Thân Trọng Sơn
THƠ
T̀NH MÙA LỄ T̀NH NHÂN
( THÂN TRỌNG SƠN chuyển ngữ )
T̀NH YÊU
ADONIS
( Lebanon / Syria )
Con đường và mái nhà đều yêu thương tôi
Người sống và người chết
Và cái chum đất sét đỏ trong nhà
Được nước yêu thương.
Người láng giềng yêu thương tôi
Cách đồng, sân đập lúa, ngọn lửa.
Cũng yêu thương tôi là những cánh tay lam lũ
Làm cho thế giới tốt đẹp hơn
Chẳng được tưởng thưởng ǵ cũng hân hoan.
Và những mảnh vương rải đây đó
Bứt ra từ lồng ngực c̣m cơi của anh tôi
Mảnh thịt da khuất sau những gié lúa mùa gặt
Tựa như những viên hồng ngọc
C̣n đỏ hơn màu máu đỏ tươi.
Thần yêu thương sinh cùng lúc tôi ra đời
Yêu thương sẽ ra sao khi tôi không c̣n nữa?

SỰ LẨN TRỐN CỦA CÁC MÙA
ANDRÉE CHEDID
( Pháp / Ai cập )
Tôi từng yêu em
Trong cơn giông của nhựa
Tôi đang yêu em
Trong bóng tối của năm
Tôi từng yêu em
Trong khu vườn b́nh minh
Tôi đang yêu em
Lúc tháng ngày tàn tạ
Tôi từng yêu em
Trong vầng dương hối hả
Tôi đang yêu em
Trong bóng chiều bao dung
Tôi từng yêu em
Trong ánh chớp lời nói
Tôi đang yêu em
Trong cửa ngơ ngôn từ
Tôi từng yêu em
Trong cơn bốc đồng mùa xuân
Tôi đang yêu em
Trong sự lẩn trốn của các mùa
Tôi từng yêu em
Ngay trong ḷng cuộc sống
Tôi đang yêu em
Tại nơi cổng thời gian.

GẶP GỠ (*)
BORIS PASTERNAK
( Nga )
Tuyết rơi ngập kín cả đường
Mái ngói nhà nhà tuyết phủ
Anh vừa đứng dậy duỗi chân
Em đứng bên ngoài khung cửa.
Em khoác chiếc áo mùa thu
Không giày, không cả nón mũ
Chừng như em đang phấn khích
Chống chọi cơn rét co ro.
Xa xa, hàng rào, cây cối
Ch́m dần trong bóng tối mờ
Em đứng nép ḿnh trong góc
Dưới màn tuyết trắng âm u.
Luồn theo hai bên tay áo
Nước chảy từ tấm khăn vuông
Trên mái tóc em, rất nhỏ
Lấp lánh từng giọt tuyết sương.
Dáng người và cả khuôn mặt
Áo mùa thu với khăn choàng
H́nh ảnh của em rất thật
Đang được chiếu sáng rỡ ràng.
Trên đôi mi em tuyết ướt
Mắt em thoáng một nét buồn
Chỉ qua từng đường nét nhỏ
Em đà hiển hiện toàn thân.
Bút sắt nhúng vào hoá chất
Bằng cả nghệ thuật tuyệt vời
Tim anh có ai đă khắc
H́nh em từng nét rạng ngời
Đường nét đơn sơ khiêm tốn
Vẫn c̣n lưu giữ rất lâu
Dẫu đời chua cay ác độc
Cũng không phai nhạt sắc màu.
Vào đêm tuyết lạnh hôm ấy
Thế là mọi thứ nhân đôi
Mặc ai phân chia ranh giới
Giữa hai chúng ḿnh em ơi.
Ta là ai, từ đâu tới
Và rồi cũng phải ra đi
Nếu qua chuỗi ngày hiện tại
Chỉ c̣n những tiếng thị phi.
( * nhan đề dịch theo bản tiếng Anh. Tham khảo nguyên tác tiếng Nga, bài
này có tên là Cвидание, HẸN H̉ )

KHI ANH NGỦ
JACQUES PRÉVERT
( Pháp )
Đêm anh ngủ yên giấc
c̣n em cứ thao thức
em nh́n anh ngủ ngon
mà ḷng thấy đau buồn.
Mắt anh nhắm thân anh to lớn duỗi dài
Trông ngộ nghĩnh nhưng lại làm em khóc
và bỗng nhiên anh bật lên cười
anh cười vang khi vẫn c̣n thiếp ngủ
anh ở đâu ngay trong giờ phút đó
và thực ra anh đă tới nơi đâu
chắc là cùng một cô nào khác
đến một xứ nào khác thật xa
và anh đang cười về em với cô ta.
Đêm anh ngủ yên giấc
c̣n em cứ thao thức
em nh́n anh ngủ ngon
mà ḷng thấy đau buồn.
Khi anh ngủ em nào biết anh có yêu em
anh thật gần mà như xa biết mấy
em lơa thể nép sát người anh đấy
mà tưởng chừng như không ở bên anh
thế nhưng em vẫn nghe tim anh đang đập
em đâu biết nó có đập v́ em
em không biết ǵ em không biết nữa
em chỉ muốn tim anh ngừng đập
nếu mai kia anh không c̣n yêu em.
Đêm đến anh nằm mơ
c̣n em cứ thao thức
em nh́n anh nằm mơ
điều đó làm em khóc.
Đêm nào em cũng khóc suốt đêm
c̣n anh cứ nằm mơ và mỉm cười
nhưng điều đó không kéo dài được nữa
rồi đêm nào chắc chắn em sẽ giết anh
những giấc mơ của anh sẽ kết thúc
và bởi em rồi cũng sẽ tự sát
chứng mất ngủ của em sẽ chấm dứt luôn
thi thể hai chúng ta sẽ hợp lại
ngủ cùng nhau trên chiếc giường lớn của đôi ta.
Đêm đến anh nằm mơ
c̣n em cứ thao thức
em nh́n anh nằm mơ
điều đó làm em khóc.
Ḱa trời sáng và đột nhiên anh thức giấc
và với em anh chợt nở nụ cười
anh mỉm cười với ánh nắng mặt trời
và em không nhớ về đêm tối nữa
anh lại nói những lời quen thuộc
“ Đêm qua em ngủ có ngon không”
Và em trả lời như đêm hôm trước
“Vâng anh yêu em đă ngủ rất êm
Và đă mơ về anh như từng mơ hằng đêm”.

ĐOẠN RỜI MỘT LÁ THƯ
JAROSLAV SEIFERT
( Cộng hoà Séc )
Mưa suốt đêm tạt vào cửa sổ
Không thể nào ngủ
Tôi trở dậy bật đèn
Ngồi viết một lá thư.
Nếu t́nh yêu có thể bay xa
Điều tất nhiên chẳng xảy ra
Và nó cũng không mấy khi ở gần mặt đất
Hẳn nó sẽ cảm thấy mê say được ấp ủ
Trong cơn gió nhẹ thoảng qua.
Nhưng giống như những con ong giận dữ
Dồn những chiếc hôn ghen tị
Trên cơ thể con ong cái ngọt ngào
Và một bàn tay nóng vội
Níu chặt những ǵ có thể với tới
Và ḷng khao khát th́ chẳng hề suy giảm
Ngay cả cái chết cũng có thể xảy ra
trong khoảnh khắc hân hoan
mà không hoảng sợ
Nhưng nào ai đă một lần tính được
Bao nhiêu yêu thương gởi gắm
Trong đôi ṿng tay rộng mở.
Những lá thư gửi cho phụ nữ
Tôi vẫn chuyển qua cánh chim bồ câu
Ư thức tôi vẫn luôn sáng tỏ
Chẳng bao giờ nhờ cậy diều hâu
Và cũng không nhờ chim ó đâu!
Dưới ng̣i bút tôi thơ không c̣n bay nhảy
Và như giọt lệ đọng lại nơi khóe mắt
Con chữ c̣n treo lại đàng sau.
Và cuộc đời tôi, đến thời kỳ cuối,
Giờ chỉ là chuyến hành tŕnh hối hả trên con tàu:
Tôi đứng trong toa, bên cửa sổ
Ngày qua ngày
Chạy ngược về quăng thời gian qua
Để lẫn vào đám bụi mờ u sầu
Có nhiều lúc tôi bất lực nắm lấy
Cái phanh cấp cứu của con tàu.
Có lẽ sẽ thêm một lần tôi bắt gặp
Nụ cười một người phụ nữ,
Đọng lại nơi mí mắt
Như một cánh hoa héo hắt.
Có lẽ tôi sẽ c̣n được phép
Gởi đến đôi mắt nàng ít nhất là một nụ hôn
Trước khi chúng lạc mất trong bóng tối đen.
Có lẽ sẽ thêm một lần tôi nh́n thấy
Một mắt cá chân thon nhỏ
Nổi lên như viên ngọc
Toát ra vẻ dịu dàng ấm áp,
Khiến tôi gần như nghẹt thở v́ khát khao.
Bao nhiêu điều con người đành bỏ lại phía sau
Khi chuyến tàu dửng dưng tiến lại gần
Ga Quên Lăng
Với khu vườn lan nhật quang lung linh mờ ảo
Trong hương hoa mọi thứ đều bị lăng quên
Kể cả t́nh yêu nhân thế.
Đây đă là ga cuối:
Con tàu không đi xa hơn.

CHẠM CÁNH THIÊN THẦN
MAYA ANGELOU
( Hoa Kỳ )
Chúng ta, thôi không quen dũng cảm,
Đoạn ĺa hẳn mê say,
Sống cuộn ḿnh trong cái vỏ đơn côi,
Cho đến khi t́nh yêu rời ngôi bảo tháp
Hiện ra trước mắt.
Giải thoát ta đưa về cuộc sống.
T́nh yêu đến
Chở theo bao hạnh phúc ngất ngây
Hoài niệm hoan lạc cũ
Hồi ức đau thương xưa
Tuy nhiên nếu ta bạo dạn
T́nh yêu tháo gỡ xiềng xích hăi sợ
Từng trói buộc hồn ta.
Ta dứt được thói e dè
Trong niềm phấn khích của hào quang t́nh ái
Ta mạnh dạn không c̣n sợ hăi
Và bất chợt ta sẽ nhận ra
Rằng t́nh yêu trang trải hết cho ta
Bây giờ và măi măi.
Chỉ có t́nh yêu
Mới ban cho ta tự do.

TIẾNG EM CƯỜI
PABLO NERUDA
( Chile )
Nếu em muốn cứ lấy đi không cho anh thức ăn,
Lấy đi cả không khí, nhưng
Đừng lấy đi tiếng em cười khỏi anh.
Đừng lấy đi đoá hồng,
Nụ hoa em đă hái
Giọt nước bất chợt
Vui mừng bắn toé ra
Con sóng bạc
T́nh cờ hiển lộ nơi em.
Cuộc đấu tranh gian lao và anh trở về,
Với đôi mắt mệt mỏi
V́ nhiều lúc đă phải nh́n
Trái đất chẳng hề thay đổi
Nhưng khi tiếng em cười
Vang vọng lên không trung t́m kiếm anh
Nó đă mở ra cho anh tất cả
Cánh cửa của nhân sinh.
Em yêu, trong giờ phút đen tối nhất,
Tiếng em cười bật ra,
Và nếu bất chợt
Em thấy máu anh nhuộm bẩn
Gạch đá con đường,
Th́ em hăy cười lên, v́ tiếng em cười
Sẽ là thanh kiếm mới
Trong tay anh.
Bên cạnh biển trong mùa thu,
Tiếng em cười hẳn sẽ làm cuộn lên
Dập dồn sóng bạc.
Và, vào mùa xuân, em yêu,
Anh muốn tiếng em cười giống như
Đoá hoa anh hằng chờ đợi,
Đoá hồng xanh vọng tưởng quê hương.
Em hăy cười nhạo buổi tối,
Cười ban ngày, cười ánh trăng,
Hăy cười nhạo những con đường
Ngoằn ngoèo trên đảo,
Hăy cười nhạo chàng trai vụng về
Đang yêu em.
Nhưng khi anh
Mở mắt rồi nhắm lại,
Khi anh bước ra đi,
Khi anh bước trở về,
Em có thể khước từ anh thức ăn, không khí,
Ánh sáng, mùa xuân,
Nhưng đừng bao giờ lấy đi tiếng em cười,
V́ anh sẽ chết mất, em ơi!

BÀI 13
VU KIÊN ( YU JIAN)
( Trung Quốc )
Tôi nh́n thấy đoá hồng
Điều này có nghĩa
Là tôi thấy đoá hồng
Trên cành của nó
Tôi nh́n thấy đoá hồng
Điều này có nghĩa là
Chẳng phải một thiếu nữ
Trong pḥng trang điểm
Đấy là hai khái niệm
Hoàn toàn khác biệt nhau
Khi bạn thấy đoá hồng
Cái bạn thấy chính là đoá hồng
Khi bạn thấy một thiếu nữ
Cái mà bạn thấy
Là cặp vú tṛn
Hoặc bờ vai cũng rất gợi cảm
Chỉ có đôi mắt một thạc sĩ văn chương
Mới nh́n mà không thấy cái vú
Mới nh́n mà không thấy bờ vai thiếu nữ
Mới tưởng cô thiếu nữ trên đại lộ mùa hè
Là đoá hồng với những cái gai.

T̀NH YÊU ĐÍCH THỰC
WISLAWA SZYMBORSKA
( Ba Lan )
T́nh yêu đích thực. Có b́nh thường không nhỉ
Có nghiêm túc, có thực tế hay không?
Thế giới được ǵ từ hai người
Tồn tại trong một thế giới riêng tư?
Họ tôn vinh nhau chẳng bởi lư do nào
Chỉ ngẫu nhiên được chọn từ hàng triệu người, họ vẫn cứ tin
Rằng chuyện ắt phải xảy ra thế thôi – mà để được cái ǵ vậy ?
Chẳng được ǵ cả đâu.
Một tia sáng từ nơi nào chẳng biết
Sao chỉ chiếu vào họ mà không ai khác hơn?
Liệu điều này có vi phạm lẽ công bằng ? – Vâng.
Liệu có phá vỡ những quy tắc đă được kiên tŕ xây dựng,
Có vứt bỏ đạo đức từ ngọn nguồn hay không ? – Cả hai điều đều đúng.
Hăy nh́n vào cặp đôi hạnh phúc
Giá như họ cố giấu đi một chút
V́ bè bạn mà làm ra vẻ buồn phiền
Hăy nghe tiếng họ cười – thật là xúc phạm
Ngôn ngữ họ dùng – tưởng như là dễ hiểu
Và những cử chỉ nghi thức cỏn con của họ,
- Những thủ tục khéo léo đối xử với nhau-
Hẳn là một âm mưu sắp bày sau lưng nhân loại!
Mọi chuyện sẽ đi về đâu, thật khó mà đoán được
Nếu ai cũng nh́n gương họ mà làm theo
Tín ngưỡng và thơ ca biết trông cậy vào đâu
Điều ǵ sẽ được nhớ ghi? Điều ǵ bị từ khước?
Liệu có ai muốn sống trong ṿng giới hạn vây quanh?
T́nh yêu đích thực. Có thật là cần thiết?
Lịch sự và khôn ngoan khuyên ta lặng lẽ vượt qua
Như một vụ tai tiếng của giới quyền quư xa hoa.
Những đứa trẻ tuyệt vời không cần có nó mới sinh ra
Nó không thể làm hành tinh dày đặc người trong cả triệu năm nay
Nó xuất hiện, chuyện thật hiếm hoi thay.
Hăy để cho những người
Chưa hề t́m thấy t́nh yêu đích thực
Cứ nói măi rằng t́nh yêu đó không tồn tại bao giờ
Tin như thế sẽ giúp họ sống và chết nhẹ nhàng hơn.

Trang Thân Trọng
Sơn
art2all.net |