TRẦN DZẠ LỮ

 

 

HỒI ỨC

DỌC ĐƯỜNG VĂN NGHỆ CỦA TÔI

 

PHẦN 30


HOÀNG NGỌC TUẤN

SUỐT CƠI NHÂN GIAN: ” H̀NH NHƯ LÀ T̀NH YÊU”


          Tên tập truyện được bạn đọc trước và sau 75 yêu thích này cũng chính là định mệnh của chàng suốt 59 năm ở cơi nhân gian này. Cứ măi đi về không bao giờ cố định ( có nhà mẹ ruột ở gần chợ cá Nguyễn Tri Phương song lâu lâu mới về thăm mẹ). Sống không hộ khẩu, không căn cước ( trước 75 trốn lính, sau 75 chỉ có một giấy chứng nhận làm báo để đi, viết và sống). Trước 75, tôi đọc chàng trên Văn, Bách Khoa...v́ là người cùng thời chứ chưa gặp mặt bao giờ. Nhân một chuyến tôi bay ra miền Trung công tác, trên chuyến bay đó có cô gái đang đọc một tạp chí văn học, lại giở ngay cái truyện ” Cô Bé Treo Mùng” của HNT ( ngồi cạnh tôi), tôi ṭ ṃ: “ Thích truyện của tác giả ni hả?” Cô bé nhanh nhẩu: ” Không những thích mà quen thân nữa ḱa.” Tôi nói: ” Rứa à? Nếu tôi không lầm th́ cô cũng viết lách. Dạ, em là ..." Tôi sửng sờ, th́ ra... rất vui khi biết cô. Từ đó tôi quen thêm một người viết trẻ. Tôi cũng rất thích truyện của cô ấy đăng trên Văn viết về vùng đất Phan Thiết. Nhưng sau này cô ngưng viết văn và chuyển qua nghề đạo diễn...

 

Riêng Hoàng Ngọc Tuấn, trước 75 thời trốn lính chàng được cố nhà văn Nguyễn Mộng Giác cưu mang nhiều nhất ở phố biển Quy Nhơn. Và cả sau 75 ( thời Nguyễn Mộng Giác có cơ sở sản xuất ḿ sợi ở Thị Nghè). Hai thằng Huế lang bạt là tôi và Tuấn không hiểu sao lại được anh Giác quan tâm, thương quư nhất. Tôi th́ thật cảm động v́ không chỉ anh Giác mà cả chị Nguyễn Khoa Diệu Chi ( vợ anh Giác ) cũng thế. Chị xem như người thân trong nhà. Điều này thể hiện rơ nhất là những ngày xao xác 75, có ǵ chị cũng nhắn tôi và Tuấn đến để sẻ chia. Tính cách của Tuấn là ít nói và sống như mấy câu thơ của thi sĩ Phùng Quán: “ Yêu ai cứ bảo rằng yêu/ Ghét ai cứ bảo rằng ghét/ Dù ai ngon ngọt nuông ch́u/ Cũng không nói yêu thành ghét/ Dù ai cầm dao dọa giết /Cũng không nói ghét thành yêu ( Lời Mẹ Dặn). Những lúc uống bia ở 81 Trần Quốc Thảo, cà phê ở đường bà Lê Chân của thi sĩ Huy Tưởng hay nhà hàng Đất Phương Nam của B́nh Huế, Đỗ Bèn, Tuấn thường ngồi một ḿnh ( có khi với tôi hay một bạn khác) bởi không thích đám đông. Chàng uống, đốt thuốc Bastos xanh và nhả khói lên trời...( ghiền thuốc đen này một ngày hai gói). Vô phước có anh chàng nào nhào tới tỏ vẻ ” t́nh thương mến thương? “ là Tuấn không nói không rằng, đứng dậy đi qua bàn khác. Không thích là không ngồi chung nhưng được tính tốt, không nói xấu ai, không “gắp lửa bỏ tay người”, không hề ḍm ngó đời riêng của ai. Do vậy mà bạn bè rất thương yêu. Những năm tháng lang bạt, không nhà, thế mà Tuấn chưa bao giờ ngủ bờ ngủ bụi. Vẫn có chỗ, có người lo để chàng trở về ngả lưng qua đêm. Vẫn có ai đó, thương mà không nói, nên chàng cứ sống, viết thầm lặng với ḿnh ” H́nh như là t́nh yêu” cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay.
 

Trước 75 Tuấn viết rất nhiều truyện ngắn, kể cả truyện dài ( dù viết truyện dài chưa thành công lắm). Sau năm 75, chàng ngưng ngang và chuyển qua viết báo để kiếm sống với tên Nhị Ngọc, Huấn Toàn và một vài bút hiệu khác nữa.
 

Tưởng cứ như vậy mà Tuấn tiếp bước hành tŕnh cô đơn của một nhà văn chân chính với hy vọng của tôi: Sẽ được đọc những truyện ngắn của chàng viết sau này ( có khi viết mà không đăng báo hay phổ biến, biết đâu chừng? ) Ai ngờ đâu Tuấn bị bạo bệnh, những bạn bè thân thiết đưa Tuấn vào bệnh viện Chợ Rẫy ... Thời gian này, những người thương quư Tuấn vận động lo toan ( không chỉ trong nước mà cả những người ở ngoài nước). Ở SG có nhà thơ Phù Hư nhiệt t́nh xắn tay áo lên vận động ACE văn nghệ được một số tiền lo viện phí cho Tuấn ( Tôi cũng có góp chút ít vào để mong bạn ḿnh thoát lưỡi hái tử thần). Song nhà văn Hoàng Ngọc Tuấn không qua khỏi và chàng đă ĺa thế gian năm 2005. Mới đó mà đă 13 năm tác giả “ Cô bé treo mùng” về cơi thiên thu. Tôi nghĩ chàng sẽ vô cùng an nhiên bởi không c̣n nặng nợ áo cơm dương thế bằng những trang viết phải kư tên khác. Không c̣n thấy cảnh bon chen danh lợi, ganh ghét đố kỵ nhau v́ ḷng người c̣n lắm tham sân si... Tôi nhớ lời một ni sư nào đó đă nói ( theo triết lư nhà Phật) ” Tham, Sân, Si chính là con đường dẫn tới Địa Ngục...”
 

Viết những ḍng này như là nén tâm nhang thắp lên trong ḷng ḿnh để nhớ Hoàng Ngọc Tuấn khi đọc lại truyện “ Cô bé treo mùng” và “H́nh như là t́nh yêu”. Hai truyện ngắn mà tôi ưa thích nhất trong số gần 50 truyện ngắn chàng viết trước 75. Sau này các nhà xuất bản đă in lại sách của Tuấn. Tôi cũng rất dị ứng khi có người ( nhất là trên FB) đă xài mấy chữ " H́nh như là t́nh yêu" mà chẳng “chua” là HNT hay “May mà có em đời c̣n dễ thương” của Vũ Hữu Định. Cái thời người ta đua nhau copy, có khi là ư tưởng, có lúc là lời của một số nhà văn, nhà thơ mà chẳng cần gốc tích sáng tạo và chẳng mảy may tự trọng. Trên FB, cứ một người làm thơ về một đề tài ǵ đó là những người sau đua nhau viết mà không cần biết sự trùng lắp đến nhàm chán. Thí dụ một người nói về tháng 9, hôm sau biết bao nhiêu bài nói về tháng 9 mọc lên, không cần biết vần điệu khi làm thơ vần, chính tả sai be bét... Giá phải trả của một người viết là mấy mươi năm, có khi cả một đời người chứ không phải một sớm một chiều đă ung dung thành “thiên tài đột xuất” và họ đếm nhiều like rồi cho ḿnh là “cái rốn của vũ trụ”.  Nếu thi hào Nguyễn Du sống dậy chắc phải nực cười ngao ngán...
 

Xin gửi đến các bạn truyện “ Cô bé treo mùng” mà tôi bị ám ảnh khôn nguôi do ấn tượng kỷ niệm của Tuấn khi viết về Huế. Một nơi ở th́ dễ giận ( chữ của Vũ Hữu Định) mà đi xa th́ nhớ quay quắt đến cuồng điên.

 

Truyện ngắn HOÀNG NGỌC TUẤN
 

CÔ BÉ TREO MÙNG

Mọi người trong nhà và nhất là anh, đều gọi đùa Ngâu là “cô bé treo mùng”.

Cái tên thật ngộ nghĩnh và khó quên được. Đêm khuya, mỗi khi đến giờ đi ngủ, các ông anh trai đi chơi đâu về, lười biếng chỉ việc cởi giày dép rồi nhảy phóc lên giường. Năm cô gái bị mẹ phân công ngay theo thường lệ. Mỗi người một việc, người sửa soạn chăn mền, kẻ xếp dọn quần áo, cô lớn nhất đi coi củi lửa trong bếp và lo về đèn đuốc cửa ngơ.

Riêng Ngâu bao giờ cũng thế. Ngâu chỉ làm mỗi công việc nhẹ nhàng nhưng cũng chán nản nhất, là treo mùng trong giường mẹ, giường mấy chị em, giường của mấy ông anh mặt mày đỏ gắt v́ rượu bia, chỉ biết lăn đùng ra ngủ.

Mẹ ngồi trên giường, vấn một miếng trầu xanh, tay cầm con dao bổ quả cau. Mẹ nh́n quanh quất trong nhà như t́m đứa nào, rồi gọi lớn:

- Ngâu ơi, lên nhà lo treo mùng đi con.

Ngâu dạ một tiếng nhỏ từ nhà dưới. H́nh như có tiếng thở dài chán nản. Ngâu đang cặm cụi ngồi học thuộc ḷng một bài Pháp văn. Mai có giờ Pháp của ông giáo rất là hắc ám, học tṛ cứ bị kêu lên bảng bắt đọc thuộc ḷng trơn tru bài giảng văn dài dằng dặc.

Ngâu bực ḿnh xếp sách lại, đánh mạnh một cái trên bàn cho sướng tay. Ngâu vừa đi lên nhà trên, miệng lí nhí:

- Cứ “Ngâu ơi, lo treo mùng đi con” măi. Con đang bận học bài. Nhỏ Út nó ngồi không, sao mẹ không sai nó làm giùm.

Mẹ âu yếm nh́n Ngâu chưa kịp trả lời th́ cô em gái út đă liến thoắng la ầm lên:

- Chị Ngâu nói sướng chưa, bổn phận của chị sao bắt em làm. Em phụ trách việc dọn cơm mỗi ngày hai bữa mệt thấy mồ rồi.

Ngâu bĩu môi nh́n em nhưng cô Út nhoẻn miệng cười tươi như trêu tức làm Ngâu cũng phải mỉm cười. Ngâu biết ḿnh căi không lại cái miệng của nó.

Trong mấy chị em, Ngâu ít nói và hiền hơn cả nên bị bắt nạt hoài, mỗi khi có căi nhau với ai là Ngâu đành chịu thua trước.

Treo mùng xong xuôi, Ngâu liếc ḍm chừng mẹ rồi nhéo vào cánh tay đứa em út một cái cho bơ ghét và chạy nhanh xuống nhà dưới, cô Út la lên một tiếng nhưng cũng không buồn đuổi theo trả thù, cô đang bận với mấy cái bản nhạc của Đoàn Chuẩn, Từ Linh, giọng hát trong khe khẽ.

Ngâu trở lại với bàn học, ngồi nh́n những chữ in nhảy múa trong sách nhưng bây giờ Ngâu bỗng thấy nó mờ nhạt, không đọc được ǵ cả. Ngâu đành xếp sách lại, tự nhủ rằng đến mai, ông giáo giỏi lắm cũng chỉ kêu khoảng năm đứa lên ḍ bài. Trong lớp có sáu mươi người, ḿnh xui lắm mới bị trúng tên được.

Ngâu dùng cây bút ch́ vẽ vẩn vơ lên trang giấy trắng. Ngâu thích vẽ h́nh những cô thiếu nữ mười bảy bằng tuổi Ngâu, cũng tóc xoă xuống vai và mặc áo dài như Ngâu. Nhưng h́nh vẽ lặng yên trên giấy làm sao nói tiếng giống như Ngâu được, không nhớ ai đă bảo rằng Ngâu có tiếng nói ríu rít như một loài chim sâu trong khóm lá nhỉ? Gớm, cái ông nào phát ngôn dông dài thế… À, Ngâu nhớ ra rồi.

*

Chán anh thật, là người Huế chính cống một trăm phần trăm, đă có hơn mười mấy năm tắm sông Hương, hái phượng, đập những trái bàng xanh trên vỉa hè. Thế mà chỉ trong mấy năm xa Huế, bây giờ trở lại không c̣n nhớ tên đường.

Anh phải hỏi thăm những bác đạp xích lô, rồi vội vàng đi dọc theo con sông ngắn dừng lại bên chân cầu nhỏ. Trên xa kia, ngôi nhà thờ Phú Cam mà anh vẫn c̣n nhớ, đổ nát lỗ chỗ những vết bom đạn từ một năm nào. Anh lẩm nhẩm trong miệng hoài cái địa chỉ của một người quen, chạy băng ngang đường thật nhanh cũng không tránh khỏi ngọn gió và roi mưa quất lạnh buốt vào mặt. Mưa ở Huế làm buồn bă và rét chết người cho những ai đang ngơ ngác ngoài đường.

Anh theo lời chỉ dẫn của một con mẹ bán cà-phê, leo lên lầu hai của cư xá. Trước cánh cổng đóng kín của gia đ́nh nào đó, một cô bé đứng dựa vào bao lơn, đang ngắm cảnh trời mưa nên có vẻ giật ḿnh khi anh lên tiếng hỏi:

- Xin lỗi, số nhà… ở đâu?

Cô bé mở mắt nh́n anh ngạc nhiên, một lọn tóc hất ra đằng sau để cho anh thấy rơ chút bối rối trong đôi mắt và miệng ấp úng trả lời:

- Dạ, ở ngay đây.

Cô bé chỉ vào cánh cửa nhà của cô. Anh mừng thầm trong bụng, bây giờ chỉ việc hỏi tên những người quen của anh, theo thứ tự lớn nhỏ.

- Có anh San ở nhà không?

- Dạ không.

- Thế có anh Hạ ở nhà không?

- Dạ không.

- Vậy có anh T́nh ở nhà không?

- Dạ không.

- Chắc có chị Thùy ở nhà chứ?

- Dạ… cũng không. Chị Thùy đi học, chiều tối mới về.

Cô bé trả lời “không” bốn cái liên tiếp làm anh lúng túng. Quả là một cuộc đối thoại nản ḷng. Anh đứng im, cố gắng nặn óc để nhớ thêm tên của một người quen nào đó trong gia đ́nh này nhưng đành chịu. Nghe nói c̣n có mấy cô em gái nhỏ nhưng anh chưa quen biết ǵ cả. Cô bé cũng lặng yên chờ đợi khách. Anh suy nghĩ một chút rồi quyết định hỏi một câu cuối cùng.

- Thôi, đi vắng hết cả nhà cũng không sao. Nhưng… em tên là ǵ?

Anh đoán chừng anh lớn hơn cô bé cả chục tuổi nên gọi bằng “em” liền cho tiện. Cô bé ngạc nhiên, môi cắn vào nhau, nhưng cũng có một chút ǵ vui vẻ trong đôi mắt đen lánh:

- Dạ tên… Ngâu.

- Thế Ngâu có ở nhà không?

Đôi má cô bé mà anh vừa biết tên là Ngâu, cười thoáng một chút hồng hào. Giọng nói lí nhí trả lời:

- Dạ… có.

Thế là tốt rồi. Vượt cả ngàn cây số từ Sài G̣n về đây, ít ra cũng phải gặp được một người quen chứ. Anh nói là anh sẽ ngồi chờ mấy ông anh của Ngâu về. Trời mưa lớn thế này chắc họ cũng không đi chơi lâu ǵ đâu. Lát sau, ngồi trong căn pḥng khách ấm áp, anh hút một điếu thuốc thật thú vị, nước mưa thấm ướt tóc tai và áo của anh cũng dần dần khô đi. Trên tường treo bức tranh một người đàn bà ngồi bó gối dă dượi bên bờ biển đen.

Anh giới thiệu anh cho Ngâu rồi tự tin hỏi:

- Ngâu có biết anh không, ở nhà có hay nói ǵ về anh không?

- Dạ… không.

Thôi anh thề sẽ không nói ǵ nữa. Ngâu đă trở lại cái điệp khúc lúc đầu rồi đó.

*

Những ngày đầu năm mới. Mấy chị em rút hết xuống nhà dưới, nhường pḥng khách cho bọn đàn ông ồn ào như họp chợ trong màn khói thuốc lá dày đặc.

Những bàn tay thoăn thoắt cỗ bài sắc màu rực rỡ vui mắt trong những ván xập xám gay go. Bao nhiêu câu chuyện thi nhau tuôn ra ào ạt, cốc bia vàng sóng sánh và chiếc gạt tàn đầy ắp những mẩu thuốc lá cháy dở toả khói um lên. Tóm lại, là giang sơn của bọn đàn ông, chẳng thú vị ǵ cho mấy chị em cả.

Chỉ trong ṿng nửa giờ anh thua hết sau vài ván bài tồi tệ. Anh phải đứng dậy nhường chỗ cho một con bạc dài hơi hơn. Đứng bên ngoài ṣng bài anh đánh ké theo vài ván rồi cũng thua nốt. Thế là đương nhiên anh bị tống cổ ra khỏi ṣng bài của người lớn để xuống nhà lân la đến ṣng nhỏ hơn.

Mấy chị em đang chụm đầu vui vẻ chơi bài “tới”, một thứ bài thật quái đản. Thông thường trong những ṣng bài ǵ đó, các con bạc cũng đều câm miệng hết để suy nghĩ hay tính toán. Nhưng đánh bài “tới” lại khác hẳn, người nào cũng háo hức mở miệng thật nhiều, hô nhiều chừng nào th́ lại càng có hy vọng chừng ấy.

Thuở nhỏ anh cũng hay chơi thứ bài này nhưng lâu lắm rồi không c̣n nhớ luật lệ.

Mỗi phe gồm ba người, anh theo phe của Ngâu và Ngâu phải “gà” cho anh trong những lúc ban đầu.

Anh lóng cóng cầm đến mười con bài trên tay, mỗi con đều có những h́nh vẽ rối rắm thật khó nhớ và những cái tên kỳ cục như Ầm, Đỏ Mỏ, Dọn Mồm, Nọc Đượng v.v. Anh chăm chú nh́n như cố học thuộc ḷng mười lá bài trong tay ḿnh, tai hồi hộp lắng nghe phe bên kia “đi chợ”. Có kêu trúng tên lá bài nào của anh là anh hô lên một tiếng hăng hái, bỏ con bài đó xuống rồi đi tiếp một con bài khác của ḿnh. Càng c̣n ít bài trên tay, càng nhiều hy vọng thắng.

Phe bên kia kêu:

- Đi chợ con Ngủ Trưa.

Anh dáo dác mắt quét nhanh quét dọc thật lanh trên nhưng lá bài nhưng trông thật hoa mắt không thấy ǵ hết. Ngâu quay sang anh:

- Anh có Ngủ Trưa không?

- Đâu có, xui quá.

Ngâu bỗng chỉ ngay vào một con bài của anh, la lên:

- Trời ơi, con Ngủ Trưa đây này.

- A! Rứa mà năy giờ không thấy chi hết.

Anh thầm phục đôi mắt quan sát lanh lẹ của Ngâu vô cùng. Anh khoan khoái vứt mạnh con Ngủ Trưa ra chiếu, cái con bài quỷ quái thật đáng ghét, vẽ một bộ mặt méo xẹo lờ đờ trông ngái ngủ ra mặt thế mà ḿnh t́m hoài không thấy.

Mới ra quân mà anh đi được liên tiếp mấy cặp liền. Trong chốc lát, trước ai hết anh chỉ c̣n lại trong tay hai con bài tẩy giấu kín. Bây giờ chỉ việc ngồi chờ phe bên kia đi trúng một trong hai lá bài của anh là anh thắng cuộc. Anh hí hửng hỏi nhỏ với Ngâu:

- Ván này anh hốt bạc chắc chắn rồi, ḿnh chia hai nghe.

- Thôi, em không thèm.

Phe bên kia, cô Út hơi chồm ḿnh định liếc trộm bài của anh làm anh hoảng sợ nắm chặt mấy con bài quư tử của ḿnh: con Lũng Ruột và con Học Tṛ. Cô Út chăm chú nh́n anh như đề pḥng, môi mấp máy sửa soạn kêu tên con bài. Anh lẩm bẩm ŕ rầm trong đầu óc… kêu đi, kêu Lũng Ruột hay Học Tṛ ǵ ta cũng ăn hết. Trời ơi, mau lên… Lũng Ruột… Lũng Ruột… Học Tṛ…

- Thầy!

Anh giựt ḿnh la lên:

- Trời ơi!

Ngâu mỉm cười hỏi:

- Anh có con Thầy rồi hả?

- Không… không, trật rồi… phản nghĩa hết trơn rồi.

Phe bên kia, gồm có chị Thùy, Diệu và cô Út hí hửng bàn bạc với nhau để làm sao đoán cho ra con bài đợi của anh.

Anh cứ ngồi hồi hộp chờ đợi măi, tên của hai lá bài anh đă học thuộc ḷng trong đầu nhưng trong một lúc lâu chẳng ai kêu trúng cả. Mọi người thi nhau đi bài liên tiếp, miệng hô đôm đốp thật gịn tan làm như không đếm xỉa ǵ đến anh cả. Anh nghe những tiếng gọi tên bài rổn rảng thật khó chịu v́ không trúng như ḿnh chờ đợi. Nào là Tám Tiền đi Sáu Tiền, đi Xe, Xe đi Tuyết, Tuyết đi Nghèo, Nghèo đi Tràng Ba…

- A! Tràng Ba đây. Em ăn rồi!

Cô Út la lên một tiếng, vứt nhanh bài xuống rồi vừa cười vui vẻ vừa thâu tiền ăn về. Anh cáu sườn càu nhàu luôn miệng. Ngâu mỉm cười xoa những lá bài chạy lôn xộn trên chiếu, rồi chia cho anh mười con để đánh ván khác. Mái tóc của Ngâu khi cúi xuống, xổ xuống một bên má, đen óng ả trên chiếc áo màu nâu có những sọc vàng đan từng hàng đều nhau.

Ván bài chưa được gay cấn bao nhiêu th́ mẹ bỗng từ dưới bếp đi lên. Mẹ la lên át hẳn những tiếng hô bài của mấy cô con gái:

- Trời đất ơi! Khuya rồi mà c̣n cờ bạc. Mấy cô dẹp hết đi cho tôi nhờ.

Mấy chị em đành liếc nhau cười trừ rồi lặng lẽ cất bộ bài, sửa soạn mỗi người đều biến mất trong tấm chăn ấm của ḿnh.

Mẹ kêu lên:

- Cô Thùy xuống bếp bắc nồi nước sôi cho tôi gội đầu…

- Dạ.

- C̣n cô Tâm chẻ cau vấn cho tôi miếng trầu coi.

- Dạ.

- Cô Diệu làm ơn đi ủi áo quần, c̣n cả một đống áo xống dưới bếp.

- Cô Út đi kiếm cái lồng ấp cho tôi.

- Dạ.

- Cô Ngâu…

- Con sắp sửa đi treo mùng cho toàn thể gia đ́nh đây, như thường lệ.

Mẹ mỉm cười cốc đầu Ngâu một cái nhẹ. Ngâu biến đi sửa soạn treo mùng. Chỉ c̣n có mỗi ḿnh anh, anh nhẹ nhàng lỉnh ra pḥng khách, thoát được đôi mắt của mẹ, c̣n đứng xớ rớ đó không khéo bà chia cho anh một việc ǵ thật là rất ít khoẻ.

Anh đứng nh́n ra ngoài cửa kính. Trời nửa đêm lóng lánh những chiếc lá chết, cành trơ trụi và đường đêm sâu hoang vắng. Anh cảm thấy cái lạnh như những mũi kim đâm nhè nhẹ vào trong thân thể.

Bây giờ, bao nhiêu ḷ sưởi, bao nhiêu chăn mền đều vô dụng trước giá rét đă hoà chung trong ḍng máu.

Ngâu choàng thêm một chiếc áo dạ của mẹ, áo cũ năm xưa nào, lớp nhung đen trầy trụa đôi chỗ nhưng vẫn c̣n mướt mềm óng ánh, che lấp làn áo lụa trắng. Mái tóc nhánh đen không thua kém ǵ lớp áo nhung, ngát thơm mùi bồ kết và chanh tươi. Đó là bí quyết đem lại cho Ngâu những giấc mộng xanh đêm. Ngâu nói:

- Tóc thơm làm ḿnh dễ ngủ lắm. Ban đêm em nằm xổ tóc che lên mặt, dần thấy thơm thơm là ngủ ngon lành liền.

Thế là sau khi đă treo mùng cho mọi người, đêm đêm cô bé yêu kiều nằm trong chăn ấm, mơ màng đi vào giấc mơ bồ kết ngập tràn những mùi hương êm đẹp của riêng ḿnh.

Ch́m khuất trong tiếng nói tṛ chuyện ŕ rầm của mấy chị em, giọng nói của Ngâu thỉnh thoảng mới vang lên góp chuyện, nhỏ nhắn và rộn ră lạ lùng.

Anh nhớ lại những tấm thiệp xuân đă trao trong ngày mồng một Tết cho mấy chị em của Ngâu, chúc tụng những câu thật hoa hoè hoa sói, kêu vang như tiếng cười của bầy thiếu nữ.

Nào là chúc Thùy bắt gặp được nỗi hạnh phúc đơn giản của riêng ḿnh. Chúc Tâm đan xong áo cưới mùa xuân. Chúc Diệu vẫn nuôi mơ ước trên một chiếc lá bàng khô. Chúc cô Út long lanh như giọt nắng trên sông Hương.

- Anh định chúc Ngâu được ǵ?

- Dài quá nói không được.

- Anh viết đi, có bút mực đây.

- Chúc Ngâu muôn đời vẫn ríu rít như một loài chim sâu trong khóm lá, và…

- Thôi, chừng đó được rồi. Chữ anh khó đọc dễ sợ.

*

Học tṛ đă đi học lại sau những ngày nghỉ. Đứng trên bao lơn trước nhà nh́n xuống, mỗi sáng sớm và mỗi chiều anh sung sướng với hoạt cảnh rộn ràng êm đẹp trên đường đi. Những bầy nữ sinh từ những ngôi nhà kín đáo nào cùng nhau lũ lượt ngập tràn màu trắng lồng lộng của tà áo dài, theo vệ đường dưới những tán cây già cỗi, băng qua cây cầu nhỏ dưới chân nhà thờ, màu nước bàng bạc.

Những con đường im vắng âm u của Huế trở thành những dải lụa mềm kết bằng tiếng guốc khua vang của tuổi xuân xanh. Nhưng không có tiếng guốc của Ngâu trong đó, Ngâu đi một đôi giày đế mềm không hề vang tiếng động. Ngâu lớn hẳn đi như một thiếu nữ lạnh nhạt xa lạ nào, khác hẳn với cô bé khoác áo nhung đen treo mùng mỗi tối.

Khi đi xuống những bực thềm của cư xá, Ngâu chào anh như thường lệ, như với mọi người trong gia đ́nh. Mái tóc không cột lại gọn gàng như lúc phải làm bếp, bây giờ xoă xuống để bay rối tung theo gió. Ngâu mỉm cười chào anh, có nghĩa là tạm biệt trong một buổi học dài tới trưa. V́ thế, anh thầm mong cho tất cả trường học trên thế giới này bị cuốn trôi phăng hết đi v́ những trận hồng thủy.

Mùa mưa nước sông Hương lên cao, trường Đồng Khánh của Ngâu học lại nằm bên bờ sông, ngày chủ nhật tới này hy vọng sẽ có băo lụt lớn, nhận ch́m chết đuối hết đi những sổ điểm thông tín bạ và những bà hiệu trưởng, những cô giáo khó tính, để cho bọn học tṛ không c̣n chỉ biết “mùa xuân trong mùa hạ thôi”, mà là tất cả mùa xuân trong bốn mùa, quanh năm suốt tháng học bài vạn vật trên cánh ve sầu, học bài Việt văn trên ḍng sông, học bài sử kư trên những lăng tẩm và thành quách cũ, học bài toán pháp trên những ngón tay tiên, học bài địa lư trên đỉnh núi Ngự B́nh, học bài nữ công gia chánh trên những dĩa bánh bèo Vĩ Dạ… Anh sẽ là ông giáo sư cuối cùng c̣n sót lại trong tỉnh này, anh sẽ mở một lớp tư gia chuyên dạy môn thẩm mỹ học về mưa và nắng.

Nhưng anh chờ hoài vẫn chưa nạn hồng thủy nào đổ xuống cả. Nước sông chỉ xấp xỉ ngang mắt cá chân trên Đập Đá. Mưa đă ngưng, một chút ánh nắng đă trở lại mặc dầu trời vẫn c̣n lạnh. Ngâu vẫn một ngày hai buổi đến trường, bận rộn suốt ngày với những bài toán mà Ngâu rất ghét, cắn bút suy nghĩ với bài luận văn, chia sẻ cùng cô bạn ngồi cạnh những trái ổi xanh và một gói muối ớt giấu dưới gầm bàn.

Đến chiều trời vẫn xám đen và đổ mưa lớn, vẫn chưa thấy Ngâu về nhà. Cô Út chạy đi t́m anh.

- Chị Ngâu quên đem áo tơi, chắc đang đứng chờ trên trường rồi. Anh lấy xe của em đến đón chị Ngâu về đi, nhớ đem giùm áo tơi.

Thế là như một hiệp sĩ xông pha ngoài mưa gió, anh phóng xe gắn máy như điên trong bầu trời giận dữ cơn mưa thác đổ. Ngâu đang đứng núp dưới mái hiên trường, thân h́nh mảnh khảnh co ro trong chiếc áo len tím mong manh, làn da xanh run rẩy.

Con đường từ trường về nhà sao mà ngắn ngủi một cách bần tiện thế.

Sau bữa cơm tối, mấy chị em xúm xít lại với nhau chuyện tṛ đủ thứ. Đến phiên Ngâu, chỉ toàn nói những chuyện trên trời. Ngâu ít nói, nhưng mỗi khi nói cái ǵ th́ lại hối hả như sợ quên hết triệu câu chuyện đang đầy ắp trong người. Phê b́nh, cho “điểm” mấy ông giáo.

Ông th́ chuyên môn bắt học tṛ làm bài trong lớp để ḿnh rảnh rang ngồi đọc báo, ông th́ say sưa đọc bài làu làu cho học tṛ chép đến ră tay, giọng đều đều như đọc kinh cầu nguyện. Ông nào thuộc loại “đuya” chuyên môn kêu học tṛ lên bảng đen để tha hồ bắt bẻ, nạt nộ. Có ông trẻ tuổi th́ mặt mày cứ lấm la lấm lét trước một lớp toàn là nữ sinh, cứ cúi đầu xuống đất lí nhí giảng bài.

Ngâu cười sung sướng:

- Anh biết không, em hên quá đi. Thầy vừa kêu chúng em lên bảng trả bài th́ có phái đoàn đi quyên tiền giúp đồng bào nạn lụt vào lớp. Tụi em cho mỗi đứa năm đồng, mười đồng mà lợi dụng được “thời cơ” nói chuyện, chọc nhau vui kinh khủng.

- Có ǵ đâu mà hên?

- Để em nói hết đă. Thầy làm “le”, móc ví cho luôn một tờ giấy năm trăm, cả lớp vỗ tay tơi bời. Khi phái đoàn quyên tiền ra khỏi lớp rồi, thầy ngồi dàu dàu mặt mày buồn thiu, chắc là đang tiếc tiền. Thầy cứ ngồi ngẩn ngơ “suy tư” hoài cho đến hết giờ học luôn, quên cả việc bắt em trả bài. Hú vía! Bài đó hôm qua em... quên học.

Anh b́nh luận:

- Ông thầy hào hoa đó chắc tối nay phải xin dạy thêm giờ để lấy lại vốn.

Mẹ bỗng từ nhà trên đi xuống, cắt đứt câu chuyện gịn giă. Như thường lệ, mẹ ra lệnh cho mỗi cô phải chúi mũi vào vở học của ḿnh. Ngâu nhăn mặt trước một cuốn sách toán đầy h́nh vẽ rắc rối và những con số chi chít.

- Sao mà em ghét môn toán quá.

- Ghét đến chừng nào?

- Ghét đến nỗi không... thèm hiểu ǵ hết.

Anh làm tài khôn gật gù suy nghĩ trước một đống h́nh tṛn, h́nh vuông, h́nh chữ nhật chồng chất lên nhau trông thật loạn xà ngầu. Anh nói:

- Để anh giảng lại cho, Ngâu không hiểu từ bài nào?

- Từ năm ngoái lận.

Anh khuyên nhủ:

- Thế th́ thôi, cứ lơ hẳn với môn này cũng không sao. Toán học là một môn học vô bổ, không cần thiết, Ngâu chỉ cần biết bốn thứ tính cộng, trừ, nhân, chia là đủ xài rồi.

Ngừng lại một lát, anh nghiêm giọng lên tiếng rao giảng những quan điểm mới của anh về toán học:

- Nếu thấy bốn thứ tính đó vẫn c̣n nhiều lắm th́ chỉ cần biết làm toán cộng thôi cũng đủ rồi. Thời buổi này bất công, không có cái ǵ được chia đều vậy bỏ toán chia đi. Người tham lam mới học toán nhân, người hà tiện mới học toán trừ. Ngâu chỉ cần nhớ toán cộng cũng được.

- Thôi đi. Nói như anh rồi cuối năm Ngâu lấy ǵ mà đi thi.

Một lần nữa, sau một cái đằng hắng để lấy giọng, anh trở sang tŕnh bày về vấn đề bằng cấp:

- Con gái học cho lắm mà làm ǵ? Trước sau rồi cũng đi lấy chồng. Muốn làm một bà tiểu học, th́ cứ lấy ngay một ông mới đậu tiểu học. Muốn làm bà tú th́ lấy chồng đậu tú tài. Cứ như thế muốn làm bà tiến sĩ...

Ngâu đỏ mặt vùng vằng, cầm cuốn sách đánh vào vai anh:

- Thôi. Anh lên nhà diễn thuyết với mẹ đi, để coi có bị ăn một chổi lông gà không, để yên cho em học bài.

Không t́m được một người thông cảm với ḿnh, anh đành lủi đi mất. Lát sau, khi Ngâu đă học thuộc bài rồi, anh lại trở xuống với Ngâu, đề nghị một bài học mới: bài cào ba lá. Anh nh́n thấy bàn tay trái của Ngâu đeo mấy chiếc nhẫn xinh xắn bằng hột cườm đủ màu. Anh ra điều kiện ăn thua mỗi ván một chiếc nhẫn. Sau gần cả chục ván bài dằng dai, anh gặp may mắn (nếu không kể một vài ván gian lận), anh ăn được của Ngâu một chiếc nhẫn cườm trắng. Anh bèn nghỉ đánh, thà ăn ít mà chắc ăn hơn.

- Anh không được nghỉ ngang xương rứa. Đánh thêm một ván cuối.

- Ừ, đánh th́ đánh, sợ ǵ.

Ván này anh cẩn thận kéo con bài xê dịch chậm chạp từng li từng tí. Những đốm đen hiện dần ra... chết rồi, có hai “nút”.

- A, anh thua rồi. Trả chiếc nhẫn cho em.

- Không trả. Nhẫn đâu có liên quan ǵ với cờ bạc.

- Thôi được rồi, anh phải bắt đền bằng cách khác.

- Anh có cái ǵ để đền bây giờ?

- Anh kể chuyện cho Ngâu nghe đi.

- Được rồi... Ngày xưa có một nàng công chúa tên Bạch Tuyết và bảy chú lùn...

- Thôi... thôi. Em lớn rồi, không thèm nghe chuyện cổ tích nữa.

- Vậy biết kể chuyện ǵ đây?

- Chuyện ǵ cũng được... hay là anh kể chuyện về anh đi.

Câu nói của Ngâu làm anh đau điếng người. Kể về anh? Một vài ngày ngắn ngủi vừa qua, anh tưởng chừng như đă quên hết đi trong căn nhà này. Ngây ngất với một chút hạnh phúc ấm cúng mà cái thế giới nhỏ nhắn như một trái hồng đào (trong đó dĩ nhiên có Ngâu) đă t́nh cờ cho anh. Anh không c̣n muốn biết, muốn suy nghĩ về một điều ǵ khác. Hăy cho anh tan loăng đi trong những nụ cười thân ái của mọi người, trong màu củi bếp, trong những đêm nghe gió lạnh đập ngoài cửa kính. Cho anh làm một người không tuổi, như vừa mới ra đời, không quá khứ, không ràng buộc, không nợ nần ǵ với những ngày đă qua, không mơ tưởng ǵ trong những ngày sẽ tới.

Thế mà Ngâu đă nói: kể chuyện về anh đi. Anh biết bắt đầu từ chỗ nào? Hồi tưởng, chính là điều anh sợ hăi nhất.

*

Ngày c̣n ở một thành phố miền biển, anh có quen với một người đàn bà tên là Liên. Nàng già nua trước tuổi, ghiền rượu, trác táng thâu đêm. Tóm lại đây là một nàng kỹ nữ sa sút. Nhưng anh thương nàng vô cùng, bởi v́ nàng không che giấu điều ǵ hết, nàng cho anh thấy rơ đời sống trụy lạc của nàng, nàng không than văn với ai một cách rẻ tiền về tâm sự hay quá khứ vàng son của nàng.

Liên chấp nhận hết mọi sự đă xảy đến với nàng, và chỉ thú thật một điều, nàng tuyệt vọng. Sự tuyệt vọng ấy có một vẻ đẹp quyến rũ anh dữ dội. Giữa thể xác tàn tạ của nàng và tâm hồn dễ dàng sa ngă của anh, h́nh như cùng đập chung một nhịp tim đồng điệu.

Bây giờ người đàn bà ấy là một tấm gương mà Ngâu phải quay mặt đi để khỏi nh́n thấy. Nhưng trước đây nàng cũng có một tuổi mười bảy, đàn bà nào cũng có một thời đó cả. Ngày đó nàng cũng cắp sách đi học như những thiếu nữ khác, như Ngâu, nàng cũng mặc áo dài trắng, cũng thẹn thùng, tinh nghịch, cũng nhiều mơ mộng. Nhưng Ngâu thấy đó, đời sống quả thật dễ sợ. Đời sống của Ngâu ngập tràn hạnh phúc, anh không thể đặt h́nh ảnh của Ngâu bên cạnh người đàn bà ấy. Sự cách biệt, hố sâu lớn lao giữa khốn cùng và tươi đẹp ấy có một cái vẻ ǵ làm anh đôi khi không thể chịu nổi. Dĩ nhiên là Ngâu vô tội trước sự bất công đó.

Ngâu có hương thơm ấm cúng của gia đ́nh, t́nh thương của mẹ và những anh chị em. Niềm vui của trường học, bạn bè, sách vở. Sung sướng khi được mặc một chiếc áo mới, qua cầu Trường Tiền làm những cậu con trai đạp xe đạp đi ngược chiều phải ngoái cổ lại nh́n. Nhiều lúc anh tưởng tượng ra một cái cảnh thật buồn cười: anh và Ngâu như hai tên vơ sĩ lên vơ đài và chưa ǵ anh đă thấy ḿnh nhẹ kư hơn rơ ràng. Đối với hạnh phúc của Ngâu, anh không có ǵ hết, một con số không to tướng vô vọng giống như con số không của nàng kỹ nữ. Gia đ́nh, học đường, bạn bè xa lạ với anh và từ lâu anh đă đánh mất niềm vui của thời nhỏ dại.

Tuổi thơ của anh cũng có được đôi chút cây trái thiên đàng, nhưng tuổi trẻ anh nếm đầy tro đắng sa mạc.

Hạnh phúc êm ấm của Ngâu đă chia cho anh một chút ngây ngất, nhưng cùng một lúc, nó làm anh bỡ ngỡ.

Chuyện của anh không có ǵ nhiều. Đại khái nó chỉ có vụn vặt những mảnh ư nghĩ như thế, nhưng làm sao anh kể cho Ngâu được, đâu phải chuyện thần tiên diễm ảo. Nếu Ngâu là cô công chúa mơ mộng ngủ say trong rừng thẳm, chờ đợi một chàng hoàng tử đánh thức, th́ đáng buồn thay, anh luôn luôn là một chàng hoàng tử bị kẹt xe giữa đường. Có lẽ v́ anh không quen trong bộ ngự bào hào nhoáng làm anh cử động luống cuống. Anh không thích hợp với vai tṛ hoàng tử cao sang, anh chỉ là kẻ lữ hành không t́m thấy đất hứa, đêm đêm gối đầu trên những vệ đường điền dă mà vẫn ngủ say đời.

Thôi thế là hết chuyện, nhưng thật ra câu chuyện đă bắt đầu từ hồi nào đâu. Năy giờ anh vẫn im lặng, Ngâu cũng thế. Đêm rơi thanh vắng. Anh như nghe thấy tiếng chim hải âu kêu buồn trong đôi mắt Ngâu.

Bỗng giọng nói của mẹ từ nhà trên gọi xuống, như th́nh ĺnh phá tan khối băng giá trầm lặng.

- Ngâu ơi!

Ngâu mỉm cười với anh, xếp những tập vở học lại cất trong hộc bàn. Ngâu đứng dậy và cố t́nh kéo lê đôi guốc kêu vang nghịch ngợm.

- Ngâu ơi!

- Con đây, mẹ cứ từ từ, trước sau rồi con cũng lên treo mùng liền mà.

- Quỷ! Tao có thèm nhắc chuyện treo mùng đâu, bổn phận th́ phải tự động lo làm. Mới đi ăn kỵ về đây, mang về mấy trái hồng với bánh su sê, có ăn th́ chạy lên đây.

Tiếng guốc của Ngâu nhảy rộn ră trên nền nhà. Thoáng một cái, anh chỉ c̣n nh́n thấy màu đỏ của chiếc khăn quàng vừa rơi.

*

Một tháng mùa xuân đă hết.

Anh rời Huế vào sáng sớm tinh sương. Ngồi nán lại một chút ở quán bún ḅ Cô Ba ngay ḍng sông. Lát nữa anh sẽ đi bộ một quăng ngắn là đến nhà ga xe lửa, bây giờ làm nhà ga của hăng máy bay.

Trời c̣n sớm quá, chỉ lưa thưa một vài người cặm cụi đi ngang qua, hơi thở làm những đám khói xanh trong trời lạnh. Con đường rầy xe hỏa nằm sát bên quán, chạy mất hút không biết đến đâu, nghe nói bây giờ xe hỏa chỉ chạy đến được Lăng Cô hay Đà Nẵng ǵ đó.

Anh uống một tách cà-phê nóng đậm đặc, khói thuốc quyện mờ trước mặt, che kín đôi mắt nh́n về phía cây cầu dưới chân nhà thờ... Ngâu bây giờ chắc đă thức dậy, sửa soạn ủi chiếc áo dài trắng và miệng lẩm nhẩm ôn bài, đêm qua học măi chưa thuộc mà thỉnh thoảng mẹ cứ réo lên “Ngâu ơi, lên treo mùng” măi.

Có tiếng c̣i tàu đàng xa. Trong phút chốc chuyến tàu hỏa chạy rầm rập tràn vào người anh. C̣i tàu hú lên từng hồi như tiếng kèn đồng xao xác của một người da đen, âm điệu nghẹn ngào khàn khàn lời vĩnh biệt.

Những bánh xe cuồn cuộn nghiến trên đường sắt chạy băng qua trái tim anh đau nhói.


Hoàng Ngọc Tuấn
1971


Muốn giới thiệu thêm truyện ngắn H́nh Như Là T́nh Yêu nhưng truyện ngắn của Hoàng Ngọc Tuấn dài lê thê nên đành dừng lại đây.Gửi hương hồn Tuấn với mấy câu thơ bất chợt của ḿnh:

Xong rồi, một kiếp phù sinh
Bạn lên trời, gửi chữ t́nh cho quê...
Bao năm ngăn ngắt đường về
Biết con mắt ấy c̣n thề hẹn xưa?

Trần Dzạ Lữ

H́nh 1: Nhà Văn Hoàng Ngọc Tuấn
 

 


 

H́nh 2: Hoàng Ngọc Tuấn qua kư họa của họa sĩ Hoàng Đặng

 




 

Xem tiếp Phần 31


 

 

trang Trần Dzạ Lữ

 

art2all. net