đan thanh

 

C̉N MỘT CHÚT G̀ ...

 

 

Chiếc xe đ̣ dừng lại gần đầu cầu, mọi người hối hả, nháo nhào xuống. Thanh nghĩ, có lẽ đường từ đây cũng bằng từ bến cuối về nhà, thế là Thanh vội vàng bước theo. Chiếc xe ù chạy để lại một đám bụi vàng là là bay trên mặt đường.

Chỉ gần 20 km mà chiếc xe cà tàng đi hơn một tiếng đồng hồ, trả khách đón khách, bắt hành khách xuống xe đi bộ qua trạm…nhiêu khê như thế mà phải chấp nhận v́ đây là phương tiện duy nhất nối thành phố với quê Thanh.

Dân hai xă đi “ké” trên chiếc cầu kiên cố được quân đội Mỹ xây để phục vụ mục đích quân sự. Không có thành cầu nhưng hai bên cũng có lối dành cho người đi bộ.Cầu bắc qua chỗ khúc quanh của ḍng sông, nước từ đầu nguồn đổ về đă có Giăng Đá chắn lại nên không chảy xiết mà trôi lờ đờ chầm chậm.

Chiều đă xuống dần trên băi ngô bên kia sông. Thanh bước thong thả trên cầu, gió nhẹ xua tan cái nóng bức chật chội mà Thanh phải chịu đựng trên chiếc xe đ̣ có cái tên Mỹ Lệ. C̣n chiếc xe nữa chạy cùng tuyến, bệ rạc hơn mà tên gọi th́ giàu sang phách lối: Kim Hoàn “Túy Loan có chiếc Kim Hoàn, Mỗi ngày bốn chuyến Chợ Hàn xuống lên.” Không hiểu sao người chủ xe lại đặt cho nó cái tên trái ngược với cái xe thế không biết.

Qua khỏi cầu, Thanh rẽ vào con đường đất chạy giữa những vườn cây xanh um, rồi băng qua nghĩa địa của làng. Cái nơi này không u ám lạnh lẽo như những nghĩa địa khác. Những ngôi mộ, đa số là mộ đất nằm lặng dưới những bụi cây, những đám móc mèo, những cây sim, cây hoa giẽ …

Trên các bụi cây đó có cơ man nào là dây leo có hoa trắng, tên địa phương là hoa giành giành nhưng lũ học tṛ đặt cho nó một cái tên đẹp đẽ: hoa trinh tâm. Hoa có năm cánh dài, nở vào lúc hoàng hôn, ngát thơm cả một vùng. Thời tiểu học Thanh thường chơi trốn t́m, chơi “U” hay vài tṛ chơi thú vị ở đây. Không khí mát mẻ như trong một vườn cây chứ không buồn tẻ nặng nề như trong nghĩa địa.

Qua cái ngơ ngói cũ kỉ, cái sân gạch quen thuộc Thanh thấy ḷng ḿnh ấm áp và thanh thản, mọi ưu phiền lo lắng bị bỏ lại phía sau…

Thanh lớn lên trong sự b́nh yên, giản dị, trong sự yêu thương âu yếm của gia đ́nh, trong ngôi nhà cổ thân thương, nơi Thanh dễ dàng đi lại trong đêm tối mà không hề vấp vào bất cứ một cái cột, cái ngạch cửa hay đồ vật nào.
 

Sau khi tốt nghiệp sư phạm, Thanh lấy chồng, cuộc đời Thanh b́nh dị như được lập tŕnh theo khuôn mẫu: học hết cấp ba, học xong sư phạm, ra trường có việc làm và lấy chồng.

Nhưng từ đây cuộc đời Thanh đă rẽ sang một hướng khác. Người chồng lớn hơn Thanh mười tuổi, là cháu chít của một ông nghè ông phủ ǵ đó ở tận La Qua, đă thừa hưởng cái chất gia trưởng hết sức nặng nề từ tổ tiên đă làm cho không khí gia đ́nh lúc nào cũng đặc quánh, nghiêm cẩn như trong pḥng xử, lúc quan ṭa tuyên án.

Cách cư xử của chồng nhiều lần làm cho Thanh ngỡ ngàng, nhà có khách đến ăn cơm, nếu khách mời Thanh cùng ngồi th́ ông bảo: Đàn bà ăn nhà dưới, và trong suốt bữa ăn Thanh không có lúc nào được ngồi yên "nhà dưới", lúc ớt, lúc chanh, lúc muỗng, lúc ly... Chắc khách cũng ngạc nhiên không kém ǵ Thanh. "Nhà dưới" vẫn c̣n đầy thức ăn nhưng Thanh thấy ấm ức nuốt không vô và chiếc gối lại là nhân chứng cho những giọt nước mắt tủi buồn.

Người chồng tuân thủ quy luật “phu xướng phụ tùy” với quy ước bất thành văn: Điều một : chồng lúc nào cũng đúng. Điều hai : Khi thấy chồng không đúng, hăy xem lại điều một. Rồi những cái tát, cái đá khi nóng giận, những câu chửi rủa khi bực ḿnh đă biến cái gia đ́nh ấy thành địa ngục. Thanh không né đ̣n, cũng không phản kháng mà cứ im lặng khinh khỉnh nh́n chồng, có thể v́ thế mà nhận thêm vài cái tát nữa cũng nên.

Cuộc sống cứ tiếp diễn như vậy hơn mười năm. Những vết rạn đă thành rănh, thành khe sâu. Một chút mơ mộng, một chút vẩn vơ không c̣n có chỗ để cựa quậy. Cái mơ mộng nằm bẹp dúm ở một nơi nào đó trong trái tim thỉnh thoảng cũng quẫy đạp đôi lần nhưng không c̣n đủ sức để ngoi lên, có lẽ chính v́ thế mà lúc nàoThanh cũng thấy có một vật nặng đè lên ngực…

Từng năm, từng đứa con con, Nàng cười vá măi vết thương chẳng lành.” Nhưng thật là may mắn, chồng Thanh đă quen biết và đi lại với một người đàn bà khác nên cuộc chia tay tưởng như sẽ “ghê gớm” lắm mà hóa ra lại thật nhẹ nhàng,  với một điều kiện nhỏ được thỏa thuận ngầm: tất cả tài sản của gia đ́nh, người chồng được toàn quyền sử dụng.

Thanh muốn giữ chiếc xe Honda cũ để đi lại, nhưng ông ta bảo: Khi nào thằng con lớn đủ mười tám tuổi, ông sẽ giao xe lại. Thanh nhếch mép cười khi nghĩ đến việc ḿnh sẽ bán cái mớ sắt ấy cho bà ve chai sau mười mấy năm nữa. Con cái do Thanh nuôi v́ khi Thanh nêu ư kiến ấy trước ṭa th́ ông ta đồng ư liền. Đây là lần đầu tiên Thanh thấy sự ḥa nhă, lịch sự của chồng sau hơn mười năm chung sống: Ông không đ̣i quyền được nuôi con của người cha.

Mọi cam chịu đă được rủ bỏ, Thanh không tha thiết ǵ đến của cải được tích cóp bấy lâu. Không biết có quá đáng khi Thanh nghĩ là ḿnh vừa được …ra tù.

Một hôm đi làm về, Thanh thấy căn nhà thuê trống huơ. Mọi thứ đồ dùng đă biến mất. Giường, tủ, bàn ghế…không c̣n. Căn nhà trống rỗng. Mấy đứa con ngồi cạnh đống áo quần được lôi ra khi lấy tủ, mỗi đứa ôm khư khư một chồng sách vở.

Thanh nghĩ của cải là xe, là nhà, là…, chứ Thanh đâu có ngờ mọi thứ vật dụng tầm thường ấy cũng là của cải và cũng bị lấy đi. Tối nay sẽ ngủ ở đâu ? con sẽ ngồi học chỗ nào ? Suưt chút nữa Thanh đă ̣a khóc nhưng đă kịp giữ lại…

Thanh cười bảo con: Son nồi, chảo quánh ,và cái tủ lạnh hăy c̣n. May quá. Hôm nay thứ bảy, cả nhà ḿnh đi ăn bún ḅ… 

 

Thời gian lặng lẽ trôi với cuộc mưu sinh vất vả sau chiến tranh. Thanh cắm đầu cắm cổ kiếm cơm để nuôi con ăn học. Khi ngẩng lên th́ tóc đă thay màu.

 

***

 

 

Ở cái tuổi lục tuần, bà Thanh bỗng yêu một người. T́nh yêu tưởng đă ngủ yên chợt rộn ràng thức dậy. Cả ông và bà đều găy gánh giữa đường, con cái đă lớn, đă có cuộc sống riêng. Như những người già nhàn rỗi, họ thường gặp nhau ở bờ sông, ngồi ghế đá, nghe nhạc Trịnh, nhạc tiền chiến và thầm cảm ơn cái người chọn ḍng nhạc này.

-Ông bảo: ”lăo" này khá.

-Bà cười : có khi là cái "mụ".

-Thực ra th́ lăo hay mụ th́ họ cũng hiểu ư tui và bà.

Họ cùng cười vui vẻ với nhau, cùng nhau nhắc lại cái thời trung học xa xưa nhưng lại rất đỗi thân quen. Họ cùng thích một bài thơ, một câu hát của thời hoa mộng cũ. Họ có những cái chung thật dịu dàng đằm thắm.

Thuở ấy ông thường theo người anh họ về quê bà. Ông nhớ hàng cau hai bên lối đi, ông nhắc lại những đêm trăng sáng đầy sân, những buổi hoàng hôn thơm ngát mùi hoa ngọc lan…

Rồi có một hôm ông cầm tay bà siết nhẹ, bà để yên trong tay ông xao xuyến bồi hồi. Chỉ có vậy mà ấm áp vô cùng. Thôi th́ có một chút t́nh già cũng vui. Ông ân cần chu đáo, đă cảm thông, đă yêu thương bà bằng sự dịu dàng. Bà chưa hề nếm trải sự ngọt ngào, chưa biết hạnh phúc có mùi vị ra sao nên bây giờ bà thấy ḿnh thật sung sướng.

Họ đến với nhau không bằng sự cuồng si mà là sự cảm thông sâu sắc. Ông  có cuộc sống khá giả và cũng có nhiều người mai mối cho ông những người phụ nữ lỡ thời ở cái tuổi hơn kém bốn mươi, nhưng ông từ chối… Điều đó đă làm cho bà cảm nhận được sự chân thật của ông.

 

Con dâu, con gái bà không nghĩ vậy. Họ nghĩ thần kinh của bà có vấn đề: ly hôn khi mới ngoài ba mươi mà ở vậy, th́ tại sao bây giờ lại …

Họ bí mật đến nhà ông, họ phỉ báng và làm nhục ông bằng những lời lẽ thật trau chuốt, thật lịch sự. Con trai ông đuổi họ ra khỏi nhà cũng lịch sự như thế.

Ông biết chuyện, c̣n bà th́ không. Ông không gọi cho bà và anh con trai đă đổi số điện thoại khác cho bố. Ông đâu có c̣n ở cái thời “Nhất đẹp trai, nh́ chai mặt “ mà t́m bà. Những buổi chiều lặng, ông đi loanh quanh ngược lại với hướng cũ. Cái đau của người già âm ỉ nhưng xót và buốt như một vết bỏng. Mọi tủi buồn đều nuốt vào trong, cái lồng ngưc héo hon có lúc tưởng không c̣n chỗ cho những buồn đau đó.

C̣n bà sau mấy lần nghe giọng nói lịch sự : "Số điện thoại này không có thực, xin vui ḷng…” th́ bà có lúc như hiểu ra, có lúc lại không hiểu. Những chiều muộn thẩn thờ nh́n ḍng nước trôi, bà thấy ḿnh như chiếc lá nhẹ tênh theo ḍng nước, cũng có đôi lần thảng thốt nghe tiếng bước chân …nhưng chẳng có tiếng bước nào dừng lại. Rồi bà không đến ngồi trên chiếc ghế đá dưới tán cây hoa giấy nữa. Từ đó hai người lặng lẽ sắp xếp cuộc đời ḿnh.

 

Gần một tháng sau, anh con trai vô t́nh chở bố đi ngang con đường ấy. Khi sực nhớ ra th́ đă ở ngay trước nhà bà, anh dừng xe lại v́ thấy cây cờ tang trước cổng. Ông bước xuống xe, đi vào nhà. Giữa hương khói nghi ngút, ông thấy đôi mắt thương yêu dịu dàng nh́n ông. Từ khóe mắt hai giọt lệ trào ra và lớn dần lên măi.

Hơn một tuần sau, ở trước cổng và trên lối rẽ vào nhà ông có hai cây cờ tang đứng lặng trong nắng chiều vàng vọt.

 

Túy loan tháng 8/2008

Đan Thanh

 

 


art2all.net