đi nhậu là Thiện chạy chơi với mấy đứa bạn ở bến phà, bị phạt, bị đánh bị cắt cơm nhiều lần nhưng ham vui Thiện không nhớ những h́nh phạt đó, vả lại được vui chơi với bạn nó thấy nhẹ nhỏm, nó được cười, được nói, được tự do chạy nhảy . Nó t́m thấy tuổi thơ ở đám bạn nghèo ở xóm nhà chồ này

Một buổi chiều, Thiện theo bạn đi bắt cua, cua bán được cũng kha khá, cả bọn bán một phần, phần c̣n lại xúm nhau luộc trên thuyền một đứa bạn, ăn no nê rồi lại cùng nhau nô đùa thỏa thích. Nó được chia một phần tiền bán cua, nó nhét vào lưng quần dành để mua vé xe về thăm bà. Nghe lời rủ rê của thằng bạn, tối đó nó theo xuồng đi câu mực…rồi ngủ luôn lại nhà bạn v́ măi đến ba giờ sáng hôm sau thuyền mới về bến . Trên đường về nhà nó chỉ mong ba nó không có nhà, nhưng vừa đẩy cánh cổng bước vào là đă thấy ba chờ sẵn, không nói một lời ba nó túm lấy nó đánh túi bụi, vừa tát vừa đá, vừa lôi vừa kéo, rồi chữi mắng, la hét như phát cuồng

Hai tai nó ù ù, mũi nó bị chảy máu, nó lết lại phía thằng em út, định bế nó, may ra có thể làm cho ba nó bớt giận, nhưng ba nó lôi giật lại, kéo lê trên đất, nó van lạy nhưng ba nó không buông tay. Khu tập thể giờ này chẳng c̣n ai ở nhà, nó gào khóc van xin khan cả giọng. Ba Thiện lôi nó ra khu đất trống có nhiều cây cối um tùm, cách nhà nó khá xa, nó mệt lă người không c̣n đủ sức để van xin nữa. Ba nó dùng sợi dây mang theo trói hai tay vào gốc keo tràm. Nó nhắm mắt chờ sự trừng phạt tiếp theo …Chừng vài phút mà mà nó thấy quá lâu, hoảng loạn, nó hé đôi mắt sưng húp nh́n ra, ba nó cầm một cây sào dài, rướn người khèo cái ǵ đó trên nhánh cây, nó ngước mắt nh́n lên và nhận ra cái tổ ong, nó hăi hùng hét to lên, ba nó vứt cái sào quay đầu chạy, một chiếc dép bị mắc lại ông cũng không thèm nhặt.

- Ba ơi, ba ơi, tha cho con ba ơi, con lạy ba, ba ơi..

Nhưng ba nó đă khuất sau dăy nhà kho bỏ hoang ở cuối băi đất trống…

 

Sơn Trà, Đà Nẵng mùa hè 2008

Đan Thanh

 

 


art2all. net