TRẦN DZẠ LỮ

 

 

HỒI ỨC

DỌC ĐƯỜNG VĂN NGHỆ CỦA TI

 

PHẦN 36


THIẾU KHANH - ĐỜI KHNG DUNG NGƯỜI HO KIỆT ! ?
 

            Từ thập nin 60 ti đ quen biết nh thơ Thiếu Khanh khi viết cho tuần bo THỜI MỚI của anh Nguyễn Hương Nhn ở Đ Nẵng. Anh v Đon Huy Giao l những cy viết trụ cột v thường xuyn của tờ tuần bo ấy. L một thnh phố nhỏ so với SG nn chng ti dễ gặp nhau. Những lần đn đm tụ họp như thế chng ti thường c những ưu tư về tuổi thanh xun của mnh tri đi trong chiến tranh... v lun nui hoi bo về qu hương c một bnh minh rạng ngời... Nhưng hoi bo chỉ l hoi bo. Qu hương chưa c ha bnh v chiến tranh vẫn tiếp diễn... Đọc được bi thơ:Bi Tnh Ca ở Hậu Nghĩa của Thiếu Khanh, ti thch th v cng khinh khoi hơn khi nghe Đon Huy Giao đọc diễn cảm bằng giọng rặt ri Quảng Nam. C lẽ bi thơ anh viết lc lm hnh ở Hậu Nghĩa ( Long An). N thấm từng cu chữ v hồn va nếu ai đ rơi vo hon cảnh tương tự. Tại sao Chỉ nhớ tnh nhn chẳng nhớ nh? Chỉ c tc giả mới trả lời rốt ro cu hỏi ny.


Đến thập nin 70 ti đ qua vng đất Trch khi Hn chưa kịp em by giờ hn đất nn khng cn gặp anh Thiếu khanh để đọc thơ cho nhau nghe v tru nhau bằng giọng điệu Huế-Quảng-Bnh Tuy nữa. Thời ấy, chưa c điện thoại di động, chưa internet nn việc lin lạc nhau rất kh. Muốn biết tin nhau v tnh hnh văn nghệ như thế no chỉ trng cậy vo bo ch. Tạp ch Văn l tờ hay đưa tin tnh hnh anh em văn nghệ nhất. Vậy m ti vẫn m tăm anh.
 

Sau 75 một số anh em văn nghệ bỏ nước ra đi. Một số lm loi chim thin di tm vng đất mới. Một số lm người chịu trận ở lại nơi chn nhau cắt rn. Ni chung, đổi đời th phải khc xưa.


Mi đến năm 2000 ti mới gặp lại anh. Trng phong thi như xưa d khng khỏi nếm trải bể du. Ti mừng khi biết anh xoay qua dịch sch với ci tn của mnh: Nguyễn Huỳnh Điệp bởi anh c vốn ngoại ngữ tốt. Sống được với điều mnh yu thch l qu rồi trong lc ti v một số bạn b cứ phải lao đao với trăm thứ nghề bất đắc dĩ để kiếm sống. Anh cũng đ hon hồn để cầm bt trở lại.


Sống ở SG, một thnh phố lớn, mở mắt ra l phải tnh chuyện o cơm nn d biết anh ở Tn Bnh chng ti cũng khng thể thường xuyn gặp nhau như trước. V FB l nơi dễ kiếm tm nhau nhất. FB cũng l vng đất cho cỏ dại dễ dng sinh si... C một lần ln FB anh hiểu lầm ti khi đọc tin một tay b dơ bịa chuyện bi bc ti ( d một ngy sau anh đ xa cmt).Ti khng hiểu nổi một người từng trải như anh lại tin điều vớ vẩn như thế( trong lc sống ở ĐN anh rất r tnh nết của ti). Ti giận... bởi lc no tnh cảm anh em giữa ti v anh như bt nước đầy. Thế m...


Mới đy, gặp Thiếu Khanh trong đm cưới con gi của nh thơ Nguyễn Hữu Thụy ở G Vấp chng ti đ xa nha những kh chịu về nhau bởi tnh bạn hơn nửa thế kỷ khng thể chia cắt v những kẻ xấu lợi dụng FB để ngậm mu phun người. Ti tin anh vẫn viết v rạch ri giữa Thiện v c. Bởi tựu trung, văn nghệ sĩ lun l kẻ đi tm CHN-THIỆN-MỸ. Thi, qun đi đm cỏ dại... ngoi kia để lắng lng nghe thơ của Thiếu Khanh ( một trong những bng hồng văn nghệ):

BI TNH CA Ở HẬU NGHĨA

Em mắt nghn thu xanh cỏ biếc
Ta ln rừng thẳm ngủ chim bao
Vng tay thn i xa biền biệt
Ta gặp nhau m vẫn nhớ nhau

Em nhớ ta hay ta nhớ em?
Từng đm lặn lội giữa bưng biền
Ta qua Hậu Nghĩa ngy mưa xm
Rc vỏ thn trm ta viết tn...

Năm tuổi chiến trường xuyn vạn l
Ni sng biết mặt đứa phong trần
Yu em ta bỗng thnh thi sĩ
Thơ lnh hong ngời mắt mĩ nhn.

Ta trt đam m ngn ngụt lửa
Nghn đm nui nấng mộng phi thường.
Cho em một cnh tay gần gũi
Dnh một tay vo buổi nhiễu nhương.

Đi lc toan vung cờ nghĩa khởi
Cng em đi tiếu ngạo giang hồ
Ngao du trn suốt vng bin giới
Về đng qun doanh ở Hố B

Mnh khng cười giễu ta cuồng vọng
Chỉ sợ nhu phai o học tr
Theo g thư sinh lm loạn tướng
E mnh ly phải mộng phiu du!

Đm ta đụng trận trong Vm Cỏ
Lửa sng rừng su nhớ mắt nng.
Ngy ht nghu ngao qua Thố Mố
Trong lng nỗi nhớ chợt thnh thang!

Đức Huệ Củ Chi đến Đức Ho
Qu hương nng ho qu hương ta
Năm năm vc sng giang hồ vặt
Chỉ nhớ tnh nhn chẳng nhớ nh.

Ta tự miền Trung vo Hậu Nghĩa
Đồng chua ngm nứt gt chn chai
Tc em chao gi thơm rừng ma
Reo giữa hồn ta tiếng ht di.

Hậu Nghĩa, 1967

 



SỢI TC

C g lạ lng như sợi tc
Cứ nhạt dần khi mnh vẫn đậm đ thương
Cả những sợi trắng từ khi mới mọc
M vẫn dịu dng chung một mi hương

Mỗi buổi sng vương trn nền gối trắng
Nhnh mơ xưa trong những khc tnh ca
Như dấu hỏi hồn nhin nằm lẳng lặng
Anh mềm lng: hạnh phc ở đu xa!

Anh se sẽ la thm hơi thở mới
Cho ấm tc em giữ chng chậm phai mu
Tiếng khc khch em cười trn mặt gối:
"Đầu bn đầu sợi tc dễ ly nhau!"

Hỡi c Tấm ngy xưa trong tri thị
C hiền như sợi tc np trn vai?
i khng giống như trong nhiều truyện kể
Rằng ngn năm cng cha cứ xinh hoi.

Em khẽ đọc bi thơ xưa anh viết
Anh dột lng khng thấy tc em xanh
Anh ngy ngất với trăm điều chưa ni hết
Hay tc tnh xưa chưa kịp đọng thơ anh?

Như bi thơ, cuộc sống cũng vần bằng vần trắc
D dưới trăng vẫn nhớ lc bn đn
Qua ghềnh thc nhớ ngọt bi trăng mật
Trắng tự bao giờ sợi tc vẫn thn quen.

Khi nắng gi hong tc em kh vng chẻ ngọn
Trong cuộc đổi đời trn rừng ni Phương Lm
Đm u yếm thở ln hương tc thoảng
Thương đời nhau sợi tc cũng thăng trầm

Mỗi cnh chim non bay chuyền rời khỏi tổ
Một cht mu xanh mi tc chuyển sang con
Nhn đi mắt con trong bnh minh rạng rỡ
Hai đứa mnh trẻ lại vợ chồng son.

Sang kiếp sau cng chia nhau vui buồn nữa nh
Mnh đu cần kết tc để lm tin
Trn mặt gối vang nhiều tiếng cười v thấm nhiều ngấn lệ
Cũng từng nghe rộn r tiếng tim mnh.

Nay con mnh c con chng mnh c chu
Ngt nửa con đường mới đ đ qua mau
Em sợi ngắn anh sợi di trn ngực o
Đu phải tnh cờ sợi tc đổi cho nhau!

Si Gn, 11/2013

 



ĐỜI KHNG DUNG NGƯỜI HO KIỆT !

Ngy rỗi nằm khoo xem tiểu thuyết
Kiều Phong ngộ st ả A Chu!
Hỡi ơi đời chẳng dung ho kiệt
Cng lắm ti hoa chng bạc đầu

Ta đu muốn cao như ngọn ni
Suốt đời bịa đặt những tnh nhn
Rừng su ngy thng đi lầm lũi
Nhớ thương hờ cho đỡ mỏi chn

Lng người hẹp như chữ O nhỏ mọn
Nn khng dung nổi một chn ti
Em từ chối cng ta mưu việc lớn
Đời chỉ dng ta một ch cai !

Lm đứa thất phu mang o giấy
Hồ đồ nhập bọn với nhn gian
Em chả yu ta Ta biết vậy
Tm hồn ho kiệt vốn c đơn

Ta vẫn sống nồng nn v ho sảng
Mắt em khng chứa hết bng ta đu
D thơ ta c cht g lng mạn
Khng gip em khuy khoả một cơn sầu

Thời loạn
Người lm thơ trở thnh tn tiểu tốt
Lời hay ho khng đủ để đời tin
Em vẫn nghĩ ta đin rồ dại dột
Sống lạ lng bn cạnh đời em

Buổi chiều hnh qun về uống la-ve trong qun
Sng vất dưới chn mũ sắt dưới bn
Lắc cục đ trong ly mỉm cười khinh mạn
Đời đang hắt hủi một thi nhn

Người chẳng yu ta

Cũng khng chống đối
Chỉ lm ngơ như cy cỏ v tnh
Ơi hỡi Kiều Phong
ngươi đừng chết vội
Ngươi c A Chu
Ta chỉ một mnh !

TK

 

Đọc hết những bi thơ đầy cảm khi trn, ti lại chợt nhớ ra anh c một bi thơ viết cho người tnh cũng l người vợ hiền duy nhất của anh:

Hạnh Phc Chng Mnh

Hồi đ đất trời cn mới lắm
Lng thnh thnh sng ni rộng mun trng
Nn c b ở trong trường Sư phạm
Cũng phải lng người trn ni Chư Giung.

Anh xuống ni đi về miền chu thổ
Rất một mnh từ lc c thm em
Anh nhớ trong ny, em chờ ngoi nớ
Tnh chng mnh phải dn rất nhiều tem.

Chưa c dịp đưa em về thăm lng Bnh Thạnh
M biển qu anh đ pha lẫn nước sng Hn
Anh lận đận suốt miền ph sa
sng chia chn nhnh
Nhnh sng no cũng chảy tới Ha Vang.

Cht tinh nghịch đ lm nn tnh sử
Từ hai phương trăm suối đợi mưa nguồn
Dẫu cuộc chiến nặng lng c gio nhỏ
Nhưng tnh mnh khẳng hứa Ngũ Hnh Sơn

Em tnh tứ rủ anh về Cẩm Lệ
Thuốc l G M khi quyện ru rồng !
Trời xứ Quảng cũng chu lng thi sĩ
Chảy n tnh bt ngt một vm sng.
Phới phới lng ta cy xanh bn rễ
Thương đi chim quyn ăn tri nhn lồng

Hạnh phc thường giống nhau
Khổ đau th khc (*)
Hạnh phc chng mnh c giống với ai khng?

Bn niềm hn hoan
cũng c lc lo u dằn vặt
Giữa những nụ cười
đi khi l nước mắt
Mười lăm năm năm ngọn lửa vẫn tươi hồng

Mười lăm năm qu di
đối với nng Kiều v chng Kim Trọng
Nhưng tnh mnh mới qu phải khng Kim?
u chỉ nhn nhau v cng nhau mơ mộng
Hạnh phc mnh c cả mu xương em.

Khi em vạch tm trong tc anh
Nhổ những sợi khng mang mu hạnh phc
Th hạnh phc chnh l điều chọn lọc
Dẫu một cht bụi vng trong biển ct
cũng nng niu
Dẫu một cht vui thi
cũng nhn lớn thm nhiều
Nn yu dấu tnh mnh no n biết mấy.
Cy la mười lăm mượt m con gi
Tnh mười lăm đang tuổi ngậm đng đng
Mười lăm năm ngọn lửa vẫn tươi hồng.

Hạnh phc chng mnh c những ngy em cạn sữa
m con đau hai đứa thức bn giường
u cần vi tro hn than mới giữ bn sức lửa
Mnh vẫn nhn nhau như soi gương
Mnh nhn nhau v thấy mnh trong đ
Thấy bn tay mp mp bm vnh ni
Thấy long lanh lay ly mắt con cười
Con chập chững m lng mnh bay vạn dặm
Mỗi chiếc răng sữa của con
cũng l tin vui lớn lắm
ủ cho mnh pha long nỗi gian lao
Cng nhn con cng no đủ tự ho
Nghe bập bẹ lời con
thấy cả cuộc đời tốt bụng.
Vất vả kh khăn m lng mnh ấm cng
Cng đường xa gnh nặng biết thương nhau
D thời gian rửa tri
sợi tc c sai mu
D năm thng bo mn
Khun mặt chng mnh khng cn đng nữa
Mnh thuộc lng nhau đến từng nhịp thở
Nhưng vẫn lun c điều g rất lạ
mới tinh khi
C những điều kỳ diệu mi khng thi

Chẳng hạn
Trn tay chng mnh
cc con dần dần phương trưởng

Chẳng hạn
Chỉ hai đứa mnh
cũng đủ thnh giao hưởng
Mỗi nốt vui khởi xướng cả trăm b
Lng gọi lng ngy ngất lắng tai nghe.

Thiếu Khanh
Phương Lm, 11-1983
(Ngn Khnh Tnh Ta)
___________________

(*) Theo của Lev Tolstoi, trong tiểu thuyết Ana Karenina.

Chnh bi thơ ny m c gio của trường sư phạm Quy Nhơn Nguyễn Thị Kim Anh phải lng nh thơ huyện Tuy Phong v chng đ đưa nng về Dinh trong cuộc trăm năm d phải trải qua du bể trng trng.


Trước khi khp lại trang viết, chng ta hy lướt qua đi dng tiểu sử của anh ( Một người t thch ni về mnh)



THIẾU KHANH
 

Tn thật Nguyễn Huỳnh Điệp. Sanh năm 1942. Tại Bnh Thạnh, Tuy Phong - Bnh Thuận. Hiện cư ngụ tại Si Gn.


Thiếu Khanh l nh gio, thch thơ văn v sinh hoạt văn nghệ từ thập nin 60. Khi dạy học ở Đ Nẵng, Thiếu Khanh đ cộng tc với tờ Thời Mới ở ĐN của nh bo Nguyễn Hương Nhn (Hong Phc) v Nguyễn Đức Bạn. V, nơi đ, anh gắn b với người bạn đời nn c mối thn tnh với anh em thn hữu trong giới văn nghệ đất Quảng Rượu hồng đo chưa nhấm đ say.


Sau thng Tư 1975, anh cho biết: "chn mnh" trn rừng ni suốt 24 năm, khng c điều kiện tiếp xc ngay cả với bạn b.... Hiện nay, Thiếu Khanh sống ở Si Gn, dịch tiếng Anh. Sau bao năm lao đao, cuộc sống hiện nay tạm ổn định với căn nh xinh xinh. Tnh tnh ha nh, trầm lặng, khng thch tranh ci ồn o nhưng giữ được sĩ kh của con người tri thức.


Tc phẩm đ in:
- Khơi Dng, Thơ (chung với Thu Lm, Nguyn Thi Sinh), NXB L Đa, Montreal, Canada, 1968.
- Trong Cơn Thao Thức, Thơ, NXB Da Vng, Đ-Nẳng, 1971.
- Một số tc phẩm dịch thuật tiếng Việt v tiếng Anh (k Nguyễn Huỳnh Điệp)
- Từ Điển Cụm từ Việt Anh (Nguyễn Huỳnh Điệp)

Trần Dzạ Lữ

Chn dung tc giả THIẾU KHANH
 


 

Xem tiếp Phần 37


 

 

trang Trần Dzạ Lữ

 

art2all. net