VĂN HỮU

Số 12 Mùa Xuân 2011

____________________________________________

 

Nguyễn-Đặng Bắc Ninh 

Sonya

  

Hà xếp đặt lại giấy tờ trên bàn.  Vừa trở lại đi làm sau mấy ngày nghỉ với con cháu về thăm, nấu ăn dọn dẹp, chị thấy mệt oải cả người.  Tới tháng này mà ở miền Tây Bắc thời tiết vẫn c̣n lạnh.  Sáng nay có ửng lên chút nắng, nhưng ra khỏi nhà chị vẫn phải co ro trong chiếc áo dạ.  Nhớ đến câu thơ “Nắng ở đây hiếm hoi như hạnh phúc…”* chị cười một ḿnh. Tội quá, Seattle quả có nhiều mưa ít nắng nhưng đâu có hiếm hoi đến vậy.  Nhà thơ đa cảm cũng khác người.  

Có tiếng gơ cửa rụt rè. Bà thư kư Wendy bước vào, trên tay cầm một tờ đơn “C̣n một người nữa cần tái xét.  Đến trễ nhưng năn nỉ quá.  Ban tài chánh ai cũng về hết rồi.  Chị tiếp cô ta dùm”.  Hà thở dài.  Đă sửa soạn sắp về mà c̣n rắc rối.

Chị ra ngoài pḥng đợi, gọi to:

- Sonya H.

Một cô gái tóc hoe vàng hấp tấp bước vào, tay dắt tay bồng hai đứa bé, một trai một gái.  À, cô này trông quen. Chắc Hà đă phỏng vấn và mở hồ sơ trợ cấp cho cô cách đây vài năm.

Sonya là một trong số nhiều “thân chủ” trước kia Hà phụ trách. Những gia đ́nh này v́ hoàn cảnh, phải nhờ đến trợ cấp tiểu bang hay liên bang. Họ thuộc mọi tầng lớp trong xă hội. Từ mấy gia đ́nh Gypsy có truyền thống “không bao giờ đi học”, họ sống lang thang khắp nơi, nhiều nhất ở Âu Châu nay lan sang cả Mỹ Châu.  Có những gia đ́nh nhiều thế hệ nối tiếp nhau sống nhờ trợ cấp, có những người bệnh tật hay nghiện hút và có cả mấy ông tiến sĩ người ngoại quốc gốc Trung Hoa, Hàn Quốc được sang Mỹ bằng học bổng tu nghiệp... đưa vợ có bầu đến xin trợ cấp y-tế.  Và rất nhiều người tị nạn đến từ các nước chiến tranh.

Trong số đó Hà c̣n có mấy cụ thân chủ bằng cấp đầy ḿnh, xuất thân từ những trường đại học nổi tiếng.  Có cụ đă đậu tiến sĩ từ khi Hà chưa ra đời, mà nay đến tuổi già, vẫn c̣n cần nhờ đến trợ cấp.  Hà ngẫm nghĩ cũng tội, học hành đến như thế tốn bao công của, mà sao đến tuổi già lại không có lợi tức.  Có lẽ những lương bổng của các cụ ngày xưa không đóng vào thuế an sinh xă hội, nên bây giờ mới không có tiền hưu.  Tuy vậy các cụ lại rất thích ứng với hoàn cảnh, các cụ vẫn vui vẻ và lâu lâu có cụ lại gửi cho Hà những bài giảng thuyết dày cộm như cả cuốn sách.  Ngay cả khi cụ muốn kể tội anh chủ nhà lười biếng mà cứ định tăng tiền pḥng, cụ lại gửi đến một xấp “bạch thư”  hài tội, với văn từ hoa mỹ nhưng không kém phần dí dỏm “Hắn (chủ nhà) mượn cớ bận học thi, hẹn sẽ sửa cái ống nước pḥng tắm cho tôi sau khi hắn tŕnh xong luận án Masters, nhưng chẳng hiểu học hành ra sao,đă qua mấy tháng rồi mà giờ này tôi vẫn phải xách từng sô nước vào bồn tắm…”

Với trường hợp các người già và những khách hàng tàn phế, họ đă có tiền trợ cấp liên bang, Hà chỉ lo phần thực phẩm và y-tế nên lâu lâu mới phải tiếp xúc hoặc giở đến hồ sơ, nhưng với đa số c̣n lại là những gia đ́nh có con nhỏ, th́ ôi thôi, làm việc muốn mờ mắt.

Thêm nữa, gia đ́nh Mỹ vô cùng phức tạp.  Vợ chồng, bồ bịch nay tụ mai tán, thai nghén, sinh nở lung tung mà hầu hết là không chính thức.  Công việc làm th́ nay có mai không, rồi bị đuổi nhà, cắt nước cúp điện, “tiền vào nhà khó như gió vào nhà trống” chút chút lại chạy đến sở xă hội kêu cứu.  Mỗi tuần mỗi tháng đôi lần đều có chuyện.  Nhiều lúc việc quá nhiều mà không đủ thời giờ giải quyết, Hà thấy đầu óc căng thẳng, những muốn bỏ việc…

 

                                                            ***

    

- Chào Sonya, mời cô ngồi.  Thế nào, hồi này khỏe không?

Cô gái thở phào, ngồi phịch xuống ghế.  Chắc cô đă phải chờ lâu với hai đứa con nhỏ líu tíu chạy quanh.  Nhưng nhân viên chuyên phụ trách phần việc của cô đă về, may mà Hà nhận tiếp cô.

Trông cô có vẻ tươi tỉnh hơn những lần gặp trước.  Mái tóc của cô có một màu  vàng nhợt nhạt mà người Mỹ gọi là “màu nước rửa chén”, nhưng hôm nay được chải gỡ gọn gàng hơn, quần áo cô đỡ nhăn nhúm và trên hai g̣ má có nhuốm chút ánh hồng.  Nhờ có thêm chất bổ dưỡng hay do một hạnh phúc mới?  Hà thầm nghĩ và trong ḷng cũng thấy vui vui.

- Cám ơn bà, tôi vẫn thường.  Nhờ bà xem hồ sơ cho tôi.  Tôi nhận được giấy hẹn từ  tuần trước nhưng thằng nhỏ bịnh, tôi chỉ sợ trợ cấp bị cắt th́ lôi thôi.

- Thôi để tôi coi, không sao đâu.   Đây chỉ là tái xét, cô điền nốt vào những phần này trong tờ đơn, kư tên rồi tôi sẽ phỏng vấn.

Cô gái g̣ ḿnh trên mấy tờ đơn, hí hoáy viết, mắt thỉnh thoảng vẫn ḍm chừng thằng bé con 2 tuổi ngồi lê dưới đất, con chị nó 4 tuổi chạy ṿng ṿng trong căn pḥng nhỏ, lát lại kéo tay, níu áo mẹ “Về chưa má? Xong chưa má?”

- Chút nữa xong, chút xíu nữa thôi.  Cô vỗ về con.

Theo thói quen, Hà lật tờ khai gia cảnh.  Độc thân. Hai con. Không tiền cấp dưỡng của cha hai đứa bé. 

Hà đưa mắt nh́n lại ngày sinh trên giấy tờ rồi nh́n Sonya.  Cô chỉ sấp sỉ tuổi Lan con gái út của Hà, mà sao trông cô đă tàn tạ, sơ xác thế này.  Ánh mắt cô không c̣n trong, môi cô không có sẵn nụ cười như các thiếu nữ cùng trang lứa.  Một so sánh thoáng qua làm chị ngậm ngùi.  Mấy cô con gái của Hà đều cao lớn hơn mẹ, đều ra trường đi làm cả rồi mà vẫn như trẻ con, họp nhau là đùa rỡn ầm nhà.  C̣n Sonya, không biết cô đă chấm dứt tuổi niên thiếu hồn nhiên từ bao giờ?  Có phải cô đă học được những tṛ yêu đương ôm ấp từ khi c̣n ở lứa tuổi “preteen”, giống như các trẻ trong xóm cô.  Hay cô học theo lối sống cá nhân chủ nghĩa và những ư niệm yêu đương xô bồ, buông thả…Hay tất cả bắt đầu bằng một đêm hè ngột ngạt, người cha ghẻ của cô chếnh choáng bước vào pḥng cô, hơi thở sặc sụa mùi men rượu?

Cô cho biết đứa con đầu tiên của cô, không biết bố là ai, kết quả của một đêm party vào hồi chưa xong cấp trung học. Cô phải bỏ học nuôi con, vài năm sau cô lại một lần nữa là nạn nhân của một mối t́nh mà cô đă tưởng có thể nương tựa lâu dài.

Đă mấy lần Sonya đến văn pḥng Hà với những vết bầm tím trầy sát trên mặt, trên tay v́ bị anh chồng hờ say sưa hành hạ. Cảnh sát đă có can thiệp nhưng mẹ con cô vẫn phải sống nhờ trợ cấp xă hội.  Vỏn vẹn có mấy trăm bạc, sau khi đă trả tiền mướn nhà, điện nước, cô chẳng c̣n bao nhiêu để trang trải trăm thứ tiêu pha vụn vặt trong đời sống hàng ngày của ba mẹ con.

Hà thương cảm nh́n người đàn bà trẻ ngồi trước mặt, tuổi đời không bao nhiêu mà đường đời có lẽ  đă nếm đủ vị, ngọt bùi ít mà cay đắng th́ nhiều. Mái tóc khô bồng bềnh được cột lại bằng một cái kẹp tóc rẻ tiền, đôi mắt mệt mỏi thiếu ngủ  sau những đêm dài một ḿnh thức trắng dỗ con. Sonya vẫn lúi húi với mấy tờ đơn, hai bàn tay với những ngón khô gầy nứt nẻ.  Chị nhớ Sonya có khai là thỉnh thoảng cô nhận việc dọn dẹp lau chùi nhà cửa cho mấy nhà trên phố để kiếm thêm lợi tức.  Da mặt da tay cô khô nhám, thật tội nghiệp. Mỹ phẩm xứ này không đắt nhưng dù có mua được chắc Sonya cũng không có th́ giờ để thoa mặt thoa tay với những kem, những phấn.

-  Sonya, cô có trương mục ở ngân hàng không?

-  Có, ở Key Bank, nhưng không c̣n xu nào trong đó.  Đây là tờ chứng nhận của ngân hàng.

-  Cô có nhận được tiền cấp dưỡng của cha mấy đứa nhỏ không?

-  Không

-  Hai đứa con cô khác cha hả?

-  Dạ khác

-  Ba của Eliza tên ǵ? Ở đâu?

-  Dạ, hổng biết, chỉ thấy gọi là Ed.  Cô cười gượng gạo.

Hà nói không sao, hỏi tiếp:

-  Ba thằng Tom tên ǵ?

-  David Mills. Nhưng hắn đi đâu mất đất rồi, ngay từ khi mới biết tôi có bầu lận.

Vậy là cơ quan đ̣i tiền cấp dưỡng cho tiểu bang bó tay, Hà nghĩ thầm.

-  Từ hồi tôi giới thiệu cô qua bên huấn nghệ, có kết quả ǵ không?

Mặt Sonya tươi hẳn lên:

-  Tôi cũng định khai báo với bà điều này hôm nay.  Tôi sắp có việc làm. Tuần sau bắt đầu. Làm cho hăng điện tử Eutek. Bà nghĩ tôi c̣n được trợ cấp nữa không?

-   Để phải tính mới được.  Khi nhận được tờ khai lợi tức của cô, tôi sẽ gửi giấy cho cô biết. Dù không được lănh tiền, cô và hai cháu vẫn được hưởng 12 tháng trợ cấp y-tế và cô nhớ gọi bên giữ trẻ để họ giúp thêm.  

Sonya cười:

- Vậy th́ đỡ quá. Và tôi cũng sắp lập gia đ́nh. Chắc bà cũng mừng cho tôi. Anh ấy có việc làm tốt và thương con tôi lắm. Cám ơn bà đă giúp đỡ từ trước tới nay.

 

Hà đứng dậy, nh́n theo ba mẹ con hấp tấp bước ra sân.  Nắng mùa Xuân sớm nhuộm thêm vàng mái tóc ba mẹ con như những ánh hào quang.  Chị thầm mong lần này Sonya được may mắn và sẽ không phải trở lại đây lần nào nữa trong đời.

 

 

Nguyễn-Đặng Bắc Ninh

____________________________

 

*Thơ Trần Mộng Tú

 

Trang Văn Hữu

 

art2all.net