Nguyễn Hoàn Nguyên

 

 

NHỮNG LÁ THƯ CUỐI NĂM CỦA ALY

 

 

Không biết lần thứ mấy Aly lại phải nghe ca khúc Giáng Sinh của John Lennon vang lên từ các loa treo trên trần nhà trong cả tuần qua. Chắc chắn đây không phải là lần cuối cùng trong ca làm buổi tối nay. Như chưa đủ, một nhóm bạn đồng nghiệp gần đó cùng nhau cao giọng hát theo. So this is Xmas. And what have you done. Another year over. And a new one just began… Khó chịu hơn nữa bởi v́ một ca khúc với lời nhạc như thế trong giây phút này đáng lẽ phải làm Aly thoải mái, vui vẻ hơn.

C̣n năm ngày nữa mới đến lễ Giáng Sinh. Hàng khối thư, thiệp chúc Giáng Sinh và Tết Dương Lịch, những gói quà, gói hàng nhỏ đủ màu từ khắp bốn phương trời, trong và ngoài nước vẫn tiếp tục đổ dồn về trung tâm lựa thư của bưu điện Ḥa Lan ở thành phố này. Tất cả mớ hỗn độn đủ màu sắc đó phải qua quá tŕnh phân loại theo tiêu chuẩn thư lớn, thư nhỏ, thư từ giao dịch, thiệp Giáng Sinh,… Các gói quà lớn quá kích thước sẽ được lấy ra để chuyển đi trung tâm khác. Sau khâu phân loại và đóng dấu bưu điện trên các con tem, khối thư từ đó lại chạy sang các khâu khác để được lựa ra theo mă số, tên đường, địa chỉ nhà. Cuối cùng thư từ được chuyển đi để phân phối đến các địa chỉ người nhận, trong và ngoài nước.

Ɖại khái tiến tŕnh công việc trong trung tâm này là như vậy. Mọi người vô cùng bận rộn, căng thẳng với công việc trong khoảng thời gian cuối năm. Những người mới được mướn thêm tạm thời để tăng cường đội ngũ nhân viên cảm thấy rất khó khăn khi phải phân biệt đủ loại thư, làm việc chạy đua với thời gian. Họ choáng váng trước những dàn máy lựa thư to lớn, dài ngoằng ở từng khâu công việc đang quay với âm thanh ŕ rầm. Lại phải hỏi đường đi nước bước khi đến giờ giải lao trong ṭa nhà rộng mênh mông này. Nh́n một lá thư nhẹ tênh, cứ ngỡ công việc bưu điện nhàn nhă, chẳng nặng nề chút nào. Vào đây rồi mới biết. Một cơ xưởng tự động hóa, tất cả công việc chính đều do máy móc thực hiện, nhân viên chỉ làm những công việc máy không thể làm và giải quyết những thư từ do máy thảy ra.

Với Aly th́ khác. Trong hơn bốn mươi lăm năm làm việc ở trung tâm này mọi chuyện đều trở thành quen thuộc, b́nh thường. Kể cả cái không khí căng thẳng do công việc cuối năm bề bộn, ồn ào tiếng máy chạy, lại trộn lẫn âm thanh của các nhạc phẩm Giáng Sinh tưng bừng qua các loa phóng thanh. Nhưng mùa Giáng Sinh năm nay lại không b́nh thường với Aly. Do biện pháp giản cách xă hội v́ bệnh dịch Covid, do mọi người có nhu cầu gởi thiệp thăm hỏi, chúc mừng Giáng Sinh, các gói quà, gói hàng đặt mua trên mạng đến thân nhân và bạn bè nhiều hơn năm trước. Hôm nay lại là ngày làm việc cuối cùng của Aly trước khi về hưu trí đúng sáu mươi lăm tuổi, cũng là mùa Giáng Sinh cuối cùng của Aly ở trung tâm. Do công việc cuối năm và các biện pháp pḥng bệnh dịch, buổi tiệc nhỏ chia tay với các bạn đồng nghiệp sẽ được tổ chức vào năm sau nếu hoàn cảnh cho phép. 

Có những lần Aly dự định về hưu non, nghĩ rằng ḿnh sẽ được giải thoát khỏi các công việc hàng ngày tương tự sau bao nhiêu năm qua, kể cả mấy bài nhạc thời trang được phát ra từ ra-dô trong mỗi ca làm việc. Aly không thích nghe loại nhạc này, thường cảm thấy bực bội khi tiếng nhạc quá ồn. Nếu giờ này ở nhà, Aly sẽ ngồi im lặng dưới ánh đèn vàng mờ dịu với ly rượu vang đỏ, thưởng thức giọng hát trầm, khàn đục như quyện cùng khói thuốc đặc quánh của Leonard Cohen phát ra từ những đĩa nhựa trong bộ sưu tập của Aly. Cho đến giờ Aly vẫn sống độc thân, những mối t́nh trong quá khứ chẳng có kết cuộc hạnh phúc. Nghĩ đến cảnh mỗi chiều tối, nhất là những ngày trước và sau Giáng Sinh, phải ngồi một ḿnh trong pḥng đối diện với máy truyền h́nh nên Aly quyết định tiếp tục làm việc cho đến tuổi về hưu. Công việc của ca tối, ngoài vấn đề tài chánh, đă cứu vớt Aly tạm thoát khỏi nỗi buồn đơn độc.

Bàn làm việc của Aly rất ngăn nắp với một máy vi tính bên cạnh. Aly được sử dụng thêm máy đóng dấu tem thư nhỏ gần đó. Cạnh bàn là những thùng đựng thư màu xám được đặt trên giá. Chỉ có Aly mới có các thùng đựng thư màu này. Aly cũng là người duy nhất trong khâu làm việc được giải quyết các phong thư có khổ lớn hơn loại thư nhỏ b́nh thường, màu trắng, đôi khi trắng ngà với một đường viền đen h́nh chữ nhật chạy chung quanh b́ thư. Loại thư này được xếp trong các thùng đựng thư màu xám. Ɖó là những bao thư chứa các thiệp báo tang. Khâu làm việc của Aly được đặt cho cái tên là khâu thư tang.

Ɖây là loại thư vẫn được tính giá tem b́nh thường nhưng lại là loại thư khẩn phải được giải quyết trang trọng, ưu tiên. Các phong thư này thường nằm chung trong một bao thư khổ lớn màu xanh dương. Các bao thư xanh dương này lại được bỏ vào trong các túi vải không thấm nước màu đen, một màu thích hợp với nội dung của các thiệp trong bao thư, khi được chuyển về trung tâm. Trước tiên Aly phải mở các túi vải đen, rồi đến các phong b́ xanh để lấy các phong thư tang ra, sắp xếp ngay ngắn và đặt chúng vào trong các thùng đựng thư màu xám. Nếu các địa chỉ hay mă số bưu điện trên b́ thơ không rơ ràng, Aly phải t́m đúng mă số trong máy vi tính để hoàn chỉnh lại, lựa và sắp xếp thư cho địa phương hay thư cho cả trong và ngoài nước, sau đó đóng dấu bằng máy tất cả các tem thư trên phong b́. Aly làm công việc này, ngoài tinh thần trách nhiệm của một nhân viên bưu điện kinh nghiệm, với sự cẩn trọng như cố gắng xoa dịu phần nào nỗi đau buồn của người gởi và nhận thơ.

Nhưng Aly không ngồi một chỗ để làm việc. Những thiệp tang này thường nằm lẫn lộn trong khối thư từ trên các dải băng của các máy lựa thư. Những người đứng ở khâu này phải đặc biệt chú ư và phải lấy thư tang ra ngay lập tức, đặt vào một thùng đựng thơ riêng màu xám. Aly phải đi đến từng máy lựa thư sau một khoảng thời gian nào đó để mang các thiệp tang này về bàn làm việc của ḿnh. Mọi người đều quen thuộc dáng dấp đẩy đà cùng mái tóc bạch kim của Aly. Với những bước đi từ tốn, Aly đẩy một chiếc xe nhỏ có chiếc giỏ đựng thư như bà mẹ đang đẩy con thơ đi dạo trong công viên xanh lá vào một ngày đẹp trời.

- Chào Aly.

Mỗi lần Aly đi ngang qua, các bạn đồng nghiệp đều gợi chuyện và gọi tên Aly ngắn gọn, thân t́nh, thay v́ gọi đúng tên Alyssa. Một bạn đồng nghiệp nh́n vào chiếc giỏ, hỏi Aly:

- H́nh như thiệp tang khá nhiều?

- Ɖúng vậy. Quá nhiều, lại trước ngày lễ Giáng Sinh.

Những ánh mắt ái ngại nh́n vào chiếc giỏ đầy thư của Aly. Bên ngoài kia con sóng bệnh dịch rơ ràng đang dâng cao. Không biết Aly đă bước bao nhiêu ṿng và bao nhiêu cây số trong suốt thời gian qua để lấy thư. Những bước chân của Aly thật ra cũng đă đi qua rất nhiều đổi thay, từ lúc Aly hăy c̣n là công chức lựa thư bằng tay cho đến khi bưu điện trở thành một xí nghiệp tư tự động hóa. Aly nhớ trong thời kỳ chiến tranh lạnh vào thập niên tám mươi, một bạn đồng nghiệp người Việt đă kể, một lá thư phải mất hơn cả tháng trời mới về đến quê hương của anh. Mỗi một lá thư, dù là thư từ giao dịch, Aly đều thấy nó chứa đựng một niềm mong ước, một thông điệp, một tâm t́nh buồn vui và nó cần phải được đối xử thật trân trọng.

Aly đột ngột ngừng lại, cất tiếng gọi:

- Này bạn, làm ơn nhặt thư lên và để lại vào thùng.

Người bạn đồng nghiệp đang đứng đóng dấu tem thư bằng tay, ngơ ngác nh́n Aly. Ɖây là một nhân viên mới của tháng mười hai. Aly chỉ tay:
- Hai lá thư nằm dưới dất, bên cạnh chân của bạn đó.

Người đồng nghiệp cúi xuống nhặt thư theo lời Aly. Cái đám nhân viên trẻ sau này thường xuyên làm Aly bực bội. Họ dửng dưng đi ngang qua một lá thư nằm trơ trọi dưới nền nhà, đôi lúc giẫm cả lên thư mà không hề bận tâm. Họ không có cái cảm giác xót xa vừa mới đạp lên một tâm t́nh đang được phong kín, không hề có cái cảm giác đặc thù post feeling của Aly.

Aly đă có khoảng thời gian bốn mươi lăm năm để nh́n vào hàng khối thư từ hầu như mỗi ngày, qua đó cảm nhận ra một thế giới phức tạp đang sinh hoạt ồn ào, náo nhiệt bên ngoài. Các lá thư tang là một phần trong khối thư đó. Rơ ràng hạnh phúc và đau khổ gắn liền nhau. Cái khối thư từ hỗn độn chạy trong các cỗ máy lựa thư coi vậy mà nói lên được điều sâu sắc. Chính Aly cũng đă từng nhận được những lá thư tang như thế. Sau thời gian hưu trí, một ngày nào đó chính tên của Aly rồi cũng sẽ nằm trang trọng trên những thiệp này. Aly đă từng kể ư tưởng này với một số bạn đồng nghiệp. Họ đều gạt phăng đi, bảo Aly đừng nói vớ vẩn. Với Aly đó là một cảm nhận khá b́nh thường như việc hàng khối thơ đến rồi lại đi mỗi ngày, sự cô độc mới là điều đáng sợ. Chắc sau khi Aly đi khỏi, họ sẽ chụm đầu vào nhau th́ thầm rằng cái bà Aly này ngồi quá lâu ở khâu thư tang nên đâm ra lẩm cẩm, cứ nghĩ quẩn hay thậm chí đến vô cảm.

Sau những lần ghé qua các máy lựa và đóng dấu thư, Aly rảo bước thêm về phía thùng thư phía trước cửa trung tâm để lấy thêm những thư tang cuối cùng trong ngày mới được mang đến. Ɖóng dấu lên con tem của các bao thư này, sau đó xếp chúng nằm ngăn nắp trong các thùng đựng thư màu xám và đặt vào một giá đẩy để chuyển thư đi khâu kế tiếp. Các động tác cuối cùng trong cuộc đời làm việc của Aly ở bưu điện xem như đă xong. Vào ngày hôm sau thư sẽ đến tay người nhận. Có thể lẫn trong mớ thư từ với các phong b́ đủ màu sắc vui tươi chúc mừng lễ Giáng Sinh và năm mới, sẽ có một bao thư màu trắng với đường viền đen chung quanh phong b́ nằm lạc điệu trong đó, một trong những phong thư do chính tay Aly sắp xếp và chuyển đi lần cuối cùng trong đời làm việc của ḿnh.

Aly đi đến từng nơi làm việc để từ giă mọi người. Ɖây chính là việc Aly cảm thấy khó khăn nhất trong buổi tối nay. Không c̣n những cái bắt tay hay ôm hôn thân t́nh do biện pháp pḥng ngừa bệnh dịch, nhưng ngoài lời từ giă chân t́nh, những ánh mắt và những giọt lệ đă tuôn chảy để tạm biệt nhau trong khoảng cách một thước rưỡi.

Aly c̣n phải làm một việc trước khi về nhà. Mở ngăn tủ của ḿnh, Aly cầm một xấp thư dày với phong b́ màu đỏ, bên trong có những tấm thiệp với hàng chữ in sẵn: Chúc những ngày lễ Giáng Sinh vui vẻ và một năm mới hạnh phúc. Aly cũng đă viết vài câu cám ơn mọi người đă cùng Aly cộng tác làm việc trong bao năm qua và viết thêm lời chúc thành công. Ɖi đến một kệ lớn với các hộc thư cá nhân có gắn bảng tên của các bạn đồng nghiệp, Aly chậm răi đặt từng lá thư vào từng ngăn nhỏ. Lá thư này cho Elly, con nhỏ tóc vàng thường mời Aly một viện kẹo menthol mỗi lần đi ngang qua. Lá thư này cho Wilma, cô này chăm chỉ, siêng năng nhưng hay phàn nàn mỗi khi sếp quên vặn ra-dô lớn đủ độ. Lá thư này cho Klaas, ông này thường gánh các việc nặng, mới vừa bị giải phẩu đầu gối. Lại c̣n lá thư cho Corine, bà này chắc sẽ từ giă bưu điện trong nay may v́ đă có triệu chứng báo hiệu bệnh Parkinson. Bốn mươi lăm năm cùng những khuôn mặt cuộc đời đang lướt dần qua từng lá thư trên tay Aly. Lá thư này cho Phong, anh chàng Việt Nam có cái họ rất khó phát âm. Biết Aly sống một ḿnh, lười nấu nướng nên Phong thường ghé nhà biếu chả gị. Những cuốn chả gị chiên ḍn ăn với nước sốt cà thật ngon…

Lúc sắp đẩy cửa để bước ra ngoài, hay bắt đầu bước vào một giai đoạn mới của cuộc đời, Aly đă cảm nhận sự đơn độc đang chờ đợi ở nhà. Ca khúc Giáng Sinh của John Lennon lại vang lên một lần nữa như nghịch ngợm đuổi theo bước chân của Aly. Aly dừng lại, chợt mĩm cười. Thiệt t́nh! Mọi chuyện b́nh thường nơi đây trở nên sống động, gắn bó thân thiết nhiều hơn là Aly đă nghĩ. Sự khó chịu lúc bắt đầu ca làm việc đă tan biến tự bao giờ. Aly nhận ra ḿnh đang hát theo lời nhạc trong tâm tưởng. Ḍng nhạc cất cao lên rồi trầm xuống. A very Merry Xmas. And a happy New Year. Let's hope it's a good one. Without any fear…

 

Nguyễn Hoàn Nguyên

 

 


art2all.net