Thân Trọng Thủy

 

Guy de Maupassant

(1850 – 1893)

Guy de Maupassant (tên đầy đủ là Henri René Albert Guy de Maupassant) là nhà văn Pháp,  thế kỷ XIX,tác giả những tiểu thuyết và truyện ngắn  có khuynh hướng  hiện thực, đôi khi hư ảo. Ông sinh tại Fe1camp, một thị trấn của vùng hành chánh Haute- Normandie. Thời thơ ấu ông được gần gũi dân quê, tiếp cận với thổ ngữ và những sinh hoạt b́nh thường ở vùng Normandie nên đă h́nh thành được nguồn cảm hứng dồi dào cho các truyện ngắn của ông. Ông được xem là một trong những tác giả viết truyện ngắn hiện đại lỗi lạc nhất.

Tác phẩm của ông gồm 6 cuốn tiểu thuyết, 3 tập kư sự du lịch, một tuyển tâp thơ và trên dưới 300 truyện kể và truyện ngắn.

Chịu ảnh hưởng của Flaubert, người thầy và cũng là cha đỡ đầu của ông, nên văn phong của ông luôn thể hiện thái độ khách quan hiện thực, nhận xét tinh tế, miêu tả chi tiết tỉ mỉ, sâu sắc.

Ông chết bệnh năm 1893 tại một dưỡng trí viện tư nổi tiếng ở Paris, hưởng dương 43 tuổi.

 

 

~~oOo~~

 

ĐỢI CHỜ


Truyện ngắn của Guy De Maupassant
Thân Trọng Thủy dịch


          Sau bữa ăn tối, nhóm đàn ông tṛ chuyện trong pḥng hút thuốc. Họ bàn về những vụ thừa kế bất ngờ, những gia tài kỳ lạ. Lúc đó luật sư Le Brument mà khi th́ người ta gọi là luật sư nổi tiếng, khi th́ thầy căi lừng danh, đến dựa lưng vào bên ḷ sưởi. Ông nói:

“ Hiện tôi đang t́m một người thừa kế mất tích trong một trường hợp hết sức đặc biệt. Đây là một trong những bi kịch đơn giản và bất nhẫn nhất trong cuộc sống, một chuyện có thể xẩy ra hằng ngày nhưng là một trong những chuyện ghê sợ nhất mà tôi được biết. Chuyện như thế nầy:

Khoảng sáu tháng trước tôi được gọi đến bên giường một bà sắp chết. Bà ấy nói:

“Thưa ông, tôi muốn nhờ ông một việc có lẽ là tế nhị nhất, khó khăn nhất và mất nhiều thời gian nhất. Ông vui ḷng xem qua chúc thư của tôi trên bàn kia.. Một khoản thù lao năm ngàn quan sẽ dành cho ông nếu ông không thành công, c̣n nếu thành công th́ sẽ là một trăm ngàn quan.Tôi muốn ông t́m con trai tôi sau khi tôi chết.

Bà ta nhờ tôi đỡ ngồi dậy trên giường để nói cho dễ hơn, v́ giọng bà đứt quăng, thều thào, rít trong cổ họng.

Tôi đang đứng trong một ngôi nhà rất giàu. Căn pḥng xa hoa nhưng giản dị được bọc bằng vải dày như bức tường, nh́n mát mắt đến nỗi ta có cảm giác như được vuốt ve mơn trớn, yên lặng đến nỗi dường như tiếng nói lọt vào đó sẽ biến mất, ḥa tan mất.

Người phụ nữ hấp hối nói tiếp: “Ông là người đầu tiên nghe tôi kể câu chuyện khủng khiếp của tôi. Tôi sẽ cố sức để nói cho hết. Tôi biết ông là người tốt bụng và lịch duyệt nữa nên tôi muốn ông đừng quên bất cứ chuyện ǵ tôi sắp nói để có thể tận dụng khả năng mà giúp tôi. Ông nghe tôi kể đây :

“Trước khi lập gia đ́nh, tôi đă yêu một người nhưng gia đ́nh tôi không chấp nhận lời cầu hôn v́ anh ấy không giàu. Sau đó ít lâu tôi cưới một người rất giàu. Tôi lấy ông ấy v́ thiếu hiểu biết, v́ sợ, v́ vâng lời, v́ chẳng quan tâm, nhiều cô gái cũng thường lấy chồng như thế mà!

“Tôi có sinh một đứa con, một đứa con trai. Vài năm sau chồng tôi qua đời. Người mà trước kia tôi yêu cũng đă có vợ. Khi biết tôi đă góa chồng ông ấy vô cùng đau khổ, là v́ ông không c̣n tự do nữa. Ông đến thăm, khóc nức nở trước mặt tôi làm cho tôi rất đau ḷng. Ông trở thành bạn của tôi. Lẽ ra tôi đừng tiếp ông ấy. Nhưng biết làm sao được? Tôi cô đơn, quá buồn, quá trơ trọi, quá tuyệt vọng. Và tôi cũng c̣n yêu ông ấy. Lắm khi người ta buồn khổ biết bao!

Tôi chỉ c̣n mỗi một ḿnh ông ấy trên đời. Cha mẹ tôi cũng đă qua đời hết. Ông ấy thường đến thăm tôi, ngồi lại với tôi suốt buổi tối. Lẽ ra tôi không nên để ông ta thường xuyên đến như thế v́ ông ấy đă có vợ. Nhưng tôi không có can đảm để ngăn ông ta. Phải nói sao với ông đây? …Ông ấy trở thành người t́nh của tôi. Chuyện nầy đă xẩy ra như thế nào? Tôi có biết không? Người ta có biết không? Ông có nghĩ là khi sức mạnh không ǵ cưỡng nổi của t́nh yêu đă đẩy hai con người lại gần với nhau th́ c̣n có thể xẩy ra chuyện ǵ khác chăng? Ông có tin là lúc nào ta cũng có thể cưỡng lại, lúc nào cũng có thể chống chọi, lúc nào cũng có thể từ chối những đ̣i hỏi kèm theo van lơn, năn nỉ, những giọt nước mắt, những lời nói thiếu kiềm chế, những cái qú gối, những cảm xúc quá trớn của người mà ḿnh yêu tha thiết, của người mà ḿnh muốn thấy vui sướng trước từng ước mơ vụn vặt nhất, người mà ḿnh muốn trao hết mọi niềm vui nếu có thể, người mà ḿnh gây thất vọng v́ muốn phục tùng những khuôn phép về đạo hạnh trong đời.Muốn làm được những điều đó ắt phải mạnh mẽ, phải từ bỏ hạnh phúc, phải quên ḿnh, thậm chí phải hy sinh cả tính ích kỷ của đạo đức nữa, không đúng sao?

“Cuối cùng tôi trở thành người t́nh của ông ta, ông à, và tôi rất hạnh phúc. Tôi sống hạnh phúc trong mười hai năm. Tôi trở thành bạn của vợ ông ấy. Và đây chính là nhược điểm trầm trọng nhất của tôi, là sự hèn nhát lớn lao nhất của tôi.

“Chúng tôi cùng nhau nuôi dạy đứa con riêng của tôi trở thành một con người trung thực, thông minh, đầy ư chí và cương nghị, có tư tưởng khoát đạt. Đứa con đă đến tuổi mười bảy.

“Thằng bé cũng yêu thương t́nh nhân của tôi như tôi yêu ông ấy, bởi v́ nó được cả hai chúng tôi chăm sóc, cưng chiều. Nó gọi ông ấy là “bạn tốt” và rất kính trọng ông v́ lúc nào ông cũng dạy nó điều hay lẽ phải và làm gương về tính thẳng thắn, trọng danh dự và trung thực. Nó coi ông như một người bạn thân thiết, trung thành và tận tụy của mẹ nó, như một người cha tinh thần, người đỡ đầu, người bảo trợ nó, đại khái như vậy.

“Có lẽ nó cũng chẳng thắc mắc hỏi han ǵ v́ từ nhỏ nó đă quen thấy ông ấy ở trong nhà, bên cạnh tôi, bên cạnh nó, luôn chăm sóc chúng tôi.

“ Một hôm cả ba chúng tôi cùng ăn tối với nhau (đó là những dịp trọng đại nhất của tôi). Tôi đang chờ cả hai người, tự hỏi không biết ai sẽ đến trước. Cửa sịch mở: đó là ông ấy. Tôi bước tới, dang tay ra và ông ấy đặt lên môi tôi một nụ hôn hạnh phúc. Bỗng có tiếng sột soạt rất khẽ. Linh tính cho biết có người xuất hiện khiến chúng tôi giật ḿnh quay lại. Jean, con trai tôi đang đứng nh́n chúng tôi, mặt tái mét.

“Sau một giây hốt hoảng tột cùng, tôi lùi lại, đưa tay về phía con tôi như van lơn.Từ lúc đó tôi không c̣n gặp nó nữa. Nó đă bỏ đi.

“ Chúng tôi mặt đối mặt, rụng rời, không nói được lời nào. Tôi buông ḿnh xuống ghế bành. Một ước muốn mơ hồ nhưng mănh liệt đang h́nh thành trong tôi, tôi muốn trốn chạy, muốn bỏ đi ngay trong đêm, muốn biến mất vĩnh viễn. Cổ họng tôi nghẹn ngào nức nở, tôi khóc, người run lên từng cơn, ruột đau như xé, thần kinh căng thẳng bởi cái cảm giác khủng khiếp về một sự bất hạnh không thể cứu văn được và cũng bởi trong ḷng người làm mẹ lúc đó quá ư hỗ thẹn.

“Ông ấy… hốt hoảng đứng trước mặt tôi, không dám đến gần, không nói ǵ và cũng không chạm vào tôi v́ sợ thằng bé trở về. Cuối cùng ông mới nói:

“Tôi đi t́m nó,…nói với nó…giải thích cho nó hiểu. Tóm lại tôi phải gặp nó…nó cần phải hiểu…”

“ Và ông ta đi ra.

“ Tôi chờ…Tôi cuống cuồng chờ đợi, những tiếng động nhỏ nhất cũng khiến tôi run rẩy giật ḿnh v́ sợ, mỗi tiếng lách tách của lửa trong ḷ sưởi cũng làm tôi xúc động không chịu được.

“Tôi chờ một giờ, hai giờ, càng lúc càng bồn chồn lo sợ, sợ đến nỗi ngay cả đối với một tù nhân phạm trọng tội có lẽ tôi cũng sẽ không mong cho nó chịu được mười phút trong khoảnh khắc đó đâu. Con tôi giờ đó ở đâu? Nó đang làm ǵ?

“Lúc nửa đêm, một người đưa tin mang cho tôi một mảnh giấy mà cho đến bây giờ tôi vẫn c̣n thuộc ḷng những ǵ ghi trên đó: “Con em về chưa? Tôi vẫn chưa t́m được nó. Tôi đang ở dưới nầy. Tôi không thể lên vào giờ nầy được.”

“Tôi ghi lại bằng bút ch́ ngay trên mảnh giấy đó: “ Jean chưa về. Anh phải t́m cho được nó.”

“Và tôi ngồi trên ghế bành chờ suốt đêm. Tôi hóa điên. Tôi muốn gào thét, muốn chạy, muốn lăn xuống đất. Nhưng tôi vẫn bất động ngồi chờ. Chuyện ǵ đă xẩy ra ? Tôi cố tưởng tượng, cố suy đoán nhưng chẳng h́nh dung được ǵ, dù đă rất cố gắng, dù trong ḷng rất giằn vặt.

“Bây giờ tôi lại sợ họ gặp nhau. Họ sẽ làm ǵ? Con tôi sẽ làm ǵ? Những sự ngờ vực ghê gớm và những phỏng đoán khủng khiếp như xé ruột xé gan tôi. Ông hiểu rơ điều đó chứ, phải không, thưa ông?

“ Cô hầu pḥng của tôi v́ không biết ǵ hết, không hiểu ǵ hết, nên cứ không ngừng ra vào pḥng, có lẽ cô ấy tưởng tôi điên. Tôi xua đuổi cô ra, bằng lời hoặc bằng cử chỉ. Cô ta đi t́m bác sĩ. Bác sĩ thấy tôi đang vật vă v́ khủng hoảng thần kinh.

“Họ đặt tôi nằm lên giường. Tôi bị sốt viêm năo. Sau một trận đau dài, tôi tỉnh lại và tôi thấy ngồi bên giường tôi là….một ḿnh ông ấy. Tôi kêu lên:

“Con tôi? Con tôi đâu?”

“Ông ta làm thinh. Tôi lắp bắp:

“Chết…chết… Nó tự tử rồi à?

“ Ông ta trả lời: - “Không, không, tôi thề với em. Nhưng mà chúng ta không thể t́m được nó dù tôi đă rất cố gắng.”

“ Thế là tôi bỗng thấy tức tối, thậm chí phẫn nộ bởi ta thường giận dữ một cách khó hiểu và vô lư như vậy đó. Tôi tuyên bố :

“ Tôi cấm anh về gặp tôi nếu anh chưa t́m được nó. Anh đi đi!”

“ Ông ta đi ra. Từ đó tôi chẳng c̣n gặp lại họ, cả con tôi lẫn ông ấy. Và tôi sống như thế nầy từ hai mươi năm nay, ông ạ.

“ Ông có mường tượng ra điều đó không? Ông có hiểu cái h́nh phạt khủng khiếp nầy, nỗi đau khổ từ từ và liên miên nầy trong ḷng người mẹ, trong ḷng người đàn bà, ông có cảm nhận được chăng sự chờ đợi đáng sợ không dứt nầy… không bao giờ dứt…không! …sự chờ đợi nầy sắp chấm dứt, bởi v́ tôi đang chết. Tôi chết mà không gặp lại họ, không gặp lại một ai cả!

“ Ông ấy, ông bạn tôi, từ hai mươi năm nay ngày nào cũng viết thư cho tôi, nhưng tôi chẳng bao giờ muốn tiếp ông ta, dù chỉ một giây, bởi v́ tôi có linh cảm rằng lúc ông ấy trở về đây th́ cũng chính là lúc tôi thấy con tôi xuất hiện lại. Con tôi! Con tôi! Nó c̣n sống hay đă chết? Nó đang trốn nơi nào? Có thể là ở bên kia đại dương, tại một nơi xa xôi nào đó mà ngay cả cái tên gọi tôi cũng chẳng biết. Nó có nghĩ đến tôi không? Ôi! giá mà nó biết! Con cái thật quá nhẫn tâm!

“Nó có hiểu rằng trong khi tôi, mẹ nó, đă yêu thương nó bằng tấm ḷng mẫu tử mănh liệt nhất th́ nó đă phạt tôi phải chịu khổ sở như thế nào không, phải lâm vào t́nh cảnh tuyệt vọng như thế nào không, phải chịu những nỗi giằn vặt ghê sợ như thế nào không, từ khi tôi đang c̣n ở tuổi thanh xuân cho đến bây giờ là lúc cuối đời…nó có hiểu không? Ôi! Thật quá tàn nhẫn!

“Thưa ông, xin ông hăy nói với nó mấy điều đó. Ông hăy lập lại cho nó nghe những lời cuối cùng nầy của tôi:

“ Con của mẹ, con yêu quí của mẹ, con nên bớt cứng rắn đối với những kẻ khốn khổ. Đời đă quá tàn nhẫn và độc ác. Con yêu, hăy nghĩ đến cuộc sống đă qua của mẹ, của người mẹ tội nghiệp của con, kể từ khi con bỏ mẹ mà đi. Con ơi, bây giờ mẹ đă chết, hăy tha thứ cho mẹ, hăy yêu thương mẹ v́ mẹ đă phải chịu h́nh phạt khủng khiếp nhất."

Bà ta thở hổn hển, run rẩy, như thể bà đang nói với con bà đang đứng trước mặt. Rồi bà nói tiếp :

“ Thưa ông, xin ông nói thêm với nó rằng tôi chưa hề gặp lại …ông ấy.”

Bà ta ngừng bặt rồi nói tiếp, bằng giọng đứt quăng:

“Bây giờ xin ông vui ḷng để tôi yên, Tôi muốn chết đơn độc bởi v́ họ chẳng ở bên cạnh tôi.”

Ông Le Brument nói thêm:

“Thưa các ngài, tôi vừa đi khỏi đó vừa khóc như điên, đến nỗi người đánh xe của tôi phải quay lại nh́n. Cũng phải nói rằng những thảm kịch tương tự như thế xảy ra hằng ngày chung quanh chúng ta nhiều lắm!

"Tôi đă không t́m được đứa con…đứa con ấy. Các ngài nghĩ sao về nó th́ tùy các ngài. Riêng tôi, tôi nói…đứa con nầy…có tội!"



THÂN TRỌNG THỦY dịch (5/2017)
từ nguyên bản L’attente của
GUY DE MAUPASSANT
(11/11/1883)
 

 

trang thân trọng thủy

art2all.net