Nguyễn Hàn Chung

 

 

 


 


Ngẫu hứng Valentin

Ánh Tuyết

Valentin với ngựi ta
Ḿnh đâu c̣n thuở nhận hoa của người
Bồi hồi ,ḿnh với ḿnh thôi
Bước cao , bước thấp đường đời chênh vênh

Năm qua nhanh , tháng qua nhanh
Mới thôi đă lại mấp mênh cái già
Người như ảo ảnh phía xa
Mải mê, ta vớt trăng ngà đáy sông

Dốc bồ thương kẻ ăn đong
Xót cơn đại hạn, khát trông mưa rào
H́nh như… xuân cũng cồn cào
Ngày T́nh Yêu vẫn dạt dào tháng hai.

(Đánh thức than hồng –NXB Hội Nhà Văn 2005)
 

Lời b́nh của Nguyễn Đức Mù Sương

Thoạt tiên mới đọc 2 câu thơ mở đầu bài thơ Ngẫu hứng Valentin của Ánh Tuyết dù chưa hân hạnh quen biết nữ thi sĩ tôi đă vơ đoán muốn nói lời đôi co với tác giả :

Tuổi nào là tuổi c̣n thuở nhận hoa của người, tuổi nào th́ mất quyền công dân t́nh yêu ?

Theo thiển ư của kẻ này th́ bất kỳ ở thuở tuổi nào cũng ‘’ c̣n ‘’cả . Người trẻ trung tươi như hoa nhận cái đẹp của hoa tươi, người già cỗi như hoa úa mà thậm chí hoa tàn nhận cái đẹp riêng của hoa tàn. Chẳng thế mà cụ Nguyễn Tiên Điền bật đèn xanh cho chàng Kim thốt một lời nghịch lư mà thuận t́nh đó sao : ‘’hoa tàn mà lại thêm tươi- trăng tàn mà lại hơn mười rằm xưa ‘’

T́nh yêu nào phải độc quyền của tuổi trẻ. Nhà thơ Phan Khôi đă từng khơi mở quyền yêu của cặp t́nh xưa hom hem, héo hắt trong bài thơ T́nh già bất hủ ‘’Hai mươi bốn năm sau, t́nh cờ đất khách gặp nhau - Đôi cái đầu đều bạc’’ thế mà bất chấp cái dâu bể hai mươi bốn năm trời họ vẫn c̣n ‘’ liếc đưa nhau đi rồi, con mắt c̣n có đuôi ‘’. C̣n sâu đậm hơn gấp bội lần việc nhận hoa của đôi trẻ đấy chứ!

Thật thế, có khi t́nh yêu đă lặm vào phế phủ nó c̣n công phá ghê gớm gấp mấy lần cái t́nh yêu bùng phát mănh liệt nhưng chóng lụi tàn của nam nữ thanh niên ! Nghĩ thế mà nghe em than thở ‘’Bồi hồi ḿnh với ḿnh thôi- Bước cao, bước thấp đường đời chênh vênh ‘’, anh vẫn thấy một nỗi xót xa không thể ḱm nén. Em than oán cái gă thời gian vô t́nh ‘’ năm qua nhanh tháng qua nhanh ‘’ người con gái ‘’ mới thôi đă lại mấp mênh cái già ‘’ để rồi bóng h́nh năm cũ như ‘’ ảo ảnh phía xa’’ c̣n chủ thể trữ t́nh th́ lại ‘’mải mê vớt trăng ngà đáy sông ‘’. Ai vớt? Tác giả không nói rơ rành em hay là anh, tác giả lại hạ đại từ " ta " như là sự khái quát một quy luật vĩnh hằng tất yếu: không ai đủ sức ‘’lạy muôn v́ tinh tú nhé –xin đừng luân chuyển để thời gian - chậm đi……” nên đành phải làm một công việc lăng mạn đấy, thi vị đấy mà cũng đầy xót xa cay đắng bởi có ai dẫu là thi tiên họ Lư chăng nữa vớt bóng t́m xưa đặng nào ?

Câu thơ "Dốc bồ, thương kẻ ăn đong " tác giả cũng dùng lối nói phiếm chỉ không khẳng định ai dốc bồ bố thí cho kẻ ăn đong một chút cho t́nh yêu nhưng đến câu thơ tiếp theo ‘’xót cơn đại hạn, khát trông mưa rào ‘’ th́ cái tôi chủ thể buộc phải xuất đầu lộ diện. Ai găp cơn đại hạn, khát khao một trận mưa rào nữa nếu không phải là tác giả sau khi cúi thân vớt cái trăng ngà lên cồn cào một nỗi “xuân đi xuân lại lại’’ khi bắt gặp cái ngày t́nh yêu dạt dào tuôn chảy vào cái bồ t́nh yêu trống không trong tâm hồn nữ sĩ.


Mượn cái tiêu đề bài thơ Ngẫu hứng Valentin tác giả muốn người đọc hiểu rằng đây chỉ là phút ngẫu hứng nhất thời khi ngày t́nh yêu tới mà ta đă mấp mênh cái già không c̣n ai đoái hoài đón đưa biếu, tặng nữa phải chua xót thốt lên ‘’bồi hồi ḿnh với ḿnh thôi ‘’ nhưng rồi cuối cùng vẫn bộc tỏ sự lạc quan đáng kính nể khi tác giả tự khẳng định ‘’ Ngày T́nh Yêu vẫn dạt dào tháng hai ". Tháng hai t́nh yêu của người trẻ trung nồng nàn say đắm bao nhiêu th́ tháng hai t́nh yêu của người già cũng cồn cào không kém đắm say bấy nhiêu mà có phần bền chặt hơn là đằng khác, không hơn sao ’’ vẫn dạt dào tháng hai ‘’


Ngẫu hứng Valentin của Ánh Tuyết cũng không đào thoát khỏi mô tip cảm khái t́nh yêu ngoái lại thời trai trẻ của những người mải lo toan ‘’ áo xiêm ràng buộc ‘’ chợt một ngày nào đó cảm thấu bước đi không ngoái lại của thời gian mà bồi hồi ngẫm ngợi. Thôi người ạ! Ai muốn bước cao bước thấp hái trái cấm vào thời gian nào c̣n tuỳ thuộc vào thể trạng t́nh yêu, bản chất t́nh yêu của cái đường đời chênh vênh ấy. Tuy nhiên tôi muốn thầm thĩ với tác giả Ngẫu hứng Valentin một câu này: Người nằm dưới đáy mộ sâu cả mấy ngh́n năm c̣n thượng hưởng hoa hương của khách đa t́nh đời sau huống hồ… Đừng’’ h́nh như’’, đừng ‘’cũng, vẫn‘’ nghe nó miễn cưỡng và buồn làm sao ấy’’.

Xin được chung vốn với tác giả mấy câu thơ của người b́nh “Bây giờ có thể người ta chán những người già đang yêu –Khi họ chiều- những người già không dám yêu mới làm ta chán ‘’.