Đỗ Thu Hồng

 

 

XÓM LÔI THÔI *

 

 

Không biết xóm nhỏ nầy có tên Lôi Thôi từ bao giờ, và tại sao được gọi là Lôi Thôi mà không phải tên nào khác ? Với người dân của xóm này, có lẽ họ không thấy nơi đây lôi thôi. Nhưng riêng tôi, tôi thấy xóm này lôi thôi lắm bởi v́ trong những câu chuyện mà tôi kể sau đây, ai cũng có phần lôi thôi. Cái lôi thôi thấm vào máu, mà tôi sống lâu ngày ở đây cũng bị “ lây nhiễm”, hay là cái lôi thôi này, nó tiềm tàng trong tôi, chỉ chờ ngày “bộc phát” ?


********

Đầu tiên là chuyện lôi thôi của tôi và mấy đứa em họ, mà tôi c̣n nhớ măi. Đó là những lần chúng tôi đi ra đám rừng giữa đồng, t́m hái những trái sim vị ngọt ngọt, chát chát. Đến mùa trâm mốc chín, chúng tôi rủ nhau đi hái những chùm trâm đen tím bóng láng, ăn vào nghe mát mềm, khiến chúng tôi giành giựt nhau những trái trâm chín mọng. Ăn trâm mốc là thú vui của bọn con nít chúng tôi v́ không chỉ có chuyện thưởng thức vị ngon ngọt của trái trâm, mà chúng tôi c̣n có những trận cười nghiêng ngă. Bởi v́ chúng tôi nh́n dáng vẻ lôi thôi của nhau và cười đến chảy nước mắt. Màu tím đen của trái trâm mốc đă biến chúng tôi thành những đứa nhuộm răng đen, thật nham nhở khi cười.

Một kỷ niệm khác về chuyện lôi thôi của tôi và mấy đứa em họ mà tôi không thể nào quên, đó là thú vui cùng nhau đi tắm. Chúng tôi thích tụm năm, tụm ba bên giếng nước, tắm rửa, tát nước, đuổi bắt nhau trong vườn cau gần đó. Nhưng rồi có một ngày, khi mấy thằng con trai nh́n tôi cười cười. C̣n tôi th́ ngạc nhiên v́ sao hôm nay mấy thằng này lạ lùng. Tôi bực ḿnh hỏi tụi nó:

- Tụi mày làm ǵ nh́n tao cười hoài vậy, bộ mặt tao có lọ nghẹ hả?

- Bà nay lôi thôi lắm, vô đứng trước tủ kiếng của ngoại, bà nh́n, bà thấy liền.

Tôi vội chạy vào trong nhà, khom người nh́n vô tấm kiếng mờ mờ, bể hết phân nửa phía trên của bà nội, tôi thấy hai trái cau nho nhỏ đang nhú ra trên ngực tôi. Th́ ra tôi đang dần dần thành con gái mà không hay biết. Từ lúc phát hiện cơ thể ḿnh thay đổi, nỗi e thẹn đến bất ngờ, cảm giác giới tính đă làm tôi ngượng ngùng. Tôi bắt đầu cách biệt với hai đứa em họ, dù là một thằng nhỏ hơn tôi một tuổi và thằng kia ba tuổi. Vậy là những ngày tháng hồn nhiên tắm táp bên giếng, chạy nhong trong vườn cau với mấy thằng em họ không c̣n nữa.

**********

Nhớ đến bà nội tôi, tôi lại nghĩ đến chuyện lôi thôi của tôi đă làm bà nội tôi buồn mấy tháng và hồi đó tôi cứ ray rứt măi, bởi v́ tôi cho rằng đó là lỗi ở tôi. Sau này lớn lên tôi mới hiểu đó chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Tai hoạ xảy ra là do bệnh dịch gia cầm, chớ không phải do tôi “ nguyền rủa”.

Tôi c̣n nhớ, dạo đó là cuối mùa mưa, cái nắng gắt với những luồng gió nóng thổi về từ những cánh đồng khô khan, trơ gốc rạ làm tôi mệt mỏi. Tôi nhớ mưa, tôi thèm ăn cá rô binh tích tươi roi rói, tôi ghiền món ếch đồng thơm phưng phức, tôi ao ước một tô canh chua cá trào mà nội nấu với con mẻ. Vậy mà, nội chỉ cho tôi ăn toàn khô mặn chát, mắm hôi hôi. Nội c̣n mở mấy hủ dưa muối, đă làm từ năm ngoái, đem ra ăn! Tôi ngán ngẩm,một tay cầm chén cơm, một tay cầm đôi đũa mà thở dài, không muốn gắp thức ăn.Tôi nói:

- Nội ơi, mai nội làm thịt gà cho con ăn đi nội! Ăn mắm muối hoài con ngán quá à. Nhà ḿnh nhiều gà, ăn một con đâu có sao, hả nội?

- Nội mới gầy được một bầy, để dành nuôi lớn một chút để đem bán, mới có tiền mua dầu mè. Rồi c̣n mua vải, may cho con bộ đồ mặc tết nữa…

Nghe bà nội nói mua vải may đồ mới mặc tết, tôi cũng ráng nhịn thèm thịt gà. Nhưng rồi, một trưa hè, tôi ngồi ngay bậc thềm, nh́n ra sân, thấy bầy gà nhởn nhơ qua lại trước mắt, cơn thèm lại trỗi lên. Tôi chống cằm, nh́n chúng mà ao ước:

- “ Phải chi có một con lăn ra chết, không bán được, nội sẽ làm thịt cho ḿnh ăn! “.

Ao ước đó của tôi linh nghiệm đến nỗi, hôm sau và mấy hôm sau nữa, bầy gà của bà nội, bỗng dưng lăn đùng ra chết hàng loạt. Mà gà chết này, bà nội đâu cho tôi ăn, bà đem chôn tất cả dưới hố. Bà nội than thở chắc lưỡi, tiếc bầy gà sắp lớn. C̣n tôi ân hận măi về “ lời nguyền” của ḿnh. Từ đó về sau, tôi không bao giờ dám nghĩ đến chuyện “ trù” cho gà chết, thậm chí cũng không bao giờ dám nghĩ đến chuyện ǵ xấu, bởi v́ tôi sợ nó sẽ trở thành” lời nguyền”.

Một kỷ niệm ngọt ngào với bà nội mà mỗi khi nhớ đến là tôi ứa nước mắt. Đó là những đêm bà cháu tôi chong đèn đọc truyện. Bà tôi nhớ tên từng người một trong 108 anh hùng Lương Sơn Bạc. Bà kể vanh vách 81 nạn kiếp mà thầy tṛ Đường Tăng vượt qua để đến Tây Thiên thỉnh kinh. Bà nhớ rơ Tiết Nhơn Quư đă chinh chiến như thế nào để pḥ trợ vua Đường Thái Tông. Vậy mà bà nội ghiền nghe đọc truyện đến nỗi bà bắt tôi đọc đi, đọc lại cho bà nghe những truyện mà bà thuộc nằm ḷng. Đó là lúc mấy đứa em họ của tôi sung sướng nhất, v́ vừa nghe truyện, vừa được nhâm nhi đậu luộc hay khoai luộc. C̣n tôi là người khổ sở nhất v́ đọc đến khan tiếng, mà c̣n phải nhịn thèm, nh́n tụi nó ăn ngon lành. Vậy mà bà tôi nhất định không chịu nghe người khác đọc. Bà chỉ muốn tôi, đứa cháu cưng, có giọng đọc truyền cảm và lưu loát, đọc truyện cho bà nghe mà thôi. Bà tôi thật lôi thôi.

Nhiều năm sau khi bà qua đời, tôi về thăm quê xưa, muốn t́m lại kỷ vật của bà tôi. Đó là những quyển truyện cũ rích, vàng khè, rách nát mà ngày xưa tôi hay đọc cho bà tôi nghe; chúng đă không c̣n nữa. Những quyển sách ấy đă bị mối mọt ăn. Và ai đó đă vô t́nh vất chúng như là vật phế thải. Tôi ngậm ngùi tiếc nuối những quyển sách cũ của bà v́ nó đối với tôi là kỷ vật vô giá. Tôi đành tự nhủ, tuy chúng không c̣n tồn tại về mặt vật chất, nhưng măi măi tồn tại trong tâm trí tôi như một hoài niệm ngọt ngào về người bà yêu thương quá cố.
 

******

Mỗi lần nhớ đến bà nội là tôi lại mường tượng đến chuyện t́nh của ông bà nội tôi, một chuyện t́nh thật lôi thôi mà chỉ có ở thời buổi của ông bà tôi mà thôi.

Ông nội tôi tánh người lăng tử, hễ ông ở nhà được một thời gian th́ chồn chân, vậy là ông kiếm cớ đi đâu đó. Khi th́ ông vác đụt và cần câu đi câu mấy hôm, lúc th́ xách bung ra sông Vàm Cỏ, đánh bung đến vài ngày. Chuyện t́nh duyên của ông đă đến trong một lần đi chơi như vậy.

Bà nội tôi kể bà là con gái mồ côi, lưu lạc theo cậu từ Cà Mau đến tận sông Vàm Cỏ. Bà tự khoe ḿnh là người có duyên, cao ráo, mảnh khảnh. Bà tự tin nói:

- Bởi vậy khi ông nội mày nh́n bà xắn quần giặt giũ bên sông, dáng bà cao cao như con c̣ lặn lội, ổng thấy thương liền. Ổng đến gần và thiệt t́nh thố lộ cảm t́nh với bà. May mà bà không cho là ông sàm sỡ, chọc ghẹo bà, nên chỉ cười mà không mắng mỏ ổng..

Nội tôi cười móm mém kể tiếp:

- Ông nội mày nói vầy “Nè cô hai kia ơi, qua thấy cô, hông biết sao ḷng qua xao xuyến! Nếu cô chưa có chỗ nào, cô ưng qua, qua d́a qua xin phép cha má qua, qua cưới cô d́a làm vợ.”

Tôi hỏi nội:

- Rồi bà trả lời sao?

- Bà chỉ cười, không nói ǵ, lo giặt giũ cho xong, rồi đi về nhà. Ông nội mày đứng xớ rớ đó, rồi cũng đủng đỉnh đi theo bà về gần nhà, ư ổng muốn ḍ xét bà ở đâu. Rồi ổng mon men hỏi thăm hàng xóm gia cảnh, tên tuổi của bà. Nội biết ổng hớn hở lắm khi biết bà chưa có chồng. Bà thấy vậy, trong ḷng cũng nghe xúc động. Vậy là ông nội mày về thưa lại ông bà cố đi cưới bà cho ổng.

Tôi nghe bà nội kể mà h́nh dung đến cảnh ông tôi lôi thôi, vác cái bung lẽo đẽo đi theo bà, mà không nhịn được cười. Lớn lên một chút, hiểu chuyện yêu đương, tôi mới thấy ông bà tôi yêu như “ sét đánh”, thấy một lần là thích liền, là muốn sống chung. Mối t́nh của ông và bà nội tuy diễn ra chớp nhoáng qua cái nh́n đầu tiên nhưng nó lại bền vững lâu dài. Ông bà sống với nhau đến đầu bạc răng long. Đến tuổi già mà họ c̣n yêu nhau thắm thiết. Bởi vậy h́nh ảnh ông bà tôi sống đằm thắm bên nhau măi măi khắc sâu trong tâm trí tôi.

Nói đến mối lương duyên của ông bà nội, tôi cũng muốn kể lại một chuyện t́nh khác trong ḍng họ. Chuyện t́nh này đă trở thành một bi kịch và ám ảnh tôi một thời gian khá dài, bởi v́ nó bị giấu giếm và trở thành chuyện hoang đường, khiến mấy đứa con nít chúng tôi phải sợ “ ma”!

Câu chuyện “ con ma” chập chờn, than khóc vào những đêm tối, nơi bờ tre sau nhà, do đám con nít thêu dệt, làm tôi lạnh người, nổi gai óc. Sau này đến lúc lớn lên, tôi nghe chú út kể lại, tôi mới thấy thương “ con ma” tội nghiệp. Đó chính là ông thứ út của tôi!

Ông út, em trai của ông nội, là một thanh niên học hành xuất sắc, được người Pháp đưa đi học nghề y tận Hà nội, Trường Y khoa Đông Dương *. Ở đất Hà thành văn minh, ông rơi vào ṿng t́nh ái với một cô gái thủ đô, tân thời và xinh đẹp. Chắc cô gái đẹp đó hớp hồn ông út tôi, nên ông tôi yêu nàng tha thiết, đến nỗi khi chưa học xong, ông đă về quê xin ông bà cố cho lấy nàng làm vợ. Hồi đó phong tục Bắc- Nam có khác, rồi địa lư xa xôi cách trở, cùng nhiều định kiến khác ăn sâu vào suy nghĩ của người nông thôn, nên có nằm mơ, ông bà cố tôi cũng không nghĩ ḿnh có con dâu Bắc. Ông bà từ chối thẳng thừng và kiên quyết không cho ông út trở ra Hà nội để tiếp tục học hành v́ sợ ông dây dưa vào chuyện t́nh cảm. Ông út bị bắt buộc ở lại miền Nam, không c̣n cơ hội gặp lại người yêu nữa. Ông đau buồn, tương tư đến héo ṃn, không thiết sống. Rồi một ngày nọ ông tự kết liễu đời ḿnh nơi cây dầu, trong bờ tre sau nhà. Lúc tôi về sống nơi quê nội, tôi cứ bị mấy đứa em họ nhát tôi về “con ma” nơi ngọn cây đó, khiến tôi sợ kinh khủng, dù chưa thấy ma lần nào. Đến khi nghe chú tôi kể lại chuyện t́nh ông út, tôi mới thấm thía cho mối t́nh chân thành của ông. Tôi thương ông v́ t́nh yêu mà tuyệt mạng. Tôi nghĩ giờ này chắc ông ở thiên đàng và hạnh phúc với người yêu dấu của ông. Tôi không tin, một người hiền lành, tài giỏi và thuỷ chung như ông lại chết thành ma, bị đày đoạ không siêu thoát. Tôi thấy ông út tôi không hề lôi thôi khi yêu, mà là người chung thuỷ, yêu là yêu sâu đậm đến không thể quên đi dễ dàng mối t́nh của ḿnh. Cũng v́ bi kịch t́nh yêu của ông tôi, mà từ đó về sau, quan niệm về t́nh yêu trong ḍng họ đă cởi mở hơn, hễ người nào yêu ai th́ đều được gia đ́nh chấp nhận và cho măn nguyện. Nhờ vậy mà chị họ tôi mới lấy được người ḿnh yêu dù là chuyện t́nh cũng lôi thôi, trắc trở.

Tôi c̣n nhớ chị họ tôi, một cô gái hiền lành, bươn chải v́ là con gái lớn trong nhà không có cha. Chị tôi mồ côi cha, bác trai tôi mất sớm v́ trúng đạn pháo hồi chiến tranh, nên chị vất vả từ nhỏ. Chị tôi không may mắn, bất cẩn làm đèn dầu ngă đổ vào người, phỏng nặng và gương mặt xinh đẹp của chị bị biến dạng. Một bên mặt xuống tận cổ bị nhăn nhúm. Vậy mà chị tôi vẫn có anh thanh niên nọ yêu thương cái nết, cái nội trợ giỏi giang của chị. Đó lại là một thanh niên cao lớn, bảnh trai, sáng láng, con nhà khá giả. Tôi nhớ rất rơ, mỗi lần đến thăm chị, anh đạp xe vất vả qua bao nhiêu chặng đường gió bụi, mồ hôi chảy ṛng ṛng trên gương mặt đỏ lơ đỏ lét, c̣n áo anh ấy th́ ướt đẫm như dầm mưa.

Gia đ́nh tôi ai cũng quư mến anh, mong cho chị sớm ngày được gả về với anh ta. Nhưng anh chị cứ qua lại thật lâu vẫn chưa thấy gia đ́nh bên anh ấy bước sang hỏi cưới chị tôi. Ông bà nội tôi và bác gái bắt đầu nóng ruột, hối thúc anh ấy về thưa cha mẹ. Lần hồi, gia đ́nh tôi cũng hiểu ra, mặc dù anh yêu chị, nhưng gia đ́nh bên anh không ưng v́ cho là bên nhà bác tôi nghèo hơn, chị tôi là con gái không cha, thiếu người dạy dỗ thậm chí không nhan sắc lại khó nh́n. Cũng chính v́ vậy mới sinh ra chuyện cấm đoán hai người gặp gỡ nhau từ phía gia đ́nh tôi. Ông bà nội và bác gái cho rằng chuyện yêu đương của hai người sẽ chẳng đến đâu v́ bên cha mẹ anh ấy không muốn sang hỏi cưới chị cho con trai của họ. Vậy là từ đó tôi không thấy anh đến nhà thường xuyên như trước, c̣n chị tôi th́ thẩn thờ mong ngóng đến tội nghiệp.

Rồi một ngày nọ, bác gái vắng nhà, bà nội ngủ trưa, tôi thấy anh lấp ló ngoài rào tre; c̣n chị th́ mừng rỡ, chạy ra nắm tay anh. Tôi không để ư lắm chuyện người lớn, tiếp tục học bài của ḿnh. Đến lúc uể oải, cơn thèm một trái ổi xanh khiến tôi ra vườn, leo lên cây ổi, ngồi đong đưa trên cây, miệng nhóp nhép trái ổi vừa chua vừa ḍn. Tôi bỗng thấy chị tôi lấm lét từ mấy cây rơm sau nhà đi ra. Chị vừa đi, vừa ngó quanh quất, vừa cài lại nút áo và phủi vội mấy cọng rơm c̣n vướng trên người, trên tóc, vội vàng bước về nhà bác gái. Tôi cười thầm và nghĩ

- ” Cái chị này thiệt lôi thôi, không biết có ai chịu rước bả không đây nữa?”

Tôi vừa nghĩ đến đây, đă thấy anh ấy cũng thậm tḥ, thậm thụt từ sau mấy cây rơm bước ra, rồi nhanh nhanh leo lên xe phóng đi, bộ dạng như ăn trộm sợ bị người ta bắt quả tang.

Bẳng đi một thời gian sau, không nhớ bao lâu, sau lần bắt gặp anh chị đi ra từ sau mấy cây rơm, tôi thấy chị ấy uể oải như muốn bịnh, biếng ăn, ói mửa. Rồi tôi nghe tiếng bác gái rầy la, tiếng chị khóc lóc và tiếng bà nội thở dài. Sau đó tôi thấy anh ấy đến nhà, gặp bác gái và ông bà nội. Họ nói chuyện ǵ với nhau không rơ, nhưng khi anh về th́ chị có vẻ vui hơn, bác gái không la rầy chị nữa, c̣n bà nội cũng hết thở dài. Rồi sau đó vài hôm, trong nhà bác gái có vẻ ồn ào náo nhiệt, mọi người xúm xít chuẩn bị tiệc tùng như để đón ai. Nh́n bác gái làm gà, làm vịt, nấu nhiều món ăn khiến tôi vui rộn ràng v́ nghĩ ḿnh sắp được ăn ngon. Tôi hỏi bà nội:

- Nội ơi, hôm nay có chuyện ǵ mà nhà bác ba rần rần làm gà, làm vịt vậy? Bộ nhà bác có khách hả nội?

- Hôm nay đám thú phạt chị mày, bên nhà trai sang đón chị mày đi.

Nói xong bà nội c̣n kư đầu tôi:

- Mồ tổ cha mày, đừng bắt chước chị mày, xấu hổ nghe con. Mai mốt, tới phiên con phải có người cưới hỏi đàng hoàng nghe không?

Tôi nghe mà không hiểu đám thú phạt là ǵ, mà cũng chẳng quan tâm đến chuyện sau này có ai cưới hỏi tôi hay không. Tôi chỉ nghe cái bụng ḿnh cồn cào v́ sắp được ăn một bữa ngon lành.

Rồi chị tôi cũng được ba má chồng và anh ấy sang đón về làm dâu, làm vợ. Tuy âm thầm lặng lẽ, nhưng họ sống bên nhau hạnh phúc vô cùng.

Sau này lớn lên tôi mới hiểu thế nào là đám thú phạt. Th́ ra v́ chuyện ba má anh ấy không chấp nhận chị, nên hai anh chị đă làm liều “ ăn cơm trước kẻng”, đặt người lớn vô “chuyện đă rồi”. Dù nhà trai có quở trách, họ cũng rộng lượng tha thứ. Bên nhà gái, dù có bẽ mặt nhưng trước “việc đă rồi”, cũng khoan dung con gái dại dột và t́m cách thu xếp để cứu vớt danh dự gia đ́nh.

Tôi thấy lễ thú phạt thể hiện sự linh hoạt và ḷng nhân ái dành cho những người v́ quá yêu thương nhau, muốn sống bên nhau nhưng do hoàn cảnh nào đó, giống như anh chị tôi bị cấm đoán, nên chuyện cưới gả không thể diễn ra theo phong tục truyền thống. Dù vậy, đám thú phạt cũng là một cái lễ để hai bên gia đ́nh nh́n nhận thông gia. Bên nh́n con dâu, kẻ nhận con rể để cho những đôi uyên ương này chính thức thành vợ thành chồng. Ngẫm nghĩ lại, tôi thấy chị tôi lúc đầu tuy lôi thôi, nhưng về sau lại hạnh phúc.

*****

Trong suốt thời gian về sống với ba ở quê nội, nơi xóm Lôi Thôi, chuyện mà tôi nhớ nhất là một kỷ niệm đầy nước mắt v́ không lúc nào tôi khóc nhiều như vậy. Đó là lần đi soi ếch với ba trong đêm mưa dầm năm đó.

Khi những cơn mưa đầu mùa trút xuống, cũng là lúc người trong xóm Lôi Thôi đi bắt ếch đồng, v́ chỉ có mưa đầu mùa mới khiến ếch mê nước mà kêu lên dữ dội, rủ rê bạn t́nh cùng nhau bắt cặp trên bờ ruộng. Bọn chúng th́ sung sướng, c̣n tôi th́ đau khổ v́ tiếng kêu rền vang khắp cánh đồng, không tài nào ngủ được. Sáng hôm sau, tôi hỏi ba:

- Ba ơi, sao tối qua ếch nhái kêu rền vang khắp đồng vậy ba? Ba ngủ được không? Tụi nó làm con thức sáng đêm !

Ba tôi nói:

- Ba quen rồi.. Mùa mưa xuống là lúc mấy con ếch ra bắt cặp với nhau nên tụi nó kêu ầm ĩ như vậy!

Tôi nghe ba giải thích mà không hiểu “ bắt cặp” là ǵ, tôi hỏi tiếp:

- “Bắt cặp” là sao ba, có giống tụi con chơi “ chim sổ lồng”, phải bắt cặp để làm cái lồng nhốt con chim hông ba?

- Con nhỏ này hỏi nhiều quá. Bữa nào, ba dắt con đi soi ếch với ba, con sẽ thấy tụi nó bắt cặp làm sao. Giờ ba có giải thích con cũng không hiểu.

Tôi nghe ba nói vậy cũng thấy thích v́, một là, nghĩ đến việc đi soi ếch chắc vui lắm, hai là, tưởng tượng đến món thịt ếch xào sả nghệ, làm tôi chảy nước miếng. Tôi hớn hở trả lời với ba:

- Chừng nào ba đi soi ếch, dắt con đi theo với.

Rồi một đêm mưa rả rích, trời tối đen, ba tôi giữ lời hứa dắt tôi đi soi ếch. Ba dựng đầu tôi dậy vào lúc nửa đêm, khi tôi đang say ngủ. Tôi buồn ngủ không muốn đi nữa nhưng ba nói đi một lần cho biết. Trời ơi, trong cái lạnh lẽo của đêm mưa dầm và trời ba mươi tối đen như mực, tôi vật vờ trong cơn buồn ngủ, mắt nhắm mắt mở, xách cái túi lưới, lủi thủi đi theo sau lưng ba. Tôi té lên, té xuống trên bờ ruộng trơn trợt, vừa đi, vừa khóc, trong ḷng oán trách ba, sao không thương con gái. Ba tôi biết tôi bị té, biết tôi khóc rưng rức, nhưng ông không nói tiếng nào, cũng chẳng đỡ tôi đứng dậy. Một tay ba cầm cái đèn lồng ( cây đèn cốc bỏ trong cái thùng thiếc), một tay cầm cái chụp đan bằng tre, lẳng lặng đi về phía tiếng ếch kêu “ tục tục”. Vậy là chừng hai tiếng sau, cha con tôi trở về nhà, thật hài ḷng với cái bao đầy ếch. Nhưng tôi và ba thật lôi thôi v́ cả người ướt nhem, nhơ nhớp bùn śnh. Tuy hài ḷng về kết quả của một đêm soi ếch cực khổ, nhưng trong bụng tôi vẫn c̣n giận ba đă hành hạ đứa con gái cưng của ba. Lúc đó tôi buồn ba tôi lắm, v́ đă khiến cho tôi thành đứa con gái lôi thôi, lem luốc.

Đến khi lớn lên tôi mới hiểu, ba dạy tôi bằng những bài học thực tế, không dùng lời ngon ngọt, viễn vông để dạy tôi. Ba tôi muốn tôi làm việc cực khổ để hiểu giá trị của thành quả mà ḿnh đạt được. Ba không muốn tôi sung sướng, ngồi hưởng thụ công lao của người khác. Ba muốn dạy tôi biết trân quư lao động và yêu thương người nông dân lam lũ. Ba cho tôi nếm mùi cơ cực để phấn đấu tiến thân. Ba không đỡ tôi khi tôi bị té, để cho tôi biết tự đứng dậy khi vấp ngă. Ba cũng chẳng an ủi, dỗ dành khi tôi khóc, v́ ba biết, không ai có nhiều nước mắt mà ngồi đó khóc hoài. Ba tôi, hồi đó, để tôi lôi thôi v́ muốn tôi sau này không c̣n lôi thôi nữa. Ngẫm nghĩ lại, tôi thương ba tôi vô cùng…

***********

Lúc về quê nội nương náu, ở xóm Lôi Thôi nhiều khó khăn và vất vả là lúc tôi cô đơn buồn bă lắm v́ phải rời đất Sài G̣n, xa mẹ và hai em. Hồi đó tôi ở tuổi mười bốn bước qua mười lăm, rồi sang tuổi mười sáu bẻ găy sừng trâu, qua tuổi mười bảy mộng mơ, đến tuổi mười tám được xem như trưởng thành mà tôi vẫn c̣n thơ ngây. Suốt thời kỳ tuổi vị thành niên đó, lúc mà những đứa trẻ ở độ tuổi của tôi thường gặp phải những trở ngại hay sốc về tâm sinh lư, th́ tôi đă trải qua tuổi đó thật b́nh yên, không hề có chút sóng gió. Tôi b́nh thản lớn lên trong những thiếu thốn về vật chất, cùng với thiếu thốn t́nh thương và sự chăm sóc dạy dỗ của má. Tôi lớn lên êm đềm trong những cực nhọc của miền quê hiền hoà là nhờ vào t́nh yêu thương của làng xóm, của họ hàng, của ông bà cùng với ḷng yêu thiên nhiên, ruộng đồng và t́nh yêu thương đối với những ǵ gần gũi, tầm thường nhất ở quanh tôi.

Tôi lớn lên ở xóm Lôi Thôi như vậy, qua những ngày cùng chia sẻ công việc với ông bà, cùng vui với xóm làng trong những bữa ăn đạm bạc ở đầu bờ, khi đi cấy, lúc nhổ mạ hay đi tát đ́a. Tôi cùng cảm giác với người nông dân cái vị mặn chát môi, vị cay xé mắt của hạt mồ hôi khi vô t́nh rơi vào mắt, chảy vào miệng. Tôi không xem những ngày cắt lúa, những ngày trỉa đậu là những ngày làm lụng cực khổ; mà là ngày hội để tôi cùng làm, cùng ăn, cùng ngủ, cùng đùa với bà con xóm giềng. Tôi đă trải qua tuổi vị thành niên của ḿnh trong tiếng hát, câu ḥ, tiếng cười, lời chọc ghẹo khi cùng nhau dăi nắng, dầm mưa. Tuổi vị thành niên của tôi tươi xanh như luỹ tre làng, nồng nàn như hương lúa chín, bao la như cánh đồng, êm ái như sóng lúa dập dềnh trong cơn gió nhẹ. Tuổi vị thành niên của tôi êm đềm nhờ vào t́nh thương mênh mông, hiền hoà của xóm Lôi Thôi. Đến khi tôi rời xa xóm Lôi Thôi, đi học ở Sài G̣n, tôi bớt lôi thôi một chút, nhưng cái dáng vẻ “nhà quê ” đó chắc c̣n theo tôi nhiều năm sau nữa. Điều đó không quan trọng v́ tôi biết ḍng máu Lôi Thôi đang chảy trong tôi.

Chuyện về xóm Lôi Thôi c̣n dài lắm, nhưng tôi xin khép lại ở đây trong bùi ngùi và tràn đầy cảm xúc khi nhớ về kỷ niệm ngọt ngào của thời niên thiếu mà tôi đă sống nơi làng quê hiền hoà đó.
 

Đỗ Thu Hồng

Tháng 2/2018
 

***********

*Trường Y Khoa Đông Duơng : « École de Médecine de l’Indochine » do Pháp thành lập năm 1902.
* Trích trong tập thơ và truyện ngắn của Nguyễn Minh Phúc & Đỗ Thu Hồng, 2018


 

art2all.net