VĂN HỮU

Số 12 Mùa Xuân 2011

____________________________________________

 

Lê Ngọc Hồ 

Hồn xuân năm cũ

Thơ không vần

  

1

  

Mỗi năm, khi sắc mai vàng lộ trên nụ nhú, khóm cúc khoe màu tươi anh, luống vạn thọ đầy ắp hoa và nồng những hương; cùng những gian hàng bánh mứt, một sớm một chiều xuất hiện, với những núi dưa xanh biếc một màu cao ngất, ḷng tôi lại thấy nao nao.

 

2

 

Sự bồn chồn, mong đợi được bùng ra cứ theo chu kỳ hằng năm mỗi độ 360 ngày; cho dù c̣n tấm bé, tới khi đă trưởng thành, trong đời sống cắp sách đến trường, hay khi đă ra đời làm việc để trả nợ áo cơm

 

3

 

Lần lần từ dĩ văng xa xưa, ngay những ngày mà nhận thức c̣n hời hợt, non nớt, th́ những kỷ niệm Tết đă khắc sâu vào tim óc, như có thể trông thấy, sờ thấy của ngày hôm qua. Những ngày c̣n bé, thật bé bỏng.  Tết là cái ǵ trông đợi nhất, thần tiên nhất, đẹp nhất:  Với bánh mứt, hoa trái ê hề, nào quần áo mới, tiền ĺ x́ mừng tuổi, về quê ăn Tết…

                                                           

5

 

Những giây phút thần tiên, được sưởi ấm bên bếp lửa bánh chưng, được nghe kể chuyện nổ̉ như bắp rang…và năn nỉ để được thức trắng đêm canh nồi bánh… nhưng đă cùng với ư nghĩ về chiếc bánh nhỏ xíu của Bé đă đi vào mộn trên vai người nhà…. Hạnh phúc làm sao!  được có trong tay “chiếc bánh rùa”, chiếc bánh chưng be bé, xinh xinh, dễ thương…. Sung sướng và cẩn thận lột từng sợi dong để thấy màu ngọc bích của lá, in ánh trên những hạt gạo no tṛn chín mng….

 

6

 

Ngày mồng một, chao ôi là sung sướng! hồi hộp!  được người lớn chải chuốt cho kỹ lưỡng nhất, được mặc quần mới nhất, theo gia đ́nh đi lễ đầu xuân.   Khi bánh pháo nổ ḍn cuối  lễ, nhuộm hồng sân cỏ nhà thờ… sao thấy ḷng như mở hội, nh́n cái ǵ cũng mới:  từ cành đào phơn phớt áo hồng, những cô thiếu nữ đỏ ửng má xuân, lũ bạn con nít sao ngộ và mới lạ quá thế.  Nh́n lại ḿnh ồ cũng mới lạ nữa.  Những lời chúc năm mới lao xao từ nơi này vọng qua nơi khác…  Phong thái mọi người dung dị hơn, vui tươi hơn; trong ánh mắt, nụ cười hay im lặng.  Khi trở về nhà, được thay bộ quốc phục của bé trai, sung-sính trong chiếc áo dài giống ba, theo tất cả đại gia đ́nh khoanh tay chúc tuổi ông bà.  Sao ngày Tết linh thiêng quá, nghiêm trang quá và vui tươi quá.  Từng cử chỉ, từng lời nói, từng bước đi….tất cả đều cẩ̉n trọng, kẻo “giông” suốt cả năm dài.

 

7

 

Rồi khi lớn lên, Tết là những ǵ kích thích trong những ngày tháng chạp cuối năm: viết báo, làm báo Xuân và đem báo đến bán tại các trường nữ.  Những sửa soạn, bận rộn trong Đại Nhạc Hội Xuân Hành Chánh, hội Tết làng Văn Khoa, với cờ ngũ sắc, với câu ḥ tiếng hát Dân Ca ba miền qua các danh ca xuất thân từ “Ḷ Văn Khoa”, với “vua nhộn”, táo quân, với nghi lễ trang trí cổ truyền cây nêu, bánh pháo…. Thích thú hơn cả là có dịp tham dự hết hội Tết của phân khoa này sang phân khoa khác, hết trường này sang trường khác.  Cùng nhau gói bánh chưng tập thể để tặng quà Xuân chiến sĩ của trường Luật, thăm tiến đồn ngày Xuân để thấy rừng mai nở khí ẩm mùi thuốc súng… Hay những phiên chợ hoa đêm đường Nguyễn Huệ, để thấy những “người hoa” chim dần trong rừng hoa đang ŕnh trộm quất…

 

8

 

Tết về trong linh thiêng, trong tươi vui, trong bận rộn, nhộn nhịp tưng bừng.  Lễ ở Thánh Đường, ở Chùa Xá Lợi .Mây nhang khói mờ Lăng Ông, những tà áo màu Xuân, nhẹ như cánh bướm, bọc nắng, bọc gió, bọc hương tràn trên đường đi Lễ Xuân đầu năm, trong màn hái lộc, xin xâm… Dung nhan Tết là tất cả hoan hỉ với cành mai, chậu quất, mâm bồng ngũ quả, rượu, trà, mứt, phong bao, giỏ lan, thủy tiên, bánh, trái dư thừa không thiếu. Nhất là không thiếu”tràng cười”, vỡ tung lồng ngực của bọn trẻ đến nhà nhau… và “phái đàng” mỗi lúc một tăng những người nhập bọn cùng đi chúc tuổi.

 

9

 

Những ngày “Tết quân trường” bia đầy nón sắt, chuyền tay nhau mà uống gọn hơi dài.  Những ngày Xuân đi thăm cho biết sự t́nh, để thấy “Xuân Dân Tộc” đă thấm sâu và trải khắp thôn xóm làng quê, với tập tục, với nghi lễ, với hoa, với rượu, với dưa, với bánh truyền thống, với khai vận đen đỏ đầ̀u Xuân.  Nhưng cũng có những vùng “mai vàng nở rộ thôn xa” nhưng nhà nhà hoang vắng, vườn cây trái tiêu điều Xuân về giữa mùa chinh chiến cũ.  Hoặc thấy mai gầy trong túp lá tranh.  Cũng có những bông hoa cúc vàng vạn thọ giữa rừng kẽm gai trong lon bơ đầu lô-cốt.

 

10

 

Người lính địa phương vai súng dài, tay hoa dại, từ ven rừng trở về trang hoàng đồn trại đón Xuân.   Hay những ngày Xuân ngưng chiến, thấy người lính đối phương b́a rừng đứng gác bên cội mai già, để được nghe kể người em cán bộ lén về thăm mẹ già cùng người anh nghĩa quân uống ly rượu mừng Xuân rồi lặng lẽ trở lại mật khu.

 

11

 

Những nghi-lễ cúng đ́nh đầu Xuân với chiêng trống, cờ quạt, khăn đống áo dài tràn ngập năm gian đ́nh rộng, để mở lại sắc phong của Triều xưa cũ.......

..............

 

12

 

Ở đây…. thiếu bóng cây nêu, chẳng có tiếng súng giao thừa, không thiếu hoa nhưng chẳng có hương mang Hồn Tết cũ.  Ngàn sau chẳng tiếp được ngàn xưa của truyền thống cổ-truyền Ngày Xuân trong ḷng Đất Mẹ, của những đứa con quay  cuồng trong nhịp sống mới, tại miền đất mới,  Khi cuối đông về, ngoài trời tuyết lạnh, bên ḷ lửa mùa đông.  Xuân xưa lại len-lén vào hồn, những giây phút thiêng-liêng cũ lại hiện ra, ảo ảnh hồng tươi trong chốc lát, cũng đủ để cho ḷng trùng xuống, phảng-phất nụ tươi thoáng nở trên môi, trước khi thực tế bang-hoàng trở lại.

 

 

XUÂN CANH THÂN 1980

 

Trang Văn Hữu

 

art2all.net