NHƯ PHƯƠNG
 

 SÔNG NƯỚC MIỀN NAM

 


 


          Tôi ở DALAT tương đối lâu, đó thành phố văn hóa thơ mộng.

Trường ĐH Dalat mở sau ĐH Saigon và Huế, nó có Văn khoa, Khoa học, Sư phạm. Bộ Giáo dục và cha Lập nghiên cứu mở thêm một khoa mới là Chính trị Kinh doanh. Vì là khoa mới mẻ nên thu hút nhiều sinh viên các tỉnh.

Tôi lên Dalat vào năm 1967 là lúc Sinh viên CTKD khoá I và II đa số là SV từ SG, các tỉnh miền Tây, ĐN, Huế, NT. . . . lên học.

Những ngày đầu khi dạo quanh phố tôi đã gặp Mai và chị Diệu Tâm là hai SV CTKD từ Huế. Các nữ sinh viên thường nội trú khu Đại học Xá Trương Vĩnh Ký ở trung tâm thành phố, sau lưng Khách sạn Thuỷ Tiên. N. Thu và tôi thuê nhà ở khu Bùi thị Xuân là khu vực của nhiều nam SV từ các tỉnh trọ học. Thời gian đó, nhà cửa khu vực hầu hết là nhà một tầng, nhưng sinh hoạt văn nghệ ở vùng đó nhộn nhịp: quán cafe T2. của SV N L Chí ở ngay trước cổng trường BTX, (cọng với tiệm quay roneo; uống cafe được nghe nhạc free. Các tay đàn, trống đều là SV CTKD; " ca sĩ " cũng tự nguyện luôn nên quán cafe T2 thu hút các sinh viên ĐH Dalat không ít.

Bên cạnh phòng của chúng tôi có chị Nguyễn Ngọc Thương là SV khoá I CTKD từ Vũng Tàu; Hồng Hoa K II từ SG. . . Họ là người miền Nam, đời sống du SV rất vui, thoải mái, khi ra trường họ được bổ nhiệm ngay vì lúc ấy các ngân hàng, xí nghiệp mở ra nhiều để đáp ứng với nền Kinh tế đang phát triển nhất là ở SG, rồi đến các thành phố khác như DaNang, Cần Thơ, Biên Hoà, Nhatrang, Dalat, Vĩnh Long. . . .

Trang là SV từ Cần Thơ nên mùa Hè 1973 khi bạn Diệu Tuý và tôi du ngoạn miền Tây, khi đến Cần Thơ, hai chúng tôi được Trang hướng dẫn. Tôi nhớ nhà Trang ở đường Nguyễn An Ninh, ba chúng tôi đi xe lôi đến nhiều chỗ. Đây Ninh Kiều với đủ sắc màu: sầu riêng, ổi, xoài, chôm chôm, bắp, mít, chuối. . . . tươi từ vùng xa người ta chở bằng ghe tới. Lúc ấy từ xã Cái Răng lên Cần Thơ chưa có đường bộ, mãi cho đến những năm 1980 khi gia đình bạn tôi từ Huế đã đổi vô dạy trường Trung Học Cái Răng vẫn phải đi ghe lên Cần Thơ rồi mới lên SG.

Tôi không phải là người rành thưởng thức sầu riêng, nhưng sầu riêng Cái Răng tươi ngon vô cùng. Như các bạn biết, ổi xá lị dòn, ít hột. Những lần qua Bac Mỹ Thuận, tôi có mua chim mía và ổi. Ổi tươi ở bến Ninh Kiều dòn và ngọt hơn. Chôm chôm tróc, quít cam ở đây không chê vào đâu được. Khi bạn nhìn nhánh chuối sứ ( ở miền Trung gọi là chuối mật mốc ) mập tròn, hườm hườm hay xoài cát, đúng là ngọt thanh như đường cát, là muốn mua ngay. Thấy chi cũng mê cả vì trái tươi, giá rẻ nên ham quá. Trang, Tuý và tôi mua đã đầy giỏ, ăn đầy bụng nào xoài, chôm chôm, ổi xá lỵ...  vậy mà còn "cạp" thêm bắp. Bắp tươi luộc sẵn, chục mười bốn có 2 đồng thời đó. Tôi nghĩ trong bụng " rẻ chi mà rẻ lạ. .. ! " Chúng tôi muốn đem về cả trái cây chợ Cần Thơ về SG.

Diệu Tuý đổi vô làm việc ở SG được mấy năm, nàng ta cũng trầm trồ  như tôi. Trang là người Cần Thơ chính gốc chỉ cười tủm tỉm... Rồi Trang kêu xe lôi, chúng tôi hướng ra vườn mận, cũng bên bờ sông Hậu giang, gần bến Bac Cần Thơ. Khu vườn rộng vài mẫu, trồng mận. Khi bạn vô thăm vườn mận, chủ nhân cho ăn tự do; phần nào hái mua đem về thì mới trả tiền. Một xứ có đồng bằng phì nhiêu, đời sống nhẹ nhàng nên cách" tiếp khách" của chủ nhân rất " thoải mái", cũng tựa như bây giờ khi bạn vào vườn Strawberry ở Bắc Mỹ để tự hái dâu chơi. Tôi không biết bây giờ các vườn trái cây miền Tây có còn cái lệ đó không.

Diệu Tuý và tôi còn được Trang dẫn đi vào vườn người bà con của Trang gần đó uống nước dừa non, mát vô cùng.

Chúng tôi đi quanh khu vườn trồng nhiều xoài, ổi, dừa... Tôi thấy họ vun gốc dừa, xoài... bằng bùn từ mương. Quanh vườn là những cái mương thông từ những nhánh sông nhỏ nên bùn là phù sa từ Cửu Long. Vào tháng mưa, lúc đó nước từ sông tràn vô, đó là dịp bắt cá lóc, cá rô, cua... ngay trong ruộng. Thiên nhiên tạo nên đời sống của người miền Tây dễ dàng.

Vườn đó có lạch nên trong vườn ấy có cây cầu là thân cây dừa bắc qua lạch. Cầu dừa lúc ấy không có tay vịn; ba chúng tôi phải xách giày, đi qua rất khẽ không thôi rớt xuống mương.

Sau 1975, nhiều người từ QT, Thừa Thiên... đã đi vô miền Tây để sinh sống. Từ đó đến nay đời sống của các" di dân" đó sung túc hơn ở quê nhà. Nói cho ngay, gốc chúng ta là người Lạc Việt đi dần vào phía Nam; giá như giòng họ của tôi đi thẳng từ Thanh Hoá vô Đồng bằng sông Cửu Long thì có thể thế hệ tôi cũng có nhiều " công tử" như "công tử Bạc Liêu". Nói cho vui chút thôi. Thế kỷ XVIII, di dân theo chúa Nguyễn, vô đất Thuận Hoá thấy sơn thuỷ như vậy, còn gì hơn...

Theo với ngày tháng, VN đi dần về phía Nam mới biết trù phú của Miền Nam bát ngát ruộng đồng như gia đình Trang, gia đình Mận...

Từ giã ngôi vườn của người bà con của Trang, nàng còn đưa chúng tôi ra Cồn. Cồn là vùng đất bồi ở mé sông, ra đó tha hồ ăn dưa hấu. Dưa nấu hợp với đất phù sa có cát, trồng dưa hấu rất tốt, thấy mấy trái dưa  tròn phơi phới trên cát, thật là mê.

Miền Tây còn nhiều thứ mà tôi chưa kể hết. Nếu bạn đi qua SADEC thì tha hồ ăn tôm tươi. Vùng đó người ta làm bánh phồng tôm nổi tiếng. Tôi mới nói đến Cần Thơ mà thôi, về chút nữa có Bình Thuỷ, Phụng Hiệp; miệt vườn xứ ấy nhìn thích lắm. Rồi qua Bạc Liêu, Sóc Trăng đồng lúa ngút ngàn...

Đây miền Cửu long khá phì nhiêu,
Tây đô, bao cô gái mỹ miều,
Tóc ai vươn mùi trái cây ngọt,
Đôn hậu như tình đất đáng yêu.

 
Như Phương
Jan. 19. 16
 

 

art2all. net