VĂN HỮU

Số 10 Mùa Thu 2010

______________________________________________________

Lam Nguyên

 Biểu cảm về thơ Lê Công Dzũng

 

Nghệ sĩ nào lại không yêu cái đẹp giữa cái xót xa của bụi trần! T́nh yêu là cái hoa đẹp của nhân gian nhưng hoa lại chịu cảnh tàn rụng th́ người nào mà không chạnh ḷng thương tiếc! Đọc thơ Lê Công Dzũng -một nhà thơ mới trên văn đàn hải ngoại- tôi đă bắt gặp được cái đẹp, cái xót xa:

 

" Hoa cỏ nào không vấn vương

Mùa thu nào không khói sương

Nụ hôn nào không ấm lạnh

Bến bờ nào không bến tiêu tương

....................................................."

( trong bài Cuối Đời Yêu Em )

 

Hai chữ " tiêu tương " nhà thơ đă không viết hoa nên không bó hẹp trong nghĩa của điển tích sông Tiêu và sông Tương hiệp lại trong tỉnh Hồ Nam bên Tàu nên đă mở rộng không gian chia cách bao trùm cả vũ trụ! Đây là ngôn ngữ nghệ thuật thơ mà nhà thơ phải hàm dưỡng lắm mới hạ bút viết những câu thơ vừa trích dẫn trên. Cái điều quan trọng đặt ra ở đây là " t́nh yêu nào lại không vấn vương, Mùa thu nào không khói sương, Nụ hôn nào không ấm lạnh... Để cho Bến bờ nào không bến tiêu tương " đă đưa tứ thơ mang dáng dấp của của sự mỏng manh " t́nh yêu " như sự mỏng manh của một kiếp hoa sớm nở tối tàn! Bốn câu thơ mở đầu trong bài thơ Cuối Đời Yêu Em có văn cảnh nỗi niềm khắc khoải băn khoăn rất nghệ sĩ tính! Rồi nhà thơ Lê Công Dzũng cho bạn đọc thưởng thức:

 

" .....................................................

Đá xanh xao t́nh cổ độ

Nước về đông để bạc đầu "

 

là cái vô t́nh của Tạo Hóa nhưng đối người thơ th́ hiện tượng bên ngoài có thay đổi mà bên trong tâm hồn của tác giả vẫn đậm nét say yêu! Đọc câu thơ "Đá xanh xao t́nh cổ độ" tự dưng tôi nhớ câu thơ trong bài Thiên Thai Tống Biệt của thi sĩ Tào Đường, tự Nghiêu Tân, quê Quắc Châu đời Đường Văn Tông ( 827-841 ) :  " Hoa lưu động khẩu ưng trường tại ", hoa vẫn c̣n ở Động Thiên Thai từ lúc Lưu Nguyễn ra đi rồi trở lại nhưng hoa vẫn lưu chảy hay nói rơ ra là luân lưu trong ḍng trôi chảy của đời người! Cho nên khi đọc thơ chúng ta phải nói theo ngôn ngữ của Chénier :" Je vois l' être et la vie et leur source inconnue = Tôi thấy được hữu thể và sự sống nhưng nguồn mạch c̣n ẩn tích nơi mô!" Mà chính sự hàm súc th́ câu thơ mới hay, mới ăn sâu vào ḷng người! Tôi có thói quen thường ra Hồ Washington ở vùng Tây Bắc nước Mỹ vào những buổi chiều hè để nh́n những những đợt sóng vỗ nhẹ vào bờ nghe âm thanh xao xao buồn buồn và nh́n những con hải âu bay lượn trên mặt hồ hay đứng trên những cọc gỗ mà thấy ḷng ḿnh man mác hoài vọng cố hương nên nhớ lại bài thơ Biển T́nh của thi sĩ Lê Công Dzũng:

 

" Capri băi trước băi sau

Băi say biển động, băi sầu cố hương

Dưới chân sóng vỗ vô thường

Vặn ḿnh hẳn lỡ vấn vương với đời

Đi hoài chẳng đến th́ thôi

Trở về bến cũ hoặc ngồi xem trăng

........................................................

........................................................

Mai xưa hạt bụi bên trời

Về trong vô định gọi lời đồng thanh "

 

Ở bài thơ này nhà thơ đă tạo cho người đọc một cảm giác khao khát của kiếp người khó mà thỏa măn được! Mà ngôn từ nghệ thuật văn học gọi là " cái nên thơ = le poétique " v́ thơ là cách xếp đặt ngôn ngữ sao cho cảm động ḷng người sâu xa!

Rồi khi đọc bài thơ " T́nh Đồ " của Lê Công Dzũng tôi thật thích thú nhận thấy cái vũ trụ và địa vị con người trong cái không gian vô tận và thời gian vô cùng:

 

" Chừng như nắng đă phai màu

Hẹn em lần cuối bên cầu tử sinh

Cuối ḍng nước ngại lênh đênh

Ôi bờ, ôi bến, ôi t́nh phù du!

Nữa mai về với sa mù

Long đong bát quái t́nh đồ với em

Chập chờn cửa tử cửa sinh

Phá tan mê trận, bóng nghiêng huyệt dài ".

 

Viết đến đây tôi nhận thấy những vần thơ mà tôi được đọc hôm nay của nhà thơ Lê Công Dzũng là một cấu trúc nhất thể và vĩnh hằng nhưng lại gồm những thành tố đa dạng và tương phản nên chất chứa tính lăng mạn và năng động vô cùng!

 

Lam Nguyên

Seattle đêm hè.

 

Trang Văn Hữu

 

art2all.net