NGUYỄN AN BNH
 

SNG BA MA LŨ



 

            ng Tự bước thấp bước cao vo nh, ko ghế ngồi xuống ci rột, mặt cn hầm hầm. Ci tức cn nghẹn trong cổ họng khng nhả ra được lm cho ng cảm thấy bực bội kh chịu. Đy khng biết l lần thứ mấy lo Thạnh lm mnh tức muốn i mu, chắc lo nghĩ lo hay hơn mnh chắc, ci g cũng lm ra vẻ ta đy khng ai bằng. Chắc lo tưởng c thằng con l kỷ sư nng nghiệp phụ trch khuyến nng của ci huyện nầy rồi ln mặt dạy đời mnh chớ. Ci mặt thấy ưa khng nổi. ng cầm bnh tr rt vo ly đnh ực một ci hết veo. Cơn giận theo đ m hạ hỏa một cht, ng nhn ra ngoi chợt nghe tiếng xe my xnh xịch ngoi cửa, thấy Trang mới đi dạy về dựng xe ngoi sn bước vo nh, cơn tức tự nhin phừng phừng ln, ng nhn Trang sẳng giọng:

- Trang n. Ba cấm mầy từ nay khng được qua lại g với thằng Sơn con thằng cha Thạnh nữa nghe khng?

Trang ngạc nhin nhn ba:

- Ủa! chuyện g vậy ba? Bộ anh Sơn ni g lm ba giận hả?

- N khng c ni g. Nhưng tao khng thch mầy giao du với n v n l con lo Thạnh thế thi. Tao khng ưa ci bản mặt thằng chả.

Trang lắc đầu:

- Ba ngộ thiệt nghe. Chuyện của ba v bc Thạnh giận nhau c ăn thua g với tụi con đu. Ba v bc Thạnh lc th giận lc lm ha lm tụi con chạy theo cũng mệt đứt hơi lun đ.

Ni xong Trang cầm giỏ đi vo nh trong. Tự nảy giờ b Tự ngồi gần đ đang li hi lựa những củ hoa lay ơn trong mấy ci hộc để ở gc nh, b chọn những củ chắc mnh trn lẳn để qua một bn chuẩn bị cho đợt trồng sắp tới bn trong dịp tết. Đy l giống hoa lay ơn đỏ mập b đo ln từ giồng hoa thu hoạch năm trước, mấy củ nầy chưa ra hoa nn để dnh tới by giờ. Hoa lay-ơn cn được mệnh danh l thủ đ hoa sng Ba. N c tới 7, 8 mu từ đỏ mập, đỏ vung, trắng, vng, tm cẩm, son sắt (vng cam) Năm ngoi nhờ c Sơn tư vấn b trồng chỉ một loi lay ơn đỏ mập v thị trường ưa chuộng mu nầy nn bn rất được gi nn năm nay b cũng xuống giống loại hoa nầy thi. B cũng gp lời:

- Hồi nảy tao thấy ổng xấp xa xấp xải xm xm đi từ ngoi vo, ngồi bịch xuống ghế mặt quạu đeo l tao biết c chuyện rồi. Cũng l chuyện thời tiết qua lại với nhau thi m. Bạn b lu năm nghịch nhỉ một cht c g nhịn nhau cho vui vẻ khng được sao, để bụng lm g cho n mệt.

ng Tự nhn mặt vợ ni như giải by:

- Th b thử nghĩ coi, ti c đụng chạm g lo Thạnh đu, sao lo ni xc m tui hoi h ai m chịu nổi chứ?

B Tự hỏi d xt:

- Chuyện g? ng ni cho tui với con Trang nghe thử coi. Ai phải ai quấy biết liền h.

Trang tủm tỉm nhn mẹ cười. Cả nh nầy ai cn lạ g ci tật cố chấp của ng. Tnh ng hiền lnh ai cũng biết, tnh hơi gn bướng nn đi khi nổi nng c những lời to tướng, ci lẩy với bạn b v chuyện đu đu khng đng c, chứ thật ra tnh lo cũng rất thật th chất phc bụng để ngoi da. Mới hm qua hng hng hổ hổ với người nầy người kia, đi cạch mặt khng thm nhn mặt nữa m ngy hm sau lng ngui ngui lại c ph c pho, ly anh ly ti như khng c chuyện g xảy ra.

Số l sng nay tại qun của thm Tư Hiền ở đầu thn mọi người ngồi uống c ph. Qun thm Tư nằm ở ng ba của ci xm bi bồi nầy nn dn trong cc vng ln cận sng sớm thường tụ về đy uống một tch c ph, kiếm đĩa xi mặn, ổ bnh m thịt hay một t hủ tiếu, cho lng nng hổi thơm phức cho ấm bụng, ni chuyện ma mng my gi, nghe ngng thời sự một cht rồi sau đ tản ra ai lo chuyện nấy đ thnh thng lệ. ng với ng Thạnh cũng l khch quen ở ci qun nầy. Chuyện xảy ra ở đu khng biết chứ ngồi ở ci qun nầy chưa hết một cử c ph đ nắm được tnh hnh, biết vanh vch mọi chuyện.

Ở đy ai m khng biết vng bi bồi của ci x Ha Bnh nằm ở hạ lưu sng Ba nầy chuyn sống bằng nghề nui b v lm rẫy trồng hoa. Con sng Ba bắt nguồn từ ngọn ni Ngọc R tuốt trn vng đất đỏ ba dan Ty Nguyn, chảy qua mấy tỉnh Kon Tum, Đắk Lắk, Gia Lai rồi xui về Ph Yn theo cửa Đ Diễn ra biển khơi. Hng nghn năm nay đ chuyn chở biết bao ph sa mu mở tưới cho cnh đồng la Ph Yn để n trở thnh vựa la lớn nhất miền Trung nầy. Ph sa của con sng cn tạo nn những bi bồi mu mỡ cả một cnh đồng cỏ xanh mướt rất thch hợp để chăn thả b tru b, gia sc gia cầm. Mỗi gia đnh ở đy nui từ vi con đến hng chục con l chuyện bnh thường. Dn cc x Ha Thnh, Bnh Ngọc, Ha Bnh đều sống nhờ bi bồi sng Ba, ni một cch khc l bi bồi đ nui sống họ. Ở hạ lưu sng Ba từ thng ging đến thng 9, ma nầy nước cạn, bi bồi lộ ra rộng mnh mng, doi đất đầy ắp ph sa đỏ au mịn mng, cỏ lũ lượt mọc ln xanh mướt. Người đn đua nhau cất chi trn bi, những ci chi l lụp sụp tạm bợ, cất bằng những vật liệu dễ tm, trong chi chỉ để một vi vật dụng cần thiết để tiện cho việc ăn uống nghỉ ngơi, che mưa che nắng một cht v tới ma mưa lũ những căn chi như thế chm trong biển nước mnh mng khng cn sử dụng được. Họ quay lưới nui vịt, trồng rau,bầu, b, mướp, c, những loại cy ngắn ngy. Ci chi thấp l t, dy mướp, dy b đi khi b kn cả mi. Ngoi cc loại cỏ mọc hoang như cỏ mật, cỏ chn vịt, gọng v ở cc triền soi họ cn trồng thm cỏ voi, dự trữ rơm rạ, cm, thức ăn tinh để nui b mau lớn. Nhn mấy con b ci mướt lng, mập mạp, mấy con b đực bung đi nổi u l thấy mnh sắp c tiền vo ti.

Cũng như cc tỉnh miền Trung khc Ph Yn mỗi năm hứng lấy những trận lũ vo ma mưa lớn từ thng 10 đến thng 12, lc ấy cả một bi bồi xanh mướt bỗng biến thnh một biển nước mnh mng , người dn phải đưa b ln cc g, cồn cao để trnh lũ. Tuy c thiệt hại đi cht nhưng cũng c thể phng trnh được.

Chỉ từ ngy con sng Ba bị băm xẻ thnh nhiều mảnh để lm thủy điện th vng hạ lưu con sng người dn l khốn đốn rất nhiều. Tệ hại nhất l thằng thủy điện An Kh Kanak, ngăn dng lm thủy điện khi xy dựng xong lại khng trả nước về cho dng sng mẹ m chuyển dng đổ vo sng Cn của Bnh Định khiến khu vực hạ lưu thnh một dng sng chết. nhiễm nặng nề.

Rồi kể tiếp một loạt cc thủy điện khc được xy dựng như Krng HNăng, Sng Hinh, Sng Ba Hạ nối tiếp nhau hnh thnh đ lm lượng ph sa đổ về hạ lưu ngy một t đi ảnh hưởng rất lớn đến việc trồng trọt, chăn nui của người dn. Điều đng ni hơn l trong ma mưa lũ, cc nh my thủy điện ở đầu nguồn lại ồ ạt xả lũ, mạnh thủy điện no nấy xả, lin tục gy ngập lụt ảnh hưởng đến ti sản tnh mạng của người dn vng hạ lưu khng theo một quy luật no cả. Họ phn nn, bức xc, khiếu nại khắp nơi. Chnh quyền chậm chạp, lng tng trong cch giải quyết, bồi thường thiệt hại, nhiều lc trả lời dn trớt quớt: Mấy ci thủy điện trời ơi đất hỡi đ xả lũ đng quy trnh. Dn bi bồi cu nhu bực bội: Chơi như vậy th chơi với ai? Thủy điện, thủy lợi đu khng thấy chỉ thấy thủy tai khng h. V thế chủ đề chnh trong mấy buổi mạn đm gần đy của dn bi bồi cũng khng ngoi vấn đề thời sự kể trn. Mở đầu l lời của ng Thạnh, ci loa nng nghiệp của dn bi bồi:

- Ti nghe thằng con đi họp trn huyện về ni lại: Năm nay thời tiết thất thường, mưa lũ c thể xảy ra sớm hơn mọi năm nn người dn mnh phải c phương n phng trnh sớm. Mấy hm trước đ c vi cơn mưa lớn rải rc khắp nơi, bo hiệu ma mưa đ gần kề, mưa th đi liền với lũ, b con mnh c trồng rau tri nn thu hoạch sớm, đưa gia sc tru b ln cồn cao, dự trữ thức ăn rơm rạ cho n trnh thiệt hại khng đng c.

Ch Tm Đờn l người lo xa nhất bi ln tiếng:

- Hm qua ti đ đưa mấy con b ln ở nhờ cồn thằng Chn Đởm rồi, khng kho n m bị nước cuốn tri mất như đn b của c Mảnh mấy năm trước l tự st nghe, tiền đu m trả nợ cho ngn hng.

Nhắc tới c Mảnh ai cũng ngao ngn: Hai năm trước c vay vốn nui hơn chục con b, định p tết sẽ bn để trả nợ ngn hng, tiền cn lại lo việc ăn học cho tụi nhỏ. Thế m mưa lũ o ạt đổ xuống, bất ngờ trở tay khng kịp, cả đn b chết khng cn một con, đến nay vẫn trả chưa hết nợ ngn hng. Lại cn chuyện nầy nữa nghe, mới năm ngoi đy thi chứ c xa xi g cho cam, đang ma nước cạn, thủy điện đầu nguồn lại xả lũ đột ngột nn nước dồn về hạ lưu lnh lng, nửa đm ng Hong ở xm trn chạy xuống bi vội la b chạy về xm nh trn đất cao, đến chỗ nước su, lng sng lại rộng khng ti no bơi nổi ng phải đu đui b mới thot được ln bờ, nếu khng đ tiu đời rồi cn đu.

Lời qua tiếng lại, bn tn xn xao, chợt c ai đ hỏi ng Thạnh:

- Thế cn đn b của ng, ng đ di tản ln cồn chưa?

- Hm nay nhất định ti sẽ đưa chng ln cồn hết khng chừa lại con no dưới bi. Chịu cực một cht, đi xa mỗi ngy cắt cỏ cho n, chứ thả rng ngoi bi trong ma nầy l khng yn tm đu mấy ng ơi.

Rồi ng quay sang ng Tự hỏi:

- Cn ng bạn gi của ti, mấy con b của ng chừng no mới tnh đy.

ng Tự trả lời phn đi:

- Thong thả vi ba bữa đ vội g m gấp. Ti thấy thời tiết chưa c g đng lo lắm m.

-Ừ! Ti nghe thằng con đi họp về ni vậy nn thng tin cho b con biết để phng. Tới chừng mưa lớn, mấy thằng thủy điện lại v tư xả lũ trở tay khng kịp, bấy giờ ai đ tuột quần m chạy đ nghe.

Cả qun ngồi nghe chợt cười ci rần. ng Tự tm mặt tưởng ng Thạnh xỏ xin mnh. ng dằn tiền trả c ph dưới đy ly, đứng dậy bỏ ra về một nước.

- Đ b thấy chưa? Lo c nể mặt g tui đu. Tui khng thm nghe lời lo xem c g khng no? Đừng ỷ c thằng con lm nng nghiệp trn huyện l chuyện trn trời dưới đất, thin văn địa l g cũng rnh hết.

B Tự than thở:

-Tnh ng cố chấp qu. ng ấy ni l để nhắc chừng ng vậy thi, nhưng ti thấy ng ấy ni cũng c l đ. Phng xa vẫn hơn. Ngy mai ng đưa mấy con b ln cồn đi, vất vả chăm sc một cht đở lo hơn. Nh c mấy con b m n chết th biết lm sao?

Lo Tự nổi quạu nạt ngang vợ:

- B biết g m ni. Thi b ở nh lo cơm nước đi, ti xuống bi xem cho mấy con b coi n thế no rồi.

Ni xong ng Tự lấy nn đội ln đầu bước ra cửa. B Tự nhn theo buồn hiu.

*****

Mấy hm nay mưa cứ rả rch suốt lm ng Tự cng thấy nng ruột, đi tới đi lui trong nh, nhn ra ngoi ng trời như muốn tru chọc ng nn mưa suốt, ng thở di ci sượt. Mấy hm trước, v giận ng Thạnh nn ng khng thm dắt b ln cồn để trnh lũ xem c trời đất c ci g khng, tới khi thấy c nhiều đm mưa lin tiếp nối nhau th trong bụng đ thấy lo lo, đinh bụng sng may trời hửng nắng một cht sẽ đem b ln cồn trnh lũ, nhưng suốt từ sng tới giờ mưa vẫn khng ngớt hạt, nghe đu mấy ci thủy điện đ bắt đầu xả lũ rồi, thằng ba lối xm mới từ bi bồi về ni nước bắt đầu dng cao, mấy chỗ đất thấp nước đ bắt đầu ngập lnh lng cng lm ng nng ruột hơn. Tự nảy giờ thấy ba mnh đi tới đi lui mặt buồn xo, Trang cũng thấy bức rức trong lng, vừa thương ng vừa lại bực mnh về sự cố chấp của ng, Trang nhn cha lo lắng:

- Để con chạy qua nh bc Thạnh tm anh Sơn nhờ ảnh ra bi bồi xem mấy con b nh mnh thế no rồi nghe ba. Coi c cch no đưa b ln cồn nh bc Thạnh trnh lũ được khng?

- Tao sợ cha con n cn giận tao khng chịu gip.

B Tự ngồi gần đ đưa mắt nhn ng cự nự:

- Lc nầy l lc no m ng cn sĩ diện.

Quay sang Trang b ni:

- Thi đi mau đi con. Trời mưa qu coi chừng trơn trợt nguy hiểm lắm đ nghe.

Trang dạ một tiếng đội o mưa chạy đi tm Sơn. Nh Sơn cch đ khng xa cũng trn đường đi ra bi bồi nn cũng thuận tiện. Trang đến cũng vừa lc Sơn vừa về đến nh, o mưa vẫn cn nhiểu nước rng rng, Trang hỏi:

- Anh Sơn vừa đi đu về vậy?

Sơn ng Trang ngạc nhin:

- Anh vừa mới đem thức ăn ln dự trữ cho b ăn dần trong mấy ngy lũ ln, cn Trang đi đu trong mưa gi thế nầy?

- Mấy ngy hm nay v bận qu nn ba chưa kịp đưa mấy con b đi trnh lũ, m trời mưa qu sợ bi bồi ngập hết, lũ b chạy khng kp th nguy mất anh ạ.

Sơn hốt hoảng ku ln:

- Thi chết. Mấy hm nay anh tưởng bc đ đnh b ln cồn rồi chứ. Cng việc ở huyện lu b nn anh qun mất nhắc bc chuyện mấy con b. Thi Trang theo anh ra ngoi bi, thuyền cn để ngoi đ, mnh đi tm mấy con b đưa n ln cồn lun được khng?

Trang mừng rỡ, vng dạ vội theo Sơn ra bi. Nước ngoi bi ln rất nhanh từng pht một. Mới mấy ngy thi đứng trn đ cn nhn thấy cả một vng bi bồi cỏ xanh ngt mắt thế m by giờ chỉ thấy một mn nước mnh mng, chỉ cn mấy ci g cao l nước chưa lm tới m thi. Sơn cho thuyền vng quanh mấy ci g để tm kiếm. Trang pht hiện ra hai con b của ba mnh đang lng ngng trn một ci g cao. Mừng qu Sơn cho thuyền tấp vo. V nước lớn, sng dập du chật vật lắm cả hai mới đưa cặp b ln thuyền, c lc thuyền chng chnh sut lật, cả hai h hồn vội cho miết về pha cồn mặc cho mưa to gi thốc cng lc cng mạnh, cuối cng cũng đưa cặp b ln bờ an ton. ng Thạnh đang ở trn cồn để chăm sc đn b nh ng đ đưa ln đy từ mấy hm trước ni với Trang:

- Bc đ ni với ba con mấy hm trước m ba con khng để . May m c con v thằng Sơn đưa ln kịp nếu khng chẳc ổng giận bc lắm.

Trang vừa vuốt mi tc la xa ướt mem của mnh vừa trả lời:

- Ba con hơi cố chấp xin bc đừng giận nghe.

- Bc đu c giận chỉ sợ ng ấy hiểu lầm thi.

Ni xong ng Thạnh bảo Sơn đưa Trang về, trời mưa to coi chừng bị cảm th khốn.

Trang về tới bi th trời đ tối mịt, mấy ci g cao cũng khng cn thấy bng dng đu, bữa nay khng đưa b đi trnh lũ kịp c lẽ n lm mồi cho h b mất. Trang vo tới nh chưa kịp trt o mưa ra, ng Tự hấp tấp hỏi khng ra hơi:

- Sao rồi Trang. Mầy c gặp thằng Sơn khng? Mầy đi lu qu lm tao với mẹ mầy lo gần chết. Chuyện thế no rồi?

B Tự rầy r:

- ng hỏi nhiều qu lm con nhỏ qunh qung ln rồi ka. Để từ từ n ni chứ.

Trang trt o mưa ra, nước chảy rng rng xuống đất, vuốt vội vạt tc đang dnh bệt trước mặt qua một bn:

- Khng sao rồi ba ơi. Con v anh Sơn tm được mấy con b v đưa n ln cồn nh bc Thạnh an ton rồi. Trễ cht xu l nguy mất. Bc Thạnh tối nay ngủ lại trn cồn để lo cho mấy con b đ ba.

ng Tự thở hắt trt bỏ nỗi lo u như t tảng đ ln ngực ng từ sng đến giờ:

- Thế m tao tưởng

B Tự nhn ng lườm lườm:

- ng tưởng g? Chắc ng tưởng người ta ai cũng như ng đấy chắc?

- Ci b nầy

Trang thấy sự việc c vẻ căng thẳng, c ku ln:

- Ba mẹ cứ rầy r với nhau hoi con rầu qu trời. Thi! Con đi thay đồ đy, lạnh run hết rồi đy nầy.

ng Tự trở lại bn ngồi nhn ra ngoi cửa. Mưa vẫn chưa ngớt, ng lẩm bẩm c lẽ mưa cả đm đy khng chừng. Trong lng ng by giờ cảm thấy yn tm, mấy con b đ đưa ln cồn rồi thế l ổn. ng lại nghĩ tới ng Thạnh, nghĩ tới sự cố chấp của mnh cảm thấy mnh c lỗi với ng bạn gi mnh qu, tại mnh m nhiều lc hai gia đnh trở nn căng thẳng lm ảnh hưởng đến tnh cảm của hai đứa nhỏ. Thằng Sơn cũng l thằng c chữ nghĩa, lm việc ở huyện nhưng lại rất tận tnh với b con bi bồi, tnh lng nghĩa xm khng mất lng ai bao giờ. C thằng rể như thế cn muốn g nữa h? Thi! Qua tết thong thả tnh chuyện hai đứa nhỏ cho rồi, bn hai con b, cộng thm tiền lời bn hoa lay-ơn dịp tết của bả nữa với t tiền tiết kiệm cng đủ lo ci đm cưới tươm tất c đủ họ hng b con lối xm. Nhn sang vợ ng định ni: Tui tnh vậy được khng b? Nhưng kịp dừng lại được, khng kho bả lại la chưa chi đ tnh chuyện khng đu.

ng Tự tủm tỉm cười một mnh. Ngoi trời vẫn khng ngớt mưa. Ma mưa lũ sng Ba lại sắp bắt đầu rồi.

NGUYỄN AN BNH
 

 

art2all.net