VĂN HỮU

Số 10 Mùa Thu 2010

______________________________________________________

Lê Thu Hương

 Màu Thời Gian và Phạm Văn Nhàn

 

Đọc truyện của PVN, tôi thấy ḿnh đang sống theo chiều dài lịch sử của quê hương với những con người thật trẻ, thật hồn nhiên, một không gian êm đềm, một nơi chốn hiền ḥa nhưng bất hạnh, ngậm ngùi lại quá nhiều trong cuộc chiến vừa qua. Việt Nam, thế hệ PVN, môt thế hệ bị tàn phá bởi chiến tranh, một thế hệ bị đầy đọa sau ngày ḥa b́nh.

 

Khuya nay, ngoài khung cửa sổ, vầng trăng mùa gặt vàng ươm, tṛn và to,  từ  từ lên cao, tôi bắc ghế ra sân thượng nh́n trăng tỏa ánh vàng trên mặt vịnh êm đềm. Hương lài phảng phất trong không gian ấm. Tối  nay tôi thèm đươc nghe những bài hát trong cuốn Màu Thời Gian của Phạm Văn Nhàn. Tiếng Thái Thanh trong bài Dạ Lai Hương vọng ra sân thượng, bám vào hương đêm, vào khóm lá, bụi lài: đêm thơm như một gịng sữa, lũ chúng em êm đềm rủ nhau ra trước nhà …Lâu lắm rồi tôi không nghe nhạc Việt hay không dám nghe th́ đúng hơn …Bởi v́ mỗi nốt nhạc, mỗi lời ca, tuy hồn nhiên như DLH cũng làm tâm tư tôi xao động, ngâm ngùi. 

Không khí, lời ca trong bản DLH của người viết nhạc phải là cái không khí êm đềm thời tiền chiến, Pháp đang đô hộ, thế mà cái thời tiền chiến ấy, cái thời thực dân ấy nẩy nở bao nhiêu nhân tài: thơ có Tú Xương, Chế Lan Viên, Xuân Diệu, Huy Cận... ; nhạc có Lê Mộng Nguyên, Văn Cao, Cung Tiến …; văn có Tự Lực Văn Đoàn …Ít ra th́ đêm đêm người dân Việt c̣n có một giấc ngủ hiền  không như trong bài "T́m Về", tuổi trẻ không có được một giấc ngủ yên b́nh …ban đêm phải đạp xe đi t́m một chỗ nào hơi an toàn để ngủ …v́ sợ Việt Cộng từ rừng về phố lục lọi, bắt bớ và hăm hại. Trong truyện …T́m về …Phạm Văn Nhàn không dùng danh từ VC …anh gọi …mấy người bên kia những ngọn đồi  cứ đêm lẻn về bệnh xá lấy thuốc men ….Tiêng la hét: nó ở đâu bắt nó …”

Đêm là ác mộng …thế mà những người đi t́m môt chỗ  ngủ đêm trong nhà của Thạch cảm thấy rằng hương thơm của hoa lài hoa nhăn trong khu vườn quê trong một đêm trăng thượng tuần ở nhà Thạch có mănh lực cho người t́m ngủ đêm một giấc ngủ b́nh an . 

 

Thuở trẻ là thế …ḥa b́nh …đi tù về trở lại chốn xưa bạn bè xa vắng …c̣n chăng tiếng thở dài  …Cô đơn …Cô đơn vô cùng …

Tôi nghe ḷng ḿnh chùng xuống, giây đàn chùng xuống với  nỗi buồn trong Hương Xưa

“…Nhắm mắt cho tôi t́m một thoáng hương xưa.  Cho tôi về đường cũ nên thơ.  Cho tôi gặp người xưa ước mơ …hay chỉ là giấc mơ thôi ..”

 Sau  nhiều năm tháng  dài từ trại cải tạo này qua trại cải tạo khác người lính trở về trực diện một đổi thay kinh hoàng.

“…tiếng nhạc ….Màu hoa phương đỏ tươi hay đỏ bầm dưới ánh nắng?  Hắn thấy màu đỏ bầm của máu trên thân xác của bạn bè ….màu đỏ bầm trên thân xác bạn bè và ngày hôm nay người ta không muốn nhắc đến nữa .  Chỉ có hắn nhớ…  …Những giọt máu bầm thâm đen trên cơ thể bạn bè hắn đổ xuống trên chiến trường, người ta cũng đă quên hết rồi…” 

Sau mười năm VC thắng trận, thế hệ của anh không những bị bức tử, tù đầy, mà c̣n bị bị xóa tên trong sách sử. Trẻ con miền bắc không hẳn là dốt nát nhưng bị bịt mắt nên chắng có chút văn hóa nào ngoài ba anh chàng làm thơ sặc mùi sắt máu …như cha mẹ thích nghe nhạc tiền chiến, thích nghe nhạc vàng mà chắng hiểu ai là người làm ra nó …đầu óc cô bé trong Hương Xưa cho thấy sự ngây thơ đến dốt nát trong suy tư của tuổi trẻ trong thiên đường cộng sản miền bắc.

như cọng cỏ khô trôi lềnh bềnh giữa ḍng kênh nước đục…”   Ôi thân phận của một người lính Việt Nam Cộng Ḥa, ôi thân phận của một thế hệ của người trẻ sau vĩ tuyến 17.

 

Cọng cỏ khô vẫn có trái tim, một trái tim đầy t́nh người …và đầy hoài niệm.  Trong truyện Vùng Đồi: “ Có những đêm ….hầu hết đă nằm ngủ im ĺm sau một một trận pháo kích của địch từ bên kia cánh rừng phóng tới ….trong trận pháo đó, anh ngất đi … đồng đội của anh đâu hết rồi …Anh gọi tên từng người ….đâu rồi …”

 “Vùng đồi như một mănh lực thôi thúc anh ….tiếng cười mà người đi ăn cây nói đó là tiếng cười của bạn bè anh …Những vết thương đó, và những cái chết của đồng đội anh đó, nào ai biết được .”

“…Anh nghĩ anh sẽ biến vùng đồi này trở thành một màu xanh…một màu xanh tuyệt vời cho những người bạn anh trở về, và biết đâu một ngày nào đó, anh cũng nằm xuống nơi đây bên cạnh những đồng đội của anh đă nằm xuống ngày nào”  

Thế đấy, ngày anh thương binh trở về sau những năm tháng dài tù đầy, anh t́m về Vùng Đồi cũ nhớ lại bạn ḿnh đă hy sinh nơi đây…một nỗi cô đơn đến cùng tận của một anh lính miền Nam sau ḥa b́nh.

 

Trong Nơi Góc Phố Cũ  anh lính miền Nam  sau 10 năm  ở Mỹ t́m về chốn xưa, những ngày anh làm nhiệm vụ công dân của người dân sau vĩ tuyến 17, anh đă t́m lại sự ân cần của người lính cũ.

“Thầy đă về lại sao. Tự nhiên những giọt nước mắt của hai người lính già ứa ra trong cái lạnh hây hây của sương rừng.” 

Tim người đọc ngừng môt nhịp, cuốn truyện đóng lại, mắt ươn ướt …Chỉ 5 chữ đơn sơ …thầy đă về rồi sao ….buồn và buồn …quánh đặc trong nghẹn ngào.

 

Đọc truyện Màu Thời Gian của Phạm Văn Nhàn để thấy thân phận một thế hệ bị xóa nḥa trong một trang  sử Việt Nam, họ tuy bị thiệt tḥi trong chiến tranh, bị đầy ải qua các trại cải tạo, nhưng t́nh người vần đầy trong tim cho dù năm tháng phôi pha.  Đó là t́nh đồng đội, t́nh gia đ́nh, t́nh thầy tṛ và  tính nhân bản của môt thế hệ tranh đấu cho tự do của người miền Nam. 

 

Người viết là người kể truyện( storyteller) th́ Phạm Văn Nhàn là người kể truyện  tuyệt vời (one of the best storytellers) với các nhân vật thật thà hiền  lành, các câu văn giản dị trong sáng dễ hiểu, cách cấu trúc cốt truyện và các nút thắt mở tự nhiên.

 

Cảm ơn người viết cho tôi ngược về dĩ văng và niềm đau cũ trong cuốn Màu Thời Gian. Vết thương tuy cũ nhưng chưa lành,  khi chạm đến vẫn  nhói đau. Có thể người Viết Sử bây giờ thiếu một trang sử của thế hệ Phạm Văn Nhàn nhưng khối người đang sống ở Hải Ngoại không bao giờ quên sự hy sinh của các anh lính miền Nam.

 

Lê Thu Hương

 

_______________________

 

Chú của art2all.net :

1. Tâm sự cùng Phạm Văn Nhàn - Mang Viên Long

2. Tác phẩm Phạm Văn Nhàn

 

Trang Văn Hữu

art2all.net