đan thanh

 

 

NƯỚC MẮT NGƯỜI ĐÀN ÔNG

 

                        

Sau  khi tốt nghiệp trường Sư phạm Quy Nhơn, dạy được vài năm Lê thi vào Văn khoa Sài g̣n để thực hiện ước mơ đại học mà anh đă bỏ dở v́ hoàn cảnh gia đ́nh.

Xong đại học anh về lại Quy Nhơn, tiếp tục nghề dạy học. Trường Cường Để, trường Nữ Trung Học… đă từng in dấu chân anh. Lê cưới vợ, cưới được người ḿnh yêu, vợ Lê trước đây là học tṛ của anh, xinh xắn đẹp đẽ mà Lê đă yêu và theo đuổi suốt bao năm. Lê cần mẫn chăm lo cho cái tổ ấm của ḿnh, nhưng “niềm vui ngắn chửa tày gang” những ngày hạnh phúc vụt qua nhanh. Chiến tranh, thời cuộc và nhất là ḷng người đă làm đổi thay tất cả.

Theo đoàn người di tản, cả nhà dắt díu nhau vào Sài G̣n. Đúng là họa vô đơn chí, trong một đêm ngủ lại quán trọ ven đường anh đă mất tất cả: chút vàng bạc dành dụm, giấy tờ tùy thân, những thứ quan trọng nhất của anh và gia đ́nh đă không c̣n nữa…Không nhà cửa, không tiền bạc, thế là vợ con anh phải về lại Đà Nẵng để sống nhờ người bà con, c̣n anh bám lại Sài g̣n để mưu sinh.

Bằng tất cả sức lao động của ḿnh, Lê ngược xuôi t́m miếng cơm manh áo, thôi th́ gầm cầu, xó chợ, bến xe, nhà ga .. nơi đâu cũng có anh và những người cơ hàn như anh. Ăn nhờ ở tạm trong sự lo âu buồn tủi.

Có lần trong túi chỉ c̣n 6 đồng bạc, không đủ để mua một tô cơm, Lê ngồi cạnh một gốc cây với sự tuyệt vọng vô cùng. Đói quá, anh mua 2 trái ổi với giá 3 đồng để thay bữa cơm trưa. Nhớ lại lúc nhỏ mẹ anh thường bảo, ăn ổi nặng bụng và rất khó tiêu. Bây giờ Lê nghĩ nếu có một thứ ǵ khó tiêu và nặng bụng hơn ổi th́ tốt biết bao.

Bất chợt Lê nh́n lên. Trời ơi! Trường Đại học Văn Khoa, bây giờ anh mới biết, th́ ra là ḿnh đang ngồi cạnh hồ Con Rùa. Đói khổ lo sợ đă làm cho những tế bào năo của anh thoái hóa. Nhớ lại những ngày cùng bạn thong dong trên hành lang trường Đại học, anh vội kéo sụp chiếc mũ xuống để mặc cho ḍng nước mắt hối hả lăn dài trên má…

Những ngày kiếm được chút tiền anh ăn đủ no nhưng những ngày mưa th́ Lê nhịn đói thường xuyên. Đầu con hẽm nhỏ, nơi anh ở trọ có một quán cơm vĩa hè, những lần đầu khi  thấy anh chỉ ăn mỗi bữa 10 đồng, bà bán cơm nh́n anh như nh́n một con người keo kiệt. Nhưng có lẽ sau đó bà hiểu ra, nên thường chan thêm cho anh một chút nước cá kho hay nước thịt c̣n lại trong chiếc hộp nhựa. Cái chất mằn mặn đó làm cho bữa cơm ngon hơn nhiều.

Hơn một năm ở Sàig̣n, tất bật lo cơm áo và nỗi lo sợ ám ảnh, không đêm nào anh ngủ yên giấc. Nhớ con, thương vợ và những vất vả tủi nhục trong cuộc sống đă làm anh già đi. Những nếp nhăn tàn nhẫn đă xua đuổi sự tráng kiện mạnh mẽ của người đàn ông tuổi 40…

Anh quyết định về lại Đà Nẵng may ra…

Các con anh, ở lứa tuổi mới lớn phải ăn uống kham khổ, chúng gầy nhom, nh́n con, ḷng anh quặn thắt, cũng may nhờ sức trẻ, chúng không tiều tụy héo rủ như anh. Vợ anh có gầy hơn nhưng vẫn giữ được vẻ thanh xuân, chỉ có đôi mắt Hồng nh́n anh không dịu dàng như xưa nữa. Cũng phải thôi, lúc đói khổ mọi cái đều đổi thay…

Rồi một hôm anh về muộn, cuốc xe thồ cuối ngày này Lê phải đi măi tận Sơn Trà, nên khi anh đến nhà th́ đă hơn 10 giờ, anh định tắm qua quít rồi ăm cơm, bụng anh đói cồn cào, vừa bước ra sau nhà th́ Hồng gọi giật lại

- Anh Lê, tôi muốn nói chuyện với anh.

- Đợi anh ăn xong đă, được chứ ?

- Không, tôi đợi anh cả buổi tối nay rồi.

Giọng Hồng sắc và nhọn đă làm anh ngạc nhiên, anh quay lại ngồi xuống ghế.

- Đến nước này rồi, thôi tôi nói luôn để khỏi mất th́ giờ, chúng ta chia tay đi, tôi không c̣n chịu đựng anh được nữa, phần ai nấy đi.

Hồng nói rơ ràng không một chút ngần ngại như đă được chuẩn bị kỹ càng.

- Em…

- Tôi đă nghĩ kỹ rồi, không thể sống với nhau được nữa.

Nói xong Hồng cầm chiếc túi đă để sẵn cạnh chân bàn rồi quay ngoắt ra cửa.

Thằng Út không biết năy giờ đứng đâu bước theo mẹ mấy bước, môi nó mấp máy định nói ǵ đó nhưng lại thôi.

Lê ngồi lặng trên ghế, một nỗi cay đắng tủi nhục như cơn băo tràn qua. Chịu đựng. Hồng phải chịu đựng tôi sao? Lê chỉ nghĩ được có thế…

-  Ba, ba.

 Thằng Út lay lay cánh tay Lê, nước mắt ràn rụa trên khuôn mặt bé nhỏ. Lê ôm chặt nó vào ḷng. Hai cha con khóc lặng.

Không ăn uống, cả người lại nhễ nhại mồ hôi, nhưng không hiểu sao đêm đó Lê ngủ mê mệt. H́nh như những tế bào năo khi trương hết mức, nếu không vỡ ra được th́ nó tự xẹp xuống trong t́nh trạng vô thức.

 Hai đứa con lớn tỏ ra không ngạc nhiên lắm khi mẹ nó bỏ đi. Lê chỉ biết vậy mà không hỏi tại sao.

Lê như một con tàu bị bủa vây bởi một khối sương mù dày đặc, không t́m thấy một chút ánh sáng, không có một đường ranh nào để định hướng. Anh quờ tay mong gặp một cái ǵ đó để bám víu nhưng tất cả chỉ là một khoảng tối đen ng̣m như cái chảo đen úp chụp xuống.

Như con chim mất tổ, như con cá bị bỏ trên cạn, Lê nghĩ đến cái chết, đó là cái duy nhất mà anh có thể làm được trong t́nh cảnh này.

 

***

 

Anh nằm liệt mấy hôm, và thấy ḿnh như cứ rơi măi, rơi măi xuống một khoảng tối mờ mịt.

Thằng Út ôm cánh tay anh. Nó sờ đám râu mọc tua tủa sau mấy ngày không cạo.

-Ba ơi, hết gạo rồi.

“Hết gạo” đơn giản và tầm thường, nhưng đă kéo anh từ trạng thái này sang trạng thái khác, cái quyết định sống chết của anh được định đoạt bằng hai tiếng ngắn gọn: “hết gạo”.

Sáng hôm sau, chưa đến 4 giờ anh đă ra chỗ hẹn để đón chị Tám, một khách quen bán cá ở chợ Hàn. Đứng đợi, nhưng chẳng có hy vọng ǵ, anh nghỉ mấy hôm rồi, chắc chị đă thuê người khác.

 Sau 1975, nghề xe thồ bỗng dưng xuất hiện như nấm sau mưa. Anh đă gặp rất nhiều những anh bạn giáo viên làm cái nghề như anh. Họ “mất dạy” hay c̣n đang đi dạy nhưng vẫn phải kiếm tiền bằng cách này. Một cái nghề không cần học việc, không cần bằng cấp mà lại rất lương thiện. Khi gặp nhau họ không chào hỏi ǵ, chỉ đưa mắt nh́n nhau một thoáng rồi quay đi thầm lặng, ánh mắt đă nói với nhau biết bao điều …

- Chú Lê đấy hả. Sao mấy hôm nay…

Chị hơi khựng lại. Dưới ánh đèn đường, trông Lê khác lạ quá. Râu mọc tua tủa, đôi mắt trũng sâu má hóp lại.

Lê đợi một câu từ chối, hoặc lời trách móc, nhưng không.

- Chiều nay chú đến đón tôi nghe, trả tiền cho cuốc xe chiều đây. Đem về mà cắt tóc cạo râu, trông chú cứ y như tù trốn trại. Không khéo…

Rồi chị tất tả đón một anh xe thồ vừa trờ tới.

- Về đi, chiều nhớ đón tôi nghe.

Cái chị Tám này trông chẳng giống bà bán cá tí nào, nói năng th́ lịch sự, đi đứng th́ khoan thai. Anh nghĩ vậy mà chưa dám hỏi.

C̣n quá sớm, giờ này chắc chưa ai hớt tóc, nhưng anh không dám đi t́m mối khác. Tù trốn trại, anh có ở tù đâu mà trông như tù trốn trại. Bóng anh chập chờn trong tấm kính của hiệu may bên đường. Đúng thật, cứ y như tù trốn trại.

Nhiều mối đi xe quen, qua câu chuyện trao đổi trên đường đi, bà nào cũng bảo:

- Trông cậu không giống xe thồ chút nào, mới đổi nghề hả?

- Dạ…

Lê chỉ dạ và người ta cũng chẳng chờ câu trả lời.

Cứ cách một tháng hay hai tháng chị Tám lại nghỉ bán vài ngày, có lần sau vài ngày nghỉ, trên đường đến chợ chị nói với Lê :

- Lần này đi thăm nuôi ảnh khổ quá chú ơi, ḿnh gồng gánh không quen, dốc cao mà trời mưa, đường trơn quá ,suưt nữa bỏ mạng.

À th́ ra chị đă từng là phu nhân của ông nào đó đang đi học tập cải tạo và là cô giáo Tịnh Khuê, chứ đâu phải là bà Tám, hèn ǵ…

 

***

                        

Lê không tin bói toán, thế mà lúc cơ cực và tuyệt vọng, anh đă t́m đến một bà bói bài. Sau khi lật xếp, trải ba lần bà phán một tràng dài, anh nhớ đại khái:

Cậu có một người đàn bà luôn theo dơi và độ tŕ, bây giờ vận mạt nhưng sẽ có ngày hanh thông, hiển đạt, nhưng nhất thiết ngày mồng một tháng bảy âm lịch, tức ngày mai, cậu phải lập tức rời chỗ ở, nếu không sẽ gặp  tai họa. Ra về, Lê bán tín bán nghi ,cái chuyện bây giờ nghèo khổ sau này sẽ giàu sang là câu nói cửa miệng của mấy bà thầy bói, nhưng đă đến bước đường cùng, thôi th́ cứ nhắm mắt đưa chân, rồi sẽ ra sao cũng mặc…

Lúc trẻ, Lê tin ở khối óc, bàn tay của ḿnh, bây giờ thất cơ lỡ vận th́ tín ngưỡng, tâm linh là chỗ dựa tinh thần. Anh quỳ lạy trước Đức Phật rồi dắt đứa con nhỏ ra ga ,xuôi về nam.

Thành phố biển Quy Nhơn đón Lê trong sự uể oải, mệt nhọc. Thành phố này, mới đây thôi đă ân cần bao dung với anh biết bao. Nhiều lúc đi ngang trường Cường Để hay Nữ trung học, anh tần ngần đứng lại.

Học tṛ th́ vẫn là học tṛ, cái trống vẫn ở cuối hành lang, gần lối dẫn lên cầu thang bên phải, cây bằng lăng vẫn tím ngát màu hoa, nhưng Lê th́ không c̣n là Lê của những năm tháng đĩnh đạt bước lên bục giảng, vẫy tay chào học tṛ và viết những nét chữ bay bướm lên bảng đen như ngày xưa nữa. Lê thấy như có vật ǵ rất nặng đè lên trái tim anh, và anh thở đứt quăng nặng nhọc như vừa làm một việc quá sức ḿnh. Cái bàn tay cầm phấn ấy đă nổi chai nhiều chỗ sau gần hai năm bỏ nghề.

Một người bạn cũ cho anh ở cùng, cái kho nhỏ nằm trong góc khuất của ngôi trường Minh đang dạy là nơi Lê đă đi về trong những ngày anh kiếm sống ở Quy Nhơn.

Măi về sau Lê mới nhận được tin nhà, nếu mà hôm ấy anh ở lại th́ anh không c̣n có mặt trên cơi đời này. Thầy bói không phải lúc nào cũng nói vu vơ để lừa thiên hạ…Lê nghĩ thầm.

Nhiều đêm khó ngủ, Lê nhắm mắt tưởng tượng đến những năm tháng êm đềm khi anh c̣n đi dạy. Lê nhớ có hôm đi bộ đến trường, anh đáp lại biết bao nhiêu lần chào hỏi kính trọng của các em học sinh… Lê ngậm ngùi nghĩ đến hoàn cảnh của ḿnh, tương lai của mấy đứa con mà rối bời tâm trí.

Mấy hôm nay đi làm về Lê thấy Minh có cái ǵ đó là lạ, Lê không dám hỏi nhưng dự cảm một chuyện ǵ đó sắp đến với anh. Quả đúng như vậy. Sau một lúc ngập ngừng , Minh bảo:

- Ḿnh rất buồn ḷng khi phải nói với bạn, bạn ở với ḿnh bao lâu cũng được, có tốn kém ǵ đâu, thế nhưng mấy hôm nay bác bảo vệ cứ ḍ hỏi măi. Cậu là ai mà hôm nào cũng đi sớm về muộn, ḿnh bảo cậu là bạn học. Ông ấy liền nói:

- Thầy đă báo với hiệu trưởng chưa? Có giấy tờ hộ khẩu ǵ không?

- Bác để cháu hỏi lại.

- Tôi hiểu rồi, Minh đừng lo. Cảm ơn bạn đă cho ḿnh tá túc.

Thế là bắt đầu cảnh đầu đường, xó chợ. Những đêm hè muỗi đốt, những đêm đông mưa tạt, gió lùa…                 

Nhưng trời không thể đày đọa măi một con người lương thiện. Nhờ sự mách bảo của mấy em học sinh cũ, Lê t́m được Lê Thanh Sơn, một giáo viên rất có uy tín ở thành phố này. Với tấm ḷng nhân hậu không quản ngại khó khăn, Sơn đă xin được cho Lê cái giấy chuyển trường, Sơn đă mở cho Lê một con đường sống.

Sau mấy mươi năm, Lê về t́m lại th́ Sơn đă chuyển nhà, món nợ ân t́nh không biết bao giờ mới đền đáp …mà  nợ ân t́nh làm sao mà đền đáp được...

Anh cũng cố công t́m lại những người đă cưu mang giúp đỡ anh trong những ngày khốn khó, nhưng chẳng t́m được ai, cái bà bán cơm vĩa hè ngày xưa cũng đă bặt vô âm tín rồi.

Kể ra th́ chỉ có chừng ấy nhưng sự nhọc nhằn của Lê th́ làm sao mà nói cho hết được, hơn nữa những ngày khổ đau th́ bao giờ cũng dài lê thê chứ không vụt qua như những ngày hạnh phúc.

Sau này cũng có vài người phụ nữ yêu thương Lê thật ḷng và muốn đến với anh, nhưng vết thương trong trái tim anh không bao giờ lành nên anh vẫn ở vậy, một ḿnh nuôi con ăn học. Đến bây giờ anh vẫn chưa hiểu được v́ sao Hồng lại phụ bạc anh.

Ở cái xứ tuyết Bắc Mỹ lạnh giá Lê vẫn nhớ nhung hoài một chút nắng quê hương, nhớ người thân, bè bạn, nhớ mùa thu sân trường, và nhớ đến “tà áo ai bay trắng cả giấc mơ” v́ anh đă có lần “giữa giờ chơi mang đến lại mang về” lá thư t́nh viết bằng trái tim mới lớn…

 

***

 

Có dịp về Đà Nẵng lần nào Lê cũng ngồi quán café bên bờ sông, nhâm nhi ly café và nói chuyện với bạn bè.

-  Alô ! Tâm Đan xuống đây đi, High Land nhé.

Tôi đang đi chợ, tay xách tay cầm lĩnh kĩnh rau quả thịt cá nên hơi ngập ngừng một chút…

- Tôi sẽ đến, 9 giờ hả anh?

Không thể từ chối v́ có mấy khi được gặp nhau. Biết đâu rồi sẽ không c̣n có dịp gặp lại. Tất cả chúng tôi đều đă ở trong buổi hoàng hôn của cuộc đời.

Sáng nay, dọc đường Hàn Thuyên, hoa xao xuyến nở rộ. Những cánh hoa nhỏ li ti rụng đầy trên mặt đường trông  xa như một tấm thảm màu vàng.

Loại hoa này không nở để đón xuân mà nở cho mùa xuân dài thêm. Trên cành, từng chùm, từng mảng vàng ươm. Cả một xă hội hoa thi nhau khoe sắc. Suốt một năm chắt chiu dành dụm chỉ để vài tuần cho hoa đón nắng. Hoa rất chóng tàn, như hoa phù dung vậy. Có lẽ v́ kiếp hoa ngắn ngủi nên nó được mang tên là xao xuyến chăng ?

Đă cuối tháng hai âm lịch,trời vẫn c̣n mưa bụi, từng sợi mưa mỏng manh và nhẹ tênh đan vào nhau, nối tiếp nhau. Không hẳn là mưa,cũng không hẳn là sương mù khiến cho cả đất trời mờ mờ hư ảo..

Quán đông khách nhưng Lê đă chọn được một bàn ngoài sân. Ở đây có thể nh́n bao quát cả một khúc sông dài và dăy nhà cao tầng đang tíu tít mọc lên ở bên bờ đông. Trời xám đục, sông Hàn xanh biếc chảy êm ả dưới những cây cầu mới phô trương và tự phụ.

Lê muốn quên, nhưng cái quá khứ đau đớn buồn tủi của anh khó phai mờ trong tâm trí.

Tôi cùng anh học chung bảy năm ở trường Phan Châu Trinh Đà Nẵng, sau đó lại là đồng môn Sư Phạm Quy Nhơn, tôi cũng có biết về anh đôi chút, nhưng đâu có ngờ đời anh lại đắng cay tủi buồn đến thế.

Nhắc lại quá khứ mắt anh đỏ hoe, những giọt nước mắt lăn dài trên má…

Nh́n người đàn ông to cao, tóc muối tiêu ngồi khóc, ḷng tôi nhói đau. Tôi cầm tay anh siết nhẹ, bàn tay mạnh mẽ và ấm áp. Anh đặt bàn tay c̣n lại lên tay tôi…

Anh và tôi đều hiểu rằng, trong lúc này, sự cảm thông, chia sẻ có thể không cần đến ngôn ngữ  ….

 

Tháng 4 năm 2013 

Đan Thanh

 


art2all.net