Nguyễn Quốc Trụ

 

B Ụ I

 

Những người từng ở Trại Cấm Sikiew, Thi Lan, chắc kh qun được Ging Sinh 1991. 

"Đy c thể sẽ l Ging Sinh cuối cng của cc con tại Sikiew...", Cha người Thi cai quản địa phận ni với đm người tị nạn. Trại sẽ đng cửa vo cuối năm tới theo như tin tức bo ch. V ng cho tiền lm một lễ Ging Sinh như ở ngoi đời tại nh thờ ở khu C trong Trại.

Pha trước nh thờ l một khu đất trống với những mỏm đ. Chiều chiều, dn tị nạn thường ra ngồi hng mt. Bệnh viện "Y sĩ khng bin giới" ở st bn. 

Gần cổng gc pha trong, c một tảng đ, lởm chởm những chữ: "Khu C khng c vấn đề g". 

Sikiew gồm ba khu, chia cch nhau, v chia cch với thế giới bn ngoi bởi những hng ro kẽm gai, những cổng gc, những tường cao. Nh t ở khoảng đất chũng, ngay dưới khu nh dnh cho nhn vin Bộ Nội Vụ Thi. Trước c những vng kẽm gai bao quanh, sau được gỡ bỏ. 

Em khng nhớ đu, lần đầu chng ta gặp, những ngy di ở Trại.

Đng ra l lần đầu anh nhn thấy em. 

Khi được biết cơ quan ARC (American Refugee Committee) cần một thiện nguyện vin cho chương trnh Sức khoẻ Tm thần, v muốn kiểm tra mớ tiếng Anh cn st lại, anh đến gặp ng K. Trưởng Ton. Em v mấy người bạn ngồi quanh một chiếc bn di gần bn. Chắc anh ni tiếng Anh qu dở v anh thấy em bĩu mi, quay đi, mắt thờ thẫn nhn ra pha bn ngoi cửa sổ. 

Chẳng phải ci bĩu mi, ci nhn thờ thẫn, vẻ dửng dưng chẳng chờ mong bất cứ điều g, nhưng dung nhan tn tạ ở em lm anh giật mnh. Anh tự nhủ thầm, đy l một thiếu nữ ngy xưa chắc chắn xinh đẹp lắm. Ci bĩu mi kia ngy no cha lu lỉnh, by giờ thm một cht chua cht, chn chường... Đy cũng l một con người vừa thot ra khỏi qu khứ v chắc chắn khng lm sao qun nổi. 

Viết như thế chỉ l miu tả? 

Proust ni, những g đ sống đều mong được sống lại. Miu tả l lm sự vật sống lại, theo sự "sắp xếp" của người viết. 

Như vậy "cch" miu tả rất quan trọng?

Đ l quan niệm của Kafka, kỹ thuật chnh l linh hồn của văn chương.

Anh như nhn thấy chnh anh.

Khng, chẳng bao giờ anh muốn coi anh, em v tất cả chng ta l những nạn nhn. Đ l niềm tự kiu cuối cng chng ta cn giữ được để sống st. 

"Khng phải như vậy đu. Ci chế độ đ chẳng lm g nổi em. C khi em cn phải cm ơn n, nhờ n m em gặp anh H. Ảnh trước l cảnh st đặc biệt, sau 75 đi cải tạo, vợ bỏ. Rồi chng em gặp nhau". 

"Hồi nhỏ em mong ước trở thnh ca sĩ, nhưng căn bệnh xa sạch mọi ước mơ, kể cả ước mơ sẽ c người yu, c chồng c con như tất cả những người đn b bnh thường khc. Thầy biết khng, anh H. c một đứa con với người vợ trước".

"Nhưng nếu khng v dung nhan tn tạ, chắc g Thầy đ nhận ra em?" 

Em ở bn C, anh bn A. Khu A gần hng ro. Pha ngoi l trại t giam giữ người Việt ở Thi nhưng khng chịu sinh sống tại những địa phương do chnh quyền chỉ định. Tuy l t nhưng họ được tự do, thong thả hơn so với đm người tị nạn trong trại cấm. Nhờ vậy m c chuyện mua đồ hng ro. Trong nm tiền ra, ngoi nm đồ v. Những vật dụng cho đời sống hng ngy. V rượu. Ma ty.

Anh cn nhớ c lần em nhờ anh mua gim một đi guốc. Mua được rồi, anh nht kỹ trong người, đi qua trạm gc phn chia hai khu vực.

By giờ ở đy, khi gi, tuyết, v nỗi c đơn lạnh cứng người, anh vẫn cảm thấy cht ấm p của đi guốc ngy no. V anh thm sống lại cảm gic hoang mang, lo sợ khi đi ngang trạm gc. 

Rồi những lần bn ngoi thương tnh nm tri cy vo trong trại. 

C một truyền thuyết được truyền tụng bằng "kỹ thuật" rỉ tai giữa đm người tị nạn ở Sikiew. Vo những đm trước khi xổ thanh lọc, những linh hồn người chết lang thang trn những mỏm đ pha trước gio đường, nơi được dng để cng bố kết quả. C người ni đ l linh hồn c gi treo cổ tự tử sau khi rớt thanh lọc. V cũng giống như những kẻ st nhn khng thể qun nơi xảy ra n mạng, c vẫn quanh quẩn nơi chốn xưa, chờ đn những hồn ma mới. Một số khc dựa vo khoa học, coi đ l hồn ma của chnh họ, ngy đm bị t tng, bn tm cch xuất khỏi xc. 

"Thi m...", một người ra vẻ hiểu biết, "chỉ l mấy ng mnh v cng rồi nghề, đm m ra kẽ đ bắt dế, ngy xm nhau chơi tr con nt, thay v m ci my điện tử bấm lin hồi..."

Sau cng c hai tay rủ nhau thức suốt đm. Cu chuyện họ kể lại nghe cũng c l...

"Hnh như ci số của em l cứ bị mấy ng thầy thương. Anh H. cũng l thầy dậy em học đờn. Em đ chọn anh H., chnh em chọn" . 

Vậy m đ trn ba năm trời. Điều anh lo lắng nhất vẫn l căn bệnh của em. Những ngy cuối cng ở Trại Cấm, chờ đợi kết quả thanh lọc, c mấy ai chắc chắn qua được, đ l những ngy anh thấy em bệnh nhất. V cũng thấy em đẹp nhất. Cơn đau lm m em ửng đỏ, lm em đẹp một cch lười biếng, khng thm che đậy, bung thả trong cch ngồi, cch lơ đng nhn bi học, nhn ng thầy. Khi em nghĩ, c thể em đang lm phiền bạn đồng học, hoặc cơn đau lm em hết chịu đựng nổi, em bỏ ra ngoi. Hnh như anh thương em từ ngy đ. Thương theo nghĩa muốn chia sẻ cng em một cht cơn đau. Khi em rời Trại Cấm, ln khu chuyển tiếp, chờ gặp phi đon, chờ ngy đi định cư, chỉ tới pht đ, anh mới nhn r tnh cảm của mnh. Anh mừng thầm, v chẳng bao giờ em biết được, v khi anh chạy theo em, chắc chắn l em đ đi rồi. Anh mặc cả cng số mệnh, nếu anh qua được, em cn ở đ, anh sẽ ni... 

Em nhớ lần đầu anh xin hn em? Bữa đ, em đang ngồi ăn. Anh H. xong trước, bỏ ra ngoi tụ tập với đm bạn b cũng lnh trng, sĩ quan ngy xưa. Em vừa ăn, vừa cười, vừa ni... Mi em bng nhẫy, anh khng thể dằn được, hỏi xin. Em lu lỉnh trả lời: 

Trời đnh cn trnh bữa ăn!

Chnh ci tnh tnh thng minh, ci bĩu mi đầy gợi cảm, ci lối ni như buộc lấy nhau đ lm anh khốn khổ, khốn nạn v em. 

Ngay cả l thư đầu em viết, anh cũng khng thể ngờ được. Bữa đ, anh qua nh, em nghim trang ni: "Thầy ngồi xuống đy, sửa gim em bi tiếng Anh". Đu c ngờ đ l những tnh cảm, sự hối hận, cơn hoảng sợ v tr đa biến thnh sự thật:

What we are doing is not good... Ci điều chng ta đang lm khng tốt. Thầy đừng qua nh em nhiều. Khi em đi rồi Thầy sẽ khổ. Em cũng nhớ Thầy vậy. 

Họ ni, họ thấy hai ng tin, ru tc bạc trắng, mỗi ng cầm một cuốn sổ, ngồi đối diện trn hai mỏm đ. Bn dưới l những hồn ma, kẻ khc lc, kẻ năn nỉ... "Sự thật" nổ bng ra, như thuốc sng. Mọi người đổ x ra mn m, khẩn cầu hai mỏm đ v tri. C thể v qu bực mnh, hoặc i ngại, hoặc muốn cho cuộc phn xt tử sinh được cng tm, hai vị tin đ cho xy những bức tường cao, che kn mọi b ẩn.

By giờ nếu bạn khng tin, xin mời tới Sikiew. Những bức tường giờ ny vẫn cn, v được dng vo việc giam t, đng dấu ấn Địa Ngục.

Trong những điều được ni về Sikiew, tất cả chỉ l bịa đặt, hoặc t điểm. Duy c điều ny: N thực sự l một địa ngục. 

-Nước mắt cũng c hạn. Nơi ny đổ ra nhiều th nơi khc d xẻn lại. 

-Bạn muốn ni, đừng lạm dụng cảm xc? 

-Người ta chỉ đọc khi xc động. Nhưng chớ bao giờ lạm dụng cảm xc của độc giả cũng như của chnh mnh. 

12 giờ đm. 

Khng ai ngủ được. C chăng chỉ l vật vờ, khắc khoải. Cứ như y ny, xt xa một điều g. Trời khng nng. Sikiew vo độ cuối năm thường se lạnh về đm. Một số người ngy thường vốn dễ ngủ, vậy m đm nay cũng lm như bực mnh v cớ. Họ ko nhau ra sau căn lều bầy một bn tr, nhỏ to tr chuyện. Đm an ninh, vốn rất nghim với những vụ vi phạm 48 điều nội qui, đm nay sao cũng như chng xuống. Trong căn lều đn đ tắt. Đm người quanh bn tr thỉnh thoảng khum tay che ngọn đn cầy chập choạng trước gi. Ngoi kia trăng lưỡi liềm treo chếch, ngược ngạo một bn trời, sau rặng cy. Trong căn lều c ai đ la ớ. Mọi người giật mnh. Khng phải. Bo động hoảng. 

1 giờ sng

Luồng gi lạnh tẩm đầy thứ sương sớm ẩm độc của miền ni theo nhau a xuống thung lũng Sikiew. Bng đen sẫm của khối ni pha sau Trại đ nặng ln mớ lều ln tịt. nh trăng mầu huyết dụ rng mnh giữa đm l cy. Một con c từ họng ni xa, nhắm căn lều vỗ cnh loạn xạ. Tiếng đập cnh lm một con ch hoang rướn cổ tru di. Con c đảo một vng quanh lều, rc ln một hồi. Một con mo đen, từ một x xỉnh no, bỗng nhẩy xổ ln mặt bn. Mấy chiếc ly giật mnh ku loảng xoảng. Ngọn đn cầy chao nghing, rỏ xuống mặt bn mấy giọt nến lm dấu. 

Đột nhin nhận ra sự hiện diện của đm người ngồi quanh bn, con c đảo về pha ni, đầu ngoi lại như tiếc rẻ. Cu chuyện đang từ đề ti mun thuở, thanh lọc, bỗng chuyển qua điềm triệu. Một anh chng trung nin, cựu sĩ quan, quả quyết chnh mắt nhn thấy một con c khổng lồ trn nc dinh Độc Lập, đng đm 30 thng Tư năm nọ. N cứ rc ln từng hồi. Mọi người rướn di cổ, h hốc mồm... "Hỡi cc anh em binh sĩ, sĩ quan, hy bung sng đầu hng!" 

2 giờ sng 

Sương xuống nhiều hơn. Trời đất m m, ảo ảo, nhuộm mầu mu bầm của lưỡi trăng ma qui mc một nửa vo mi bệnh viện. Con c trở lại. Sợ đm người, n lựa một cnh cy chết ngay bn dưới lưỡi trăng, rc ln từng hồi. Đm người khng ai bảo ai, lượm đ nm tới tấp. Khng thm để đến việc lm v ch, con c chờ đm người hết lăng xăng, một lc sau mới rời cnh cy, theo hướng ni bỏ đi. 

3 giờ sng 

Anh chng thanh nin chợt thức giấc, ng ln căn lều, ngạc nhin lẩm bẩm: "Quần o ai treo lủng lẳng...". Bỗng anh giật bắn người, tỉnh hẳn.
Xc c gi được gỡ xuống, đem cho mấy ng Y Sĩ Khng Bin Giới.
 

Yu tức l cầu chc qun được nhau

Sikiew nổi tiếng trong đm người tị nạn v bụi của n.

Ngay những giấc mơ của họ cũng đầy bụi.

Chng mnh chỉ l hai hạt bụi lỡ thương nhau.

Người xưa thm nắm o đề thơ. C lần anh mơ thấy em. V sau đy l bi thơ nắm o:


Chiều ngu ngơ phố thị... 

 

(Khi chuyện c gi treo cổ tự tử xẩy ra, anh v em đ rời Sikiew. Chắc em cn nhớ Dũng, học tr Php văn, bạn cờ, v cũng l người gip đỡ anh rất nhiều trong những ngy ở Trại Cấm. Dũng đ ghi lại, gửi ln trại Transit cho anh, nhờ sửa rồi gửi cho cc bo hải ngoại, hy vọng c cht ti liệu khi ti thanh lọc. Dũng rất m văn chương, rất phục Garcia Marquez. Chi tiết con c đậu trn nc dinh Độc Lập l của Dũng. Cũng vậy, những đoạn tả cảnh địa ngục trong lc chờ đn linh hồn nạn nhn. Anh chỉ sửa lời văn, thm thắt một vi chi tiết. Chnh chi tiết l th đặc chất Garcia Marquez về con c đ gợi hứng cho anh, v anh đ viết thnh một truyện ngắn, tc giả Nguyễn Anh Dũng, gởi đăng ở một tờ bo ở c, v một ở Canada. Hồi ở trại Transit, hnh như em đ c đọc.

 Lu lắm, anh khng cn nhận được tin của Dũng. Anh viết lại cu chuyện trn, thm phần của anh v của em, như một kỷ niệm những ngy ở Trại. Anh mong một ngy no em sẽ đọc, Dũng sẽ đọc, v biết rằng, chnh anh ta, v by giờ c em, l tc giả truyện ngắn ny).

 

 

Nguyễn Quốc Trụ

Source : TIN VAN (tanvien.net)

 

----------------------

 

http://www.media.illinois.edu/journalism/yates/gallery/vietnam.html

http://tynan1975.blogspot.com/2010/08/oi-ty-nan.html

 


 

trang nguyễn quốc trụ

art2all.net