TRẦN DZẠ LỮ

 

 

HỒI ỨC

DỌC ĐƯỜNG VĂN NGHỆ CỦA TÔI

 

PHẦN 15 - Ở QUY NHƠN

 

NGUYỄN DIỆU TÂM, NGƯỜI CON GÁI TÀI HOA, GỐC HUẾ, HỌC NỮ TRUNG HỌC QUY NHƠN.  HỌC ĐẠI HỌC VÀ SINH SỐNG Ở SÀIG̉N

Nhắc đến Nguyễn Kim Tiến, Phạm Ngọc Dao mà không nhắc nhớ Nguyễn Diệu Tâm là một thiếu sót trong hồi ức này của tôi trên dọc đường văn nghệ. Quen biết cô em gái có chiếc răng khễnh khi tôi sinh hoạt ở trang Sinh Hoạt Nữ Trung Học Quy Nhơn cũng đă hơn 10 năm. Rất t́nh thân vậy mà cũng có lúc như mặt trăng, mặt trời cách trở. Nhưng thời gian và không gian không thể cắt chia t́nh bạn.  Gốc Huế, Tâm vào học trường nữ trung học Quy Nhơn. Những năm tháng này cô đă manh nha tài hoa và càng lúc càng lộ rơ qua thơ, văn, họa và những bài viết thâm trầm sâu sắc trên các trang wed. Đọc và quư cái chân t́nh thiết tha văn nghệ cũng như sự cẩn trọng trong văn chương của cô. Ngoài đời, sau khi rời Quy Nhơn cô vào SG sinh sống và là một giám đốc trẻ, năng động của một công ty sơn mài ở B́nh Dương. Cô tổ chức nhiều sự kiện và giới thiệu nghề sơn mài truyền thống trong nước và ra nước ngoài. Luôn bận rộn thế mà cô vẫn dành thời gian viết lách và gặp gỡ ACE văn nghệ. Tṛm trèm 10 lần anh em chúng tôi gặp gỡ. Khi Nguyễn Kim Tiến từ Mỹ về. Lúc Phạm Ngọc Dao ở Canada sang. Làm văn nghệ mà thiếu chất lăng mạn và lửa trái tim th́ khó mà lung linh cảm xúc... Có đôi lần Tâm, N. TV và tôi hẹn gặp ở cà phê Đông Hồ. Khung cảnh nơi đây thoáng mát càng khiến cà phê thêm ngon. Mấy anh em ngoài chuyện “tám” t́nh h́nh sinh hoạt văn nghệ c̣n bỏ ra hằng giờ để chỉ ngắm những chú sóc nâu chạy nhảy trên các cành cây cao dưới ánh nắng ban mai chan ḥa. Sự lăng mạn của những người viết lách là thế. Chỉ cần một phút giây xuất thần là tâm cảnh và tâm linh con người được phơi bày không cần giấu giếm. Có lúc tắc tị hàng tháng trời không bẻ ra nửa chữ như tâm trạng của thi sĩ Hồ Dzếnh:” Phút linh cầu măi không về/ Phân vân giấy trắng chưa nề mực đen” của thời tiền chiến. C̣n bây giờ nếu xơ cứng cảm xúc th́ gơ vào bàn phím như gơ vào hư không và computer lặng lẽ căm căm như kẻ bị phụ t́nh…Thân t́nh thế mà tôi chẳng bao giờ hé môi hỏi về đời tư của Tâm v́ tôn trọng bạn bè dù có lúc thấy cô chơi vơi một ḿnh.  Đời người có ai tránh khỏi ưu tư, xót xa về một kỷ niệm, một vết lăn trầm nào đó được che đậy trong một góc khuất của tâm hồn, phải không Tâm ? Song tôi tin vào bản lĩnh và thi ca cứu rỗi con người nên chắc chắn Nguyễn Diệu Tâm vẫn ung dung tiếp tục cuộc hành tŕnh đi t́m CÁI ĐẸP VĨNH CỮU của sáng tạo…Tôi luôn đọc bài viết và đồng cảm cùng cô em gái với sự sẻ chia chân t́nh:


NGUYỄN DIỆU TÂM
TIỂU THƯ
Đoản Văn

 

Buổi sáng cuối tuần, c̣n đang ngái ngủ, tôi nhận được tin nhắn của Rod, một trong những người khách hàng lâu năm: "Tôi vừa đến Việt Nam.  Đây là số di động mới của tôi.  Hăy liên lạc với tôi qua số này.  Rất mong được gặp cô lúc 10 g sáng ở Highland Coffee, phía sau Opera House. "

 

Vẫn như bao nhiêu lần trước mỗi khi Rod qua Việt Nam, thường là vài lần hoặc ít nhất cũng một lần mỗi năm, lần nào qua đến thành phố ông ta cũng liên lạc với tôi ngay lúc vừa đến nơi và hẹn đi ăn trưa.  Là một khách hàng từ Canada lâu năm nhất của tôi, quen biết nhau đă lâu, làm ăn với nhau cũng đă lâu, nhưng lạ một điều là tôi cảm thấy ḿnh luôn cảnh giác với ông ta.  Khác rất nhiều với những khách hàng khác, Rod luôn có những thái độ đối xử bất nhất với những người có quan hệ với ông ta trong công việc, khi th́ thân thiện, tốt bụng ḥa nhă rộng răi và không kém phần từ bi, khi th́ lạnh lùng hiểm ác, keo kiệt bủn xỉn.  Nhiều lần thấy ông mặc cả tiền xe với người tài xế taxi, hoặc buộc nhà hàng phải trả lại tiền thừa chưa đến 700 đồng, tôi cảm thấy xấu hổ.  Ông luôn giải thích: Với tôi, mọi chuyện phải rơ ràng.  Tôi không muốn bị ai lừa ḿnh, dù chỉ một xu!


Tôi gặp ông khoảng 10 năm trước, lúc ông đến Việt Nam lần đầu tiên t́m nguồn hàng mua bán.  Tôi cũng giới thiệu cho ông một số nhà cung cấp, trong đó có Tuân, chủ một nhà in.  Ông rất quư Tuân.  Khi nghe tin Tuân mất đột ngột v́ tai nạn, ông đă khóc lúc đọc những ḍng email tôi gửi báo tin.  Lần qua Việt Nam vài tháng sau, ông rủ tôi đi thăm mộ Tuân, cách xa thành phố chừng 30 km.  Ông đưa tay phủi những chiếc lá khô rơi trên mộ Tuân, rồi đứng lặng người rất lâu.  Trên đường về ông nói với tôi: - Làm ơn t́m cho tôi một người săn sóc mộ Tuân.  Tôi sẽ trả tiền để người ấy ngày nào cũng ra đây quét dọn cho mộ Tuân sạch sẽ và chăm sóc những bông hoa.


Ông thuê Hoàng, một người phiên dịch tiếng Anh để giúp ông trong công việc rồi cùng người này đi khắp miền Trung và Bắc t́m nguồn hàng, từ cà phê, trà, gỗ, sắt thép ǵ cũng làm.  Hoàng kể: "Ông ta thật là siêng năng và dẻo dai, với thân h́nh đồ sộ hàng trăm kư lô thế kia, ông đi rất nhiều, hang cùng ngơ hẹp đều t́m đến, leo lên những ngọn đồi cao miền Bắc thoăn thoắt để mua trà, cà phê, tôi c̣n chạy theo không lại, chỉ sợ ông ấy to béo quá, có thể bị đứt mạch máu th́ khổ!"


Tôi đến Highland trễ khoảng nửa tiếng v́ trên đường kẹt xe do mưa quá lớn.  Rod ngồi bàn phía ngoài, gần hàng rào gỗ sơn màu trắng có những chậu hoa màu đỏ.


Tôi gọi một miếng bánh Tiramisu và một tách trà nóng.  Vẫn như bao giờ, Rod nói hơi nhiều về chuyện gia đ́nh, chuyện kinh doanh, chuyện thời sự quốc tế. . .  và tôi chỉ việc ngồi nghe.  Quán cà phê càng lúc càng đông khách v́ trời lại bắt đầu đổ mưa.  Lại một cơn băo về.
- Cô c̣n nhớ con bé "Tiểu thư" chứ?
Đang im lặng nh́n ra ngoài trời đang mưa, tôi giật ḿnh quay lại. 
- Có, tôi nhớ. 
- Tôi có hẹn với cô bé trưa nay. 
- Sao lần trước tôi nghe ông kể cô bé đă đi Mỹ rồi mà?
- Phải, cô bé ấy được một đôi vợ chồng Mỹ nhận làm con nuôi và bảo lănh đi cách đây 8 năm.
- Thời gian qua nhanh thật! Vậy bây giờ v́ sao "Tiểu thư" lại đang ở Sài G̣n?
- Trước đây, mùa hè nào nó cũng về Việt Nam mà không đi đâu nơi khác dù cha mẹ nuôi sẵn ḷng cho nó đi holiday ở nhiều nơi.  Khi vừa hoàn tất trung học, nó xin cha mẹ nuôi cho về Việt Nam học tiếp chương tŕnh đại học.  Họ đồng ư.
- Thật là lạ! Tại sao cô bé không học đại học bên Mỹ cho có tương lai hơn?
- Vấn đề là cô bé không thể rời xa gia đ́nh.  Nó là một đứa con gái tốt, rất thương yêu gia đ́nh của ḿnh.


Mưa càng lúc càng lớn, v́ ngồi ngay ở phía ngoài nên mưa tạt vào phía bàn chúng tôi.  Rod bảo tôi dời chỗ vào bên trong, nơi có cửa kín và không ai hút thuốc lá nhưng tôi vẫn thích ngồi bên ngoài.  Những quán cà phê ngay trung tâm thành phố bây giờ thường có khoảng sân cho khách ngồi nh́n ngắm phố phường, người, xe qua lại vui mắt.  Tôi nh́n ra đường, bên phải là khách sạn Caravelle, bên trái là khách sạn Park Hyatt, Continental và con đường chạy qua Nhà hát lớn thành phố là đường Catinat thời Pháp thuộc, mang tên đường Tự Do trước năm 1975 và bây giờ là Đồng Khởi.  Vào thời kỳ nào th́ con đường này cũng là một trong những con đường "vàng" của thành phố.


Vào thời khách du lịch đổ vào Việt Nam từ những năm 80, v́ con đường này là một trong những trung tâm của những cửa tiệm, khách sạn, nhà hàng sang trọng nhất nên lúc nào du khách cũng đông.  Du khách càng đông th́ những dịch vụ mua bán càng nhiều, không chỉ trong tiệm mà c̣n tràn ngập đường phố.  Một trong những dịch vụ mua bán đường phố này là đội ngũ trẻ em bán báo, sách tiếng nước ngoài, bưu thiếp, bán vé số v. v. . .  cũng đông không kém.  Để dễ tiếp cận khách nước ngoài, các em nói tiếng nước ngoài như gió, từ tiếng Anh, Pháp, Nhật, Hoa. . , chỉ là những từ học lỏm đâu đó, nói riết rồi thành quen.  Nhiều lần đi trên con đường này, tôi gặp những bé gái chừng 9, 10 tuổi, tay ôm cả chồng sách báo.  Tôi hay xót ḷng nên thường dừng lại mua chút ít ǵ đó để giúp đỡ.  Hỏi về hoàn cảnh th́ đa số kể: " Con đi bán hàng nuôi em con!" Hỏi cha mẹ đâu, cháu bảo "Cha mẹ con chết hết rồi!". . .  Có lúc th́ là một bà cụ ngồi bên góc đường với chiếc nón lá rách để ngửa.  Cho tiền, hỏi con cái cụ đâu.  Bà trả lời: Tui có 3 đứa con trai.  V́ con dâu bất nhơn quá không chịu nuôi nên thôi, ra đường kiếm ăn! Có lần một người khách đi cùng tôi nghe tôi kể đă xua tay: Không chắc đó đă là sự thật đâu!


"Tiểu thư" cũng ở trong đội quân trẻ em đường phố đó.  Cũng hoàn cảnh tương tự như các em khác.  Cha sớm say chiều xỉn, lại c̣n nghiện ma túy.  Mẹ bệnh hoạn quanh năm suốt tháng, phần thiếu ăn nên người xanh xao vàng vọt.  "Tiểu thư" là chị lớn của đàn em 3 đứa con trai cũng theo chị mạnh đứa nào bán thứ đó.  Cuối ngày về các em nộp tiền cho cha.  Cha quăng cho vợ con vài đồng lẻ, c̣n lại ông trút vào rượu và ma túy. 


Rod gặp "Tiểu thư" trên con đường đó.  C̣n tôi biết đến cô bé khi Rod viết E-mail nhờ tôi t́m hộ một trường tiểu học nội trú của các ma soeur, và Hoàng thay mặt ông làm người giám hộ cho con bé.  Ông từng nói với tôi: "Đó là một đứa bé thông minh, tôi sẽ giúp đỡ cho nó học hành tử tế.  Học chữ và học đàn piano".


Vài tháng sau gặp lại Hoàng, cậu ta nói: "Ông Rod nuôi con bé ấy chỉ uổng công! Nó trốn học hoài.  Nó quen cuộc sống tự do ngoài đường phố rồi, là một đứa bé bụi đời, giờ ông ta bắt nó phải nhốt ḿnh trong những bức tường và biến nó thành cô tiểu thư nhà giàu, học hành tử tế, đàn piano, làm sao mà được! Trời, "Tiểu thư đường phố"!


Cái tên "Tiểu thư" bắt đầu được chúng tôi gọi từ đó.  Có ǵ đó thật chua xót khi tôi cũng nghĩ như vậy.  Tôi từng nói với Rod: Tôi thật lo là ông sẽ uổng công.  Con bé như một cánh chim tự do, nay ông nhốt nó vào lồng son, rồi nó sẽ vỗ cánh bay đi thôi.  C̣n người cha như thế, chỉ suốt đời làm khổ gia đ́nh. 


Nhưng Rod th́ cho là nhà trường quản lư không tốt và Hoàng đă làm vai tṛ giám hộ không hết ḷng.  Ông nói với tôi: - Khổ cho Tiểu thư là nếu nó phải đi học như vậy th́ ai là người kiếm tiền nuôi lăo cha già nghiện ngập và bà mẹ bệnh hoạn cùng đám em nheo nhóc đó! Con bé mới 12 tuổi! Nhưng nếu tôi phải giúp cho gia đ́nh nó để nó yên tâm học hành th́ không thể được! Tôi không thể bỏ tiền ra để nuôi một tên nghiện!


Giờ đây tôi xúc động v́ câu chuyện này.  Tôi thấy ân hận v́ ḿnh đă có những lúc thoáng qua nghĩ không tốt về Rod, về suy nghĩ và hành động của "Tiểu thư".  Tôi cứ tưởng ngày con bé được cha mẹ nuôi giàu có lănh qua Mỹ, sẽ trở thành một cô tiểu thư thật sự, sẽ được học hành tử tế, rồi tuổi thơ cơ cực sẽ qua, rồi cô sẽ lập gia đ́nh với một chàng trai nào đó, và cùng lắm cô sẽ về thăm gia đ́nh lúc đă có công ăn việc làm ổn định, có tiền đủ để giúp đỡ gia đ́nh.  Nhưng không, một cô gái 20 tuổi, rời nước Mỹ và cuộc sống giàu sang của một tiểu thư thật sự để trở về nhà chỉ v́ cái gia đ́nh tội nghiệp của ḿnh vẫn c̣n sống trong cảnh lang thang đầu đường xó chợ.  Khi thấy cha ḿnh đêm đêm ngủ ở gầm cầu, nay ở chợ Ông Lănh, mai chợ Cầu Muối, những con đường Sài G̣n ngày nay càng phát triển th́ cầu càng nhiều.  C̣n mẹ cô từng tha đứa em út ra miền Bắc kiếm ăn, 2 đứa em trai nhỏ c̣n lại th́ đi nhặt ve chai, đói khát là chuyện thường ngày.  Bên kia bờ đại dương, "Tiểu thư" ứa nước mắt hàng đêm, tâm nguyện của cô bé là sẽ có một ngày về Việt Nam gom gia đ́nh lại thành một.  Chỉ sợ nếu để muộn màng th́ không bao giờ cô c̣n có thể gặp lại gia đ́nh ḿnh nữa.  Và v́ thế, con chim nhỏ tự do lại thêm một lần nữa, bay ra khỏi chiếc lồng son.


Rod nh́n đồng hồ chỉ 12 g trưa.  Ông nhấn phím từ chiếc Black Berry nhắn tin.  Rồi đưa điện thoại cho tôi đọc những ḍng “Tiểu thư” viết trả lời: "Dad, ở chỗ con trời đang mưa lớn".  – "Cô bé đang ở đâu"? Tôi hỏi.  Rod trả lời: – "Tôi không biết.  Nhưng tôi bảo con hăy đi bằng taxi đến đây.  Ta sẽ trả tiền xe".  Tôi nh́n Rod lúc đó đang chăm chú vào điện thoại nhưng toát lên một vẻ thật tŕu mến.  Khuôn mặt với bộ râu quai nón rậm rạp lùm xùm và cặp kính tṛn trễ xuống mũi trông ông giống như ông già Nô-en.  Ông có vẻ hạnh phúc v́ chữ DAD.  Tôi lại nhớ có lần ông kể cho tôi nghe chuyện đời ông 40 năm về trước: “Lúc đó vợ chồng tôi rất nghèo, tôi phải may nệm ghế sa lông bằng tay.  Nhưng chúng tôi rất hạnh phúc.  Và rồi hạnh phúc đă không c̣n khi vợ tôi mất v́ bệnh ung thư.  Một thời gian dài tôi sống trong đau khổ v́ mất mát quá lớn.  20 năm sau tôi gặp Christy.  Bà ấy có 2 con gái riêng.  Người chồng quá ích kỷ và tàn nhẫn nên bà ly dị.  Khi tôi đến với bà ấy, tôi đă xem 2 đứa con gái của bà như con của ḿnh.  Tôi không có con.  Và tôi thèm được làm cha".
- Bây giờ “Tiểu thư” làm ǵ?
- Con bé đi học đại học, chuyên ngành Quản trị Kinh doanh tại một trường Đại học Quốc tế ở Sài G̣n.
- Tiền đâu để đóng học phí? Trời đất, đắt lắm ông à! Tôi kêu lên.
- Cha mẹ nuôi cho tiền học.  Buổi tối nó đi làm thêm kiếm tiền lo cho gia đ́nh.  Nó thuê một căn hộ chung cư nhỏ, gom cha mẹ và các em lại.  Một đứa con gái mới 20 tuổi đầu mà lo cho cả gia đ́nh như vậy thật là một gánh nặng quá sức.  Nó là một thiên thần!
Khoảng vài giây sau, Rod ngoắc gọi tính tiền rồi đứng dậy:
- Thôi tôi phải đi đây.  Tôi sẽ gặp Tiểu Thư ở bên kia đường.
Tôi cũng đứng dậy: - Cảm ơn ông đă kể cho tôi nghe câu chuyện này.  Tôi thật sự rất cảm động!


Mưa nhỏ hạt dần nhưng khi bước ra đường vẫn bị ướt.  Tôi mượn ở quán cà phê cây dù để đưa Rod đi qua đường rồi ông đi dọc theo con phố dưới những mái che.  Tôi định nói với ông cho tôi gặp cô bé xem bây giờ con bé ra sao, nhưng rồi lại thôi.  Cũng hơn 8 năm rồi tôi không gặp từ buổi tiệc bên hồ trong ngôi biệt thự Rod thuê ở khu Thảo Điền, Thủ Đức.  Đêm hôm đó nhân dịp mẹ và Christy, vợ ông qua Việt Nam dịp Giáng sinh, Rod đă tổ chức party và mời nhiều bạn bè đến, có cả người nước ngoài và Việt Nam.  Ông c̣n nói với tôi: Có lẽ chưa bao giờ mẹ con nhà "Tiểu thư" được tham dự buổi tiệc như thế này.  Tôi muốn họ được biết đến tiệc Giáng sinh ít nhất là một lần trong đời.  Lúc đó con bé chừng 12 tuổi, gầy nhom, nhỏ xíu, tôi chỉ c̣n nhớ mang máng nó có đôi mắt linh hoạt, ngồi cùng người mẹ gầy g̣ và 3 đứa em trai nhỏ khá quậy phá đêm hôm đó.


Khi quay trở về quán cà phê, trời vẫn c̣n mưa.  Tôi đứng chờ cho mưa tạnh hẳn.  Những bông hoa màu đỏ bên hàng rào gỗ sơn trắng trở nên tươi tắn hơn trong mưa.  Tôi nghĩ đến cô bé Tiểu Thư, cuộc đời c̣n dài lắm.  Em chỉ mới 20 tuổi.  Rồi em sẽ làm ǵ, sẽ là ai trong ngày mai? Em sẽ tiếp tục sống ở đất nước này để đùm bọc cho gia đ́nh em suốt đời hay khi họ tự ổn định cuộc sống được rồi em sẽ ra đi? Tôi có hỏi Rod câu này nhưng ông cũng lắc đầu: - Tôi không biết rồi cha mẹ con bé có khác hơn không chứ bây giờ họ vẫn sống hoàn toàn dựa vào nó.  Nó tạo cho mẹ một tủ nhỏ bán thuốc lá trong khu chung cư nhưng h́nh như bà ta cũng chẳng làm được ǵ.  C̣n người cha, thật vô phương! Tôi cũng không biết phải khuyên nó như thế nào khi đă khuyên nó cách tốt nhất có thể, nhưng con bé vẫn lặng thinh làm theo ư ḿnh.  Chỉ mong rồi đây cuộc đời con bé sẽ sáng sủa hơn và gia đ́nh nó hiểu được đứa con gái bé bỏng này đă thương yêu họ và hy sinh như thế nào.


Tôi vẫn chưa gặp lại Tiểu Thư, nhưng tôi đă h́nh dung ra em, một thiên thần có đôi cánh bé nhỏ.


Ngoài trời, mưa vẫn rơi. . .


Tháng 10, 2013
NGUYỄN DIỆU TÂM

 

Tranh của họa sĩ Ou Chujian CN
 

Đoản Văn là thế. C̣n Tâm làm thơ cũng nhiều.  Chỉ trích 3 bài tiêu biểu của cô


THƠ NGUYỄN DIỆU TÂM
BẢO TÀNG T̀NH YÊU
( Tặng anh Trần Dzạ Lữ)

Có bao giờ em tin
Rằng anh sẽ xây một bảo tàng?
Anh sẽ chia bảo tàng ra làm nhiều khu vực
Như Picasso, có “thời kỳ xanh”, “thời kỳ hồng”
Anh sẽ có “thời kỳ trắng”, “tím”, "hồng", “nâu”…

Thời kỳ áo trắng, cho em
Là thuở ngây thơ em hồn nhiên nhảy dây, u quạ
Khi trăng c̣n ngậm sữa
Thời kỳ áo tím, cho em
Là tuổi dậy th́ như đóa hoa vừa hé nở trong vườn nắng sớm
Thoảng hương thơm khiến lũ ong bướm rộn ràng
Cho anh thành kẻ dại khờ nhất thế gian
Thời kỳ áo hồng, cho em
Khi chia tay anh rồi bước sang ngang
Và thời kỳ áo nâu, bây giờ
Là một thời để nhớ…

Những kỷ vật anh chưng bày trong bảo tàng
Là lá thư t́nh hoen mực
Chất chứa t́nh anh mênh mông,
Là đôi guốc mộc em mang từng gơ trên hè phố
Đóng đinh một đời anh!
Là chiếc nón lá che nghiêng thời đi học
Che đôi mắt biếc, tím cả hồn!
Là chiếc khăn thêu ố màu thời gian
Là chiếc vơng em nằm anh ru t́nh
Là đóa hoa anh hái trộm tặng em thuở ban đầu
Là những giận, hờn, trách móc
Là những chiếc hôn làm lành
Là trái tim anh…
bất tử …

Bảo tàng sẽ luôn mở cửa
Đón khách phương xa
Không chỉ những người yêu cũ có thể lui tới
Nh́n lại kỷ vật xưa
Mà c̣n có thể cho bạn bè, người quen
T́m thấy một chút ǵ của ngày cũ
Và cho những người trẻ tuổi đang yêu nhau
Biết được t́nh yêu của anh dành cho em
… như thế đó!

Và anh sẽ là
Người quản thủ bảo tàng t́nh yêu
Siêng năng quét dọn mỗi ngày
Mở cửa sổ cho nắng trời vào buổi sáng
Cho trăng sao ghé vào ban đêm
Thắp thêm những ngọn nến vàng nhung nhớ
Đợi chờ em trở lại ….

*****
Những kỷ niệm đẹp và cũng thật vui.  Bài thơ này được nhạc sĩ Ngô Tín phổ nhạc và đài truyền h́nh VTV3 có quay một video rất dễ thương:
https://www.youtube.com/watch?v=zdLkkhR-tLs#t=27


Đây là bài thơ mà Nguyễn Diệu Tâm viết tặng tôi khi mang ư tưởng muốn xây dựng một Bảo Tàng T́nh Yêu cho TDL ở trang Nữ Trung Học Quy Nhơn. Một kỷ niệm thật đáng nhớ.


Ngô Tín nhắc tôi gọi cho anh Trần Dzạ Lữ, cái "nhân" của nhóm Bảo tàng T́nh yêu v́ bài thơ này tôi viết tặng nhà thơ t́nh có nhiều kỷ vật t́nh yêu nhất trong trang nhà Nữ trung học - nhiều đến nỗi chỉ xây bảo tàng mới. .  đủ chứa.
. . . . . . . . . . . . . . . . .
Những kỷ vật anh chưng bày trong bảo tàng
Là lá thư t́nh hoen mực
Chất chứa t́nh anh mênh mông,
Là đôi guốc mộc em mang từng gơ trên hè phố
Đóng đinh một đời anh!
Là chiếc nón lá che nghiêng thời đi học
Che đôi mắt biếc, tím cả hồn!
Là chiếc khăn thêu ố màu thời gian
Là chiếc vơng em nằm anh ru t́nh
Là đóa hoa anh hái trộm tặng em thuở ban đầu
Là những giận, hờn, trách móc
Là những chiếc hôn làm lành
Là trái tim anh. . .
bất tử. . .
 (NDT )

 

Tôi trích một đoạn trong bài viết của Nguyễn Diệu Tâm.
Và những bài thơ Tâm viết giàu cảm xúc và đầy h́nh tượng:


NGUYỄN DIỆU TÂM
HOA ĐÀO NĂM CŨ

Năm xưa anh tặng em,
Một nhành đào tươi thắm.
Em trồng trong vườn bên
Cửa sổ phía em nằm.

Anh bảo: em nhớ chăm,
Cây trồng cần có nước.
Nước con gái rửa mặt,
Tưới cây sẽ tốt tươi.

Mùa xuân khi hoa nở,
Là lúc anh sẽ về.
Bâng khuâng ḷng em hỏi,
Mấy xuân, sẽ chờ nhau?

Năm tháng trôi qua mau,
Cây đào nay đă lớn,
Bao nhiêu xuân đă về,
Mà người chưa trở lại?


Cô gái ngày đôi mươi,
Nay tóc đă bạc mầu.
Nhành hoa đào năm cũ,
Vẫn chờ người thuở xưa. . .


NDT
(Viết cho một người đă ra đi măi măi)

NGUYỄN DIỆU TÂM
ÁO BAY THEO GIÓ MẤT RỒI

"Yêu nhau cởi áo cho nhau,
Về nhà mẹ hỏi. . .
Qua cầu gió bay"! (*)
Áo bay theo gió mất rồi,
Làm sao t́m lại,
Một người đă xa. . .

Trăng rằm soi bóng hộ ta,
Nhờ con chim biển
Bay qua hỏi người,
Có ai thấy áo tôi bay?
Tim tôi trong chiếc túi đầy
T́nh thơ!

Hẹn nhau năm ấy đến giờ,
Golden Gate vẫn đợi chờ. . .
Người đi.
NDT

(San Francisco, 9-2015)
 



LÂM CẨM ÁI, ÂM THẦM NHƯ SUỐI SÔNG TRÔI CÙNG THƠ


Là cây bút nữ của trang HX và xứ Nẫu mà tôi quư mến sau Tiết Nguyễn. Cô sống và viết rất âm thầm như suối, sông trôi cùng thơ. Gặp nhau vài lần. Tính tôi ít thích t́m hiểu đời tư nên chỉ trao đổi với nhau chút ít t́nh h́nh và đời sống ACE văn nghệ Quy Nhơn. Tuy không nói ra nhưng tôi hiểu cô cũng như Nguyễn Tiết ít thích nói về ḿnh. Cho dù khiêm cung đến mấy thơ cô cũng đă thay lời muốn nói:


THƠ LÂM CẨM ÁI
VÔ NGÔN


Như một vết chim di
người qua không lưu dấu
tôi bảo tôi thầm lặng
để nhặt đời đôi khi
đôi khi tôi nhặt được
một khúc buồn đang trôi
lá ngoài sân sám hối
khóc nhớ hoài cố nhân
đôi khi tôi nhặt được
một khúc mưa ră rời
bên đời tôi đứng đợi
bóng một người đi qua
đôi khi tôi nhặt được
trên môi kẻ đan t́nh
mấy lời như tấm lưới
vương bốn mùa nhân sinh
*
Như giọt sương trên cỏ
hơ hăi câu ru t́nh
mộng phù vân chín đỏ
tiếng thở dài linh đinh
giọt sương rơi trong đêm
làm sao mà lóng lánh
thôi cứ nằm chỗ lạnh
cuối địa đàng vắng tanh
hồ tịnh tâm chan răi
giọt sương tan vô thường
trong niềm đau rơm rạ
có trông chờ kiếp mai?!
nếu mộng về hồi sinh
nằm trong ḷng sương khói
có bao điều muốn nói
xin hăy là vô ngôn.

LÂM CẨM ÁI

 


RONG CHƠI

Đôi khi ta thấy ḿnh
Như một giọt sương tan
Trôi trong chiều vô hạn
Rồi cuốn vào hư không

Đôi khi ta thấy ḿnh
Đang như trong cơn mộng
Trên môi nở nụ hồng
Hôn nhẹ vào đêm thâu

Đôi khi ta thấy ḿnh
Về sông trăng tắm gội
Giữa mênh mông núi đồi
Áo rũ vàng mây trôi

Đôi khi ta thấy ḿnh
Trên cỗ xe chạy quanh
Như cây đàn ngân lạnh
Những tiếng phù du âm

Soi nghiêng trời mặt nước
Soi bóng chẳng thấy h́nh
Hay ta lại với ḿnh
Cùng về chốn thinh không

Lâm Cẩm Ái

 


LẮNG NGHE


Lắng nghe
Sỏi đá đang buồn
Rêu xanh chưa phủ
Đă ṃn tháng năm

Lắng nghe
Khoảng lặng t́nh tôi
Ngày chưa nắng ấm
Đông về lạnh câm

Lắng nghe
Chiều xuống thật gần
Từng con phố nhỏ
Ch́m dần trong sương
Đừng đi qua phố vội vàng
Hăy chầm chậm bước. . .
Nghe vang trong hồn
Nghe chiều lộng tiếng hoàng hôn
Nghe mùa đông đến th́ thầm trong mưa

Lắng nghe
Sông núi thở dài
V́ ai. . .
Dâu bể sớm phai nhạc mờ
Buâng khuâng tự hỏi bao giờ
Thuyền trăng cặp bến
Ḷng tôi cắm sào
Cho đêm nay đắm
Một thuyền đầy sao !

Lâm Cẩm Ái

 


NGUYÊN HẠ-LÊ NGUYỄN, NHÂN VẬT ĐỘC ĐÁO CỦA CỰU NỮ SINH TRUNG HỌC QUY NHƠN


Tôi quen Nguyên Hạ Lê Nguyễn từ năm 2010 khi vào trang wed HX. Là nữ sinh trung học Quy Nhơn rồi trở thành cô giáo. Sau năm 75 qua định cư ở Atlanta. Một người nghiên túc nhưng không thiếu chất lăng mạn. Tâm trạng cô ở xứ người là nỗi xót xa của một kẻ lưu đày và luôn nhớ về quê hương, nhất là xứ Nẫu-nơi chôn nhau cắt rún của cô. Đọc nhiều truyện ngắn của cô ta có thể thấu cảm nỗi ḷng ấy. Và tôi vẫn thích nhất bài viết của cô về thi sĩ Nguyên Sa :”HĂY BIẾN CUỘC ĐỜI THÀNH NHỮNG TỐI TÂN HÔN” tràn trề cảm xúc khi đắm đuối vào thi ca của tác giả : Áo Nàng vàng tôi về yêu hoa cúc/Áo nàng xanh tôi mến lá sân trường/ Sợ thư t́nh không đủ nghĩa yêu thương/ Anh thêm mức cho vừa màu áo tím. (NS)Tiếc là bài viết quá dài nên tôi không thể đưa lên được. Vậy ai thích, xin xem tập thơ truyện của tác giả Nguyên Hạ Lê Nguyễn : BÊN D̉NG SÔNG TUỔI NHỎ. Nhà xuất bản Thanh Niên năm 2010. Thay vào đây là bài Sân Ga Tiễn Biệt.


NGUYÊN HẠ-LÊ NGUYỄN
SÂN GA TIỄN BIỆT

Cái cảm giác đón đưa những người thân về những chuyến đi xa luôn là nỗi nhớ trong ḷng mỗi người, khi mỗi lần gợi nhớ cho ta một cảm xúc lâng lâng khi mỗi lần nhắc đến.  Cảm xúc luôn dâng tràn trong tôi ngay từ những ngày c̣n bé dại… Sân ga và những con tàu đến và đi trong dĩ văng….


Sân ga nơi quê nhà của thành phố nơi tôi lớn lên đă cho tôi bao kỷ niệm của những ngày xưa…


Những ngày tuổi nhỏ được theo mẹ đón đưa những người bà con tận phương xa về thăm nhà vào những ngày giỗ lớn trong họ tộc, hay những đám cưới gả trong họ hàng.  Tôi luôn theo chân mẹ tham gia…. và cũng từng đỏ hoe đôi mắt khi mọi người nói câu giă biệt…Đứa bé trong tôi ngày ấy cũng biết khóc theo khi thấy cảnh tạ từ….


Những niềm vui hớn hở lúc chờ dưới sân ga khi con tàu vào sân ga, cái cảm giác tươi vui của đứa bé chạy theo mọi người hóng chuyện, cười góp cùng mọi người…liếc mắt nh́n những quà cáp của người về từ xa…và chờ mong một chút quà được phân chia của người mới đến sẻ chia cho đàn trẻ, niềm vui thật bé nhỏ nhưng đượm nỗi hân hoan của một lần đón đưa…hay tiễn biệt.  chút vui sao của những ngày bé dại…. Những đón đưa …và tiếng hú của những con tàu luôn gợi nhớ trong tôi về những ngày xa xưa ấy.

 

Cũng tại sân ga này của những ngày bắt đầu tuổi mới lớn, cùng bạn bè rời thành phố đi ứng thí ở những trường xa nhà…. Mẹ tôi cũng đưa tôi ra sân ga, với những bịn rịn và những dặn ḍ khi đưa tiễn, dù cũng chỉ năm ba ngày.
 

Cũng chỉ là một lần xa nhà ngắn ngày nhưng sao mắt mẹ và mắt tôi vẫn đượm buồn và khi con tàu bắt đầu hú lên những tiếng c̣i giục giă…tôi vẫn nh́n thấy mắt mẹ đỏ hoe, mắt tôi đượm buồn cuống quít.

 

Rồi năm tháng đi qua…sân ga và những con tàu luôn là nỗi nhớ dậy lên trong suốt cuộc đời tôi của những lần trở về thăm nhà…Khi tôi trưởng thành và đi lấy chồng xa…. niềm nhớ nhung mong đợi trong tôi lớn dần theo năm tháng.

 

Vẫn nhớ hoài những lần đưa con về nhà thăm mẹ vào những ngày cuối năm…Sân ga luôn là nỗi háo hức, một sự mong chờ dơi mắt, khi con tàu giảm tốc độ khi tiến vào sân ga…nỗi vui mừng ̣a vỡ trong tôi, qua mắt nh́n ḍ kiếm những người thân…cố chen nhau ra khỏi toa tàu …và được ôm mẹ ngọt ngào trong ṿng tay ấm …: Mẹ ơi, con đă trở về….  Kia rồi, mẹ tôi, chị tôi, em tôi, và những đứa cháu nhỏ …h́nh ảnh của tôi ngày xưa…h́nh ảnh gợi nhớ một thời bé dại…luôn là sự háo hức trong tôi trong những lần trở về thăm mái nhà xưa mà tôi luôn nhớ về trong suốt cuộc đời xuôi ngược, tháng năm trôi trong sự xa cách mỏi ṃn nỗi nhớ nhà.

 

++++

 

Bây giờ…những lần trở về thăm nhà của tôi không tính bằng đơn vị tháng của mỗi năm mà là từng bao nhiêu năm của từng thập kỷ.
 

Từ lúc mẹ tôi lên chuyến tàu đêm rời thành phố Quy nhơn vào Saigon tiễn gia đ́nh tôi lên sân bay quốc tế TSN…. đông đúc những người đưa tiễn, với quần là áo lượt.  và hoạt náo những thanh âm, lần ấy tôi đă đi một chuyến thật xa…hết nửa ṿng trái đất. Buổi tiễn đưa lớn nhất trong cuộc đời mà tôi c̣n nhớ măi…thay đổi cả vận số một đời tôi… Đứa bé nhà quê theo mẹ trên sân ga ngày nào… Thiếu nữ tỉnh lẻ ngày nào dắt díu đám con thơ về thăm mẹ vào những ngày giáp tết…

 

…Và bây giờ…. Một người già vọng nhớ quê xưa, một lữ khách xa nhà…trở lại với quê hương ….

 

Ngày ấy mẹ tôi đáp chuyến tàu nhanh vào Saigon đưa tiễn chúng tôi rời đất nước ra đi, nhưng … lần ấy mẹ tôi lại không ra sân bay đưa tiễn chúng tôi, người chỉ vào với chúng tôi trước một tuần, nấu cho chúng tôi những món ăn ngon mà các con và tôi ưa thích, chuẩn bị vật dụng và vài món cho các con tôi mang theo bằng tất cả tấm ḷng của mẹ…Rồi mẹ tôi nấp sau cánh cửa lúc cả nhà tôi lên xe.

 

Trên sân bay với đông nghịt những người đưa tiễn, nhưng tôi vẫn thấy thiêu thiếu h́nh bóng thân thương của mẹ.

 

Tôi dơi t́m lần cuối trước khi bước vào pḥng kính mà người ta gọi là “pḥng cách ly” …khi đă bước vào đây là tất cả sẽ xa ĺa mọi sinh hoạt bên ngoài và xa cách muôn trùng khi phi cơ cất cánh…

 

. Giă biệt đất nước, giă từ quê hương, giă từ những người thân và
giă từ h́nh ảnh thân thương của mẹ tôi.

 

Có lẽ giây phút này mẹ tôi đang ngồi một ḿnh trong căn nhà nhỏ, với những giọt nước mắt nhỏ thầm xuống bàn tay run v́ nhớ thương con cháu, khóc thầm trong niềm vui và nỗi buồn xa cách cho một lần biệt ly mà không đưa tiễn….

 

Những lần tôi trở vể thăm quê nhà không có bóng dáng mẹ tôi đón đưa hay tiễn biệt v́ tuổi già và bệnh tật…
 

Những lần sau nữa của những chuyến về thăm quê… khi mẹ đă không c̣n, một mất mát lớn nhất trong cuộc đời và tất cả những ǵ thuộc về người chỉ c̣n là kỷ niệm.
 

Niềm vui và nỗi háo hức trong tôi không như xưa với nỗi chờ mong mỏi mắt. .  khi trở về nhà không c̣n thấy bóng mẹ…mà chỉ c̣n thẫn thờ thắp mấy tuần nhang và viếng mẹ với những cánh hoa vô hồn nơi nghĩa trang Ghềnh Ráng.

 

Sân ga và những con tàu chợt đến chợt đi…. như những thay đổi của những lần trở lại, vẫn thoáng buồn và không mang cho tôi những xúc cảm ấm nồng…chỉ là sự bàng hoàng khi con tàu vào bến với những con đường mới mở, những bảng hiệu mới sơn và những bạn bè xưa cũ không c̣n, và nhất là những người thân yêu nhất của tôi cũng đă ĺa xa…

 

Bao năm qua… Khi bước chân tôi trở về hay ra đi…không c̣n nh́n thấy hai con mắt đỏ, và những giọt nước mắt âm thầm nhỏ xuống của mắt mẹ thân yêu….
 

Bây giờ nơi chốn này đă là quê hương thứ hai mà tôi đă nhận…. Sân ga ngày xưa được thay thế bằng sân bay lớn rộng, những con đường lái xe vào sân bay muôn trùng và rộng thênh thang, chỉ cần ra khỏi một lane là đi ra một con phố xa lạ không quen…. không gần
gũi như sân ga ngày ấy.
 

Tôi cũng đă từng bao lần tiễn đưa người thân trên sân bay này và bây giờ cũng trở thành quen thuộc như sân ga ngày xưa của quê tôi….

 

Những lần tiễn đưa ở đây, tôi cố t́m ở những người đến đây đưa tiễn nhau…. Chưa mấy khi tôi nh́n thấy những giọt nước mắt khi chia tay, chưa mấy lần tôi nh́n thấy đôi con mắt đỏ…


Những con người khác màu da và chủng tộc có trên sân bay này, họ luôn vội vàng và nhanh nhẹn, những bước chân dài hối hả, những ṿng tay ôm mạnh mẽ và những nụ hôn b́nh yên khi gặp gỡ cũng như lúc chia xa…ở đó tôi không thấy biểu hiện những xúc cảm như của những con người đằm thắm quê tôi, vẫn từng cho nhau những giọt nước mắt khi chia xa…và nỗi hân hoan tột cùng trong niềm vui hội ngộ.

 

Thời gian này…. cứ hai, ba tuần…tôi lại ra sân bay đón anh…rồi mấy ngày sau lại đưa anh ra sân bay trở về nơi anh ở….

 

Chúng tôi cũng chỉ tiễn nhau như những người dân bản xứ. . .

 

Tôi ngừng xe cặp mé hành lang sân bay, xe chậm ngừng rồi anh bước xuống, hôn giă từ rồi vẫy tay nhau…tiễn biệt, hẹn lại một lần sau, không đỏ hoe con mắt ướt, không lau vội chéo khăn vuông…. Bánh xe lăn …đưa tôi một ḿnh thả hồn vào những sắp xếp của công việc tiếp nối…. sân bay và những lần đón đưa tiễn biệt …chỉ c̣n lại trong tôi chút nhớ nhung nhẹ nhàng…


Rồi những lần đón bước chân anh trở lại.  thành phố cũ thăm tôi. Tôi không ngừng xe trước sân bay chờ anh…lăng mạn hơn…. và để được nh́n thấy mọi người mừng vui khi hội ngộ…Họ trao nhau những nụ hôn, họ ôm nhau thắm thiết…


Tôi lái xe đến sớm, đậu vào một chỗ thật b́nh yên và an toàn, đếm những bước chân thật thong thả vào lối ra của hành khách xuống máy bay…ḥa vào đám đông chờ người thân trở lại….
 

Tôi lục t́m trong kư ức cái ảo giác của những lần chờ đón của
ngày xưa nơi sân ga cũ….
 

Cảm giác ấy thật khác xưa…Anh đến kia rồi…ḥa vào đám người bước vội trên sân bay, luôn với nụ cười rạng rỡ và tṛn trịa trên môi anh và cả môi tôi… bó hoa luôn trên tay để tặng tôi …và ṿng tay ôm mạnh mẽ. . .

 
Tuyệt nhiên không chứa chan giọt lệ hay con mắt ướt dơi buồn khi
đưa tiễn….
 

Sân ga của ngày xưa và sân bay của buổi bây giờ…
 

Những đón đưa…tiễn biệt…trong cuộc đời…. cũng vẫn là những
kỷ niệm khó quên


Luôn c̣n măi trong tâm hồn tôi …sân ga và những lần tiễn biệt.


NHLN
Atlanta June 10th. 2012



Thơ NGUYÊN HẠ LÊ NGUYỄN
LÁ SẦU


Bàn tay
mười ngón tiêu hao
Bờ môi
mặn đắng nuốt vào nỗi đau
Làm sao
níu kéo đời nhau
Hồn hoang
chín nửa -lá sầu xanh xao…
Bàn chân
mười ngón lao đao
Bướcđi
xiêu đổ lần về cơi mê
Bao giờ
thân xác t́m về
Cơi mê
mục nát- tiêu hao lá sầu…


NHLN


Nguyên Hạ Lê Nguyễn là một người trực tính dù lăng mạn trong thơ ca nhưng ngoài đời cô rất nghiêm túc. Khi biết tôi quen một người mà cô biết rơ lai lịch đă nói với tôi: “Anh nên chấm dứt quan hệ với người ấy v́ em biết rơ tính t́nh. Nếu cần em sẽ về SG cưới vợ cho anh” Qua t́m hiểu tôi biết lời khuyên của cô là chân t́nh. Và tôi đă cảm ơn. Hai năm sau: 2012 lúc cô về ra mắt người chồng sau, NHLN đă gặp tôi và bạn bè SG. Khi sắp tàn tiệc cô đă vịn vai tôi th́ thầm:”Em thấy anh làm thơ cho nhiều người. Vậy sao chẳng thấy bài nào cho em? Tôi trả lời:”Tại anh chưa có cảm xúc. Khi nào có anh sẽ viết” Sau đó chia tay để cô về thăm cố hương Quy Nhơn trước khi qua lại Atlanta.


Ba năm sau, tức là 2014. Một buổi chiều mưa nơi căn nhà nhỏ một ḿnh. Đốt điếu thuốc cuối cùng của gói Con Mèo c̣n bao thuốc và tờ giấy bạc. Phút linh lại về và tôi đă viết lên đó bài thơ: Thơ T́nh Viết Trên Bao Thuốc Lá. Dù chỉ là bạn văn nghệ, là anh em chưa có một lần nào yêu thương nhưng bài thơ là một lời cảm ơn ngườ đă quư mến ḿnh. Sau đó tôi có gửi bài thơ cho NHLN qua E-mail. Cô rất cảm động. Thi ca là thế. Chỉ một chút bụi nhỏ cũng hóa nên ḥn núi lớn. Và bài thơ đă có mặt trong tập thơ thứ 3 của tôi:Thơ T́nh Viết Trên Bao Thuốc Lá xuất bản năm 2014:


THƠ TRẦN DZẠ LỮ
THƠ T̀NH VIẾT TRÊN BAO THUỐC LÁ


Anh viết bài thơ trên bao thuốc lá
Lời muộn mằn khi biết. . . thương em
Rất nhiều năm cố t́nh làm khách lạ
Sợ nói ra. . . hai đứa sẽ buồn!

Thà cứ như là bể là rừng
Để nỗi nhớ liêu xiêu hai đầu cách trở
Có nhiều đêm khi trời trở gió
Anh lặng thầm gọi khẽ tên em. . .

Khi biết yêu em, anh lại không gần
Bởi cuộc đời đă chia ngăn đôi lứa
Em lớ quớ mang vầng trăng đi mất
Có nghĩa là. . . em không thuộc về anh!

Anh quẩn quanh với mớ thơ t́nh
Để tận khuya đấm ngực ḿnh tự hỏi:
-Sao không chờ anh ? Sao em quá vội?
Thả nỗi sầu Kim trọng xuống tim anh !

Kiều đă đi với giấc mộng lành
Anh nuốt vội miếng Xuân nơi cố xứ
Thôi em nhỉ ! T́nh thơ này nghiêng ngửa
Th́ sá ǵ cơm áo kiếp phù sinh. . .

Trần Dzạ Lữ

Mấy năm rồi tôi không c̣n liên lạc được với Nguyên Hạ Lê Nguyễn dù có mấy lần Email. Không biết cuộc sống cô thế nào? Người chồng sau tôi đă gặp cũng hiền lành. Biết hạnh phúc cô dài lâu ? Nói cho cùng th́ người đàn bà VN lúc nào cũng cam chịu và thiệt tḥi…Thời bây giờ họ càng khổ hơn nữa v́ vừa đi làm kiếm sống, vừa nội trợ và chu đáo việc nhà. Hạnh phúc thật là mỏng manh giữa cuộc vô thường thế gian. Dù cho thế nào tôi cũng cầu mong người em gái ấy( NHLN) vượt qua được giông băo cuộc đời để thắp nến b́nh yên, soi gương chính ḿnh cuối chót…

Trần Dzạ Lữ

 

H́nh 1: Nguyễn Diệu Tâm

 

H́nh 2 : Lâm Cẩm Ái
 


H́nh 3 : Nguyên Hạ Lê Nguyễn

 

 

Xem tiếp Phần 16


 

 

trang Trần Dzạ Lữ

art2all.  net