TRẦN DZẠ LỮ

 

 

HỒI ỨC

DỌC ĐƯỜNG VĂN NGHỆ CỦA TÔI

 

PHẦN 6 - Ở ĐÀ NẴNG

 

          Đà Nẵng là quê hương thứ 2 của tôi nên cũng nhiều bạn bè. Nhớ không hết. Thôi th́ nhớ ai nói nấy. (chỉ những người có thân t́nh với tôi)

NHÀ THƠ THÀNH TÔN, TÁC GIẢ THẮP T̀NH

Anh nổi tiếng từ khi đăng thơ trên Bách Khoa, trên Văn và khi xuất bản tập thơ Thắp T́nh (1969). Sang Mỹ năm 1996, Thành Tôn vẫn thủy chung với văn chương chữ nghĩa, mặc dầu không làm thơ như xưa nữa.

Tập thơ Thắp T́nh ra đời cũng đă tạo tiếng vang. Từ văn nghệ chúng tôi t́m gặp nhau khoảng thập niên 70. Anh cùng thời với Luân Hoán. Giọng điệu thơ lục bát của anh nhẹ tênh mà lại ấm áp vô cùng. Thỉnh thoảng anh về SG tôi cũng có gặp. Qua Mỹ, tiếc là anh lớn tuổi nên không vào mạng được. Liên hệ bạn bè qua thư tay là chính. Nhà thơ Du Tử Lê có những cảm nhận về thơ lục bát của anh:

Với tôi, những vần lục bát của Thành Tôn trước hay sau thời điểm THẮP T̀NH 1969 vẫn là chiếc bóng hiu quạnh nhưng chứa chan đôn hậu. Dịu dàng thương yêu. Chúng như một thứ nhân-thân khác của thi sĩ. Do đấy, ở Thành Tôn tôi không nghĩ, có một khác biệt hay đối lập, tách bạch nào giữa chiếc bóng thi ca và nhân thân tác giả. Thành Tôn và chiếc bóng ( chữ nghĩa) của ông là một. Người này là “thuộc tính “ là “bản lai diện mục” của kẻ kia. Tôi cho đây là một điều đáng kể và cũng rất đáng quư v́ nó nói lên phần nào đó cái nhân cách mà tôi muốn gọi là nhân-cách-thi-ca của một thi sĩ

THƠ THÀNH TÔN

RANH GIỚI

Vui riêng, cười lẻ, khóc thầm
đời sao sống vậy hồi âm cơi nào
vô ra nhạt bóng lao đao
co thân thủ thế trông vào những đâu


nhện buồn chỉ đó canh thâu
lưới chăng hồn dựng mắt sầu nhặt thưa
tôi lui chân lạc tay thừa
mẹ cha cũng vậy nên chưa hiểu giùm

xuống lên trời tận đất cùng
anh em ngày một muôn trùng cách xa
máu hồng mạch sẻ lần qua
bàn chân vỉa phố một ta kẻ chờ

dây dưa chắp nẻo ơ thờ
ngọn đèn chứng giám cũng mờ bóng quen
sống không tiếng động thân hèn
lại qua cũng vậy chi bằng thu thân

đi, về bóng lạ bàn chân
ḍng sông nghiệp dĩ tiếp dần biển khơi
quanh co nghĩ rộng đất trời
cái tôi hiện hữu một thời vong nô

khép dần cánh cửa hư vô
thân chưa nhập thế cơ hồ cách xa…

Thành Tôn

 

NHÀ THƠ HOÀNG LỘC

Tôi quen anh qua Đynh Trầm Ca. Thời ấy, anh em văn nghệ rất chí t́nh với nhau. Biết tên nhau trên báo chí là đă coi như thân thiết lâu năm rồi. Anh ở Hội An. Thường hay rủ tôi và Trường Thi vào chơi. Có khi anh tổ chức đọc thơ ở trường Trần Quư Cáp. Phố cổ Hội An và các em gái ở đó rất quen bóng dáng chàng thi sĩ này. Dù không thân thiết như Đynh Trầm Ca nhưng anh cũng đă để lại dấu ấn trong tôi với những bài thơ t́nh rất Hoàng Lộc:

 

T̀NH SAU T̀NH TRƯỚC

em chê ta quá nhiều t́nh trước
nên e dè không dám nhận t́nh sau
bài thơ lớn, nếu cần, em đọc suốt
ngập ngừng chi ḍng cuối với câu đầu ?

đời thơ ta, đời t́nh ta - lổn nhổn
có cái hay ho, lắm cái chẳng ra ǵ
biết chừng đâu em là câu thứ bốn
để huy hoàng tứ tuyệt buổi Đường Thi

lớp con gái thời ta xưa hết sạch
mỗi hoa nhường là mỗi biển dâu xanh
khi em đến thơm ḍng ḍng cổ lục
bên hiên trăng ta quá đỗi ṇi t́nh

em, sách quư – thư pḥng ta để bụng
rằng mai kia một nọ chắc em vào
t́nh như gươm ta chỉ cần chém trúng
th́ lần đầu lần cuối khác chi nhau ?

Và bài thơ viết về vợ có những khổ thơ cảm động:
 

THƠ VIẾT CHO VỢ NHÀ

trong thơ xưa ai gánh gạo đưa chồng
hay vẫn chỉ là em nỉ non tiếng khóc
hay vẫn chỉ là em bốn mùa khổ nhọc
hồn vọng phu đă lội mấy sông đời ?

anh xưa kia v́ chút mộng bên trời
mê bắt bóng, khuây cái sầu tan hợp
giữa cơi phù vân đôi lần em chết ngộp
mới hay chiều cố xứ có em trông

người trong thơ xưa lặn lội bờ sông
hay vẫn chỉ là em, cái c̣ tội nghiệp ?
anh lận đận trong đời do số kiếp
như em tin người tướng sĩ năm nào

ai bảo tim hồng ư biếc ơn nhau
không, ơn của chỉ riêng em trong thời anh mạt vận
chiếc nhẫn cưới bán theo ngày túng quẩn
em thương chồng nên nợ với thi thơ

trong ḷng anh, em đứng với người xưa
em hơn hẳn cả người xưa – đă chắc
anh b́nh sinh chuộng những điều không thật
hạnh phúc th́ rất thật giữa tay em

của vợ công chồng nói măi nghe quen
để lắm lúc anh vô cùng xấu hổ
những thua thiệt riêng em, người vợ khổ
khi trăm dâu trút xuống một đầu tằm
…….
Anh qua Mỹ vẫn tiếp tục sáng tác. Và những tập thơ khai sinh. Nghe đâu anh sẽ in những tập thơ mới ở quê nhà. Chúc mừng anh.

 


NGUYỄN TAM PHÙ SA

Từ năm 1970 tôi và Nguyễn Tam Phù Sa đă có duyên văn nghệ khi cùng ở một đơn vị lính cậu. Hồi ấy anh cũng rất thân với Đynh Trầm Ca, Hoàng Lộc…Nhà tuy không khá chi nhưng chị Ân rất chu đáo với chồng con và bè bạn văn nghệ. Quan niệm của anh là ” Chơi trớt “ và dĩ nhiên là anh say thơ nhạc nào khác ǵ tôi. Không có buổi hát nhạc, đọc thơ nào ở Đà Nẵng mà anh thiếu mặt. Cả những buổi đọc thơ ở trường Trần Quư Cáp Hội An. Tuy chưa thành danh sớm nhưng anh có những tiềm ẩn thi ca mà tôi thấy được. Năm 1972 Nhà xuất Bản Da Vàng Đà Nẵng đă ấn hành cho anh tập thơ đầu tay: MƯA SƯƠNG TRONG VƯỜN T̀NH CŨ. Sau 75 cũng như những bạn bè cùng thời. Anh vô SG sinh sống. Có lúc cũng phải đạp xích lô và làm những công việc lao lực. Rồi anh và gia đ́nh cũng đi qua được với thời gian. Sau này tôi ít gặp anh, song thơ th́ tôi vẫn đọc của anh. Có những bài thơ đầy cảm xúc và thơ sau này sâu sắc và khéo dụng ngữ:


TIẾNG KIÊU THẦM

Sao ba không về với mẹ ba ơi!
gần gũi thế mà xa xôi quá vậy
giàn mướp trắng lỡ thời không kết trái
cau đúng mùa mấy vụ chẳng ra hoa

mẹ neo đời trên bến sông xa
ngày tháng lợp t́nh cao như ngọn núi
chữ trăm năm chạm trầm chưa đủ tuổi
để đời con đứt rễ giạt xa nguồn

đêm chập chờn nghe tiếng vạc kêu sương
quanh chiếu gối chạm chỗ nào cũng ướt
ḷng mẹ ḷng con ai biết được
tiếng kêu thầm trêu cợt cơi nhân sinh

ba ở nơi nào, sao ba măi lặng thinh!
con nhớ lắm khát thèm ṿng tay mở
con ước được nhận nơi ba một phần hơi thở
một chút thương yêu vừa đủ ấm bờ môi

bao nhiêu năm mẹ lạc giọng phía b́a trời
dang tay đứng che đời con côi cút
có phải ba mẹ nợ đời nhau từ kiếp trước
tạc lại h́nh con run rẩy trái tim người.

Nguyễn Tam Phù Sa

Hay một bài lục bát thật dễ thương:
 

LỤC BÁT CUỐI NĂM

Cuối năm ngồi quán một ḿnh.
Rượu vừa đủ nướng trái t́nh giắt lưng
Say buồn ḷng bỗng rưng rưng
Em xưa giờ hóa người dưng mất rồi
Mưa pha rượu níu thơ ngồi
Nh́n đâu cũng cụng đất trời đ́u hiu
Hạn t́nh cháy phía sau Kiều
Anh không đủ sức cơng chiều qua đêm
Phố người nguồn cội đênh đênh
Tết về đâu, biết về đâu bây giờ ?

Nguyễn Tam Phù Sa

 

Xem tiếp Phần 7


 

trang Trần Dzạ Lữ

art2all. net