THƠ TRẦN DZẠ LỮ


 

NỤ HÔN CỦA GĂ KHỜ
 


Lần đầu em cho hôn
Ta hôn mà nín thở
Nhắm mắt để ngờ ngợ
Bay bổng ở thiên đàng...

Môi mắt ấy rất ngoan
Im im trong hương mật
Đây là lần thứ nhất
Em run trong mơ màng !

Lần diện kiến t́nh lang
Xem ra c̣n luưnh quưnh
Mũi tên ta trúng đích
Em mù ḷa phân vân...

Thằn lằn kêu ngỡ ngàng
Trên trần nhà buổi sáng
Chắc ghen ta lăng mạn
Hôn em hết tuổi vàng

Mong ngừng lại- thời gian
Để ôm nhau vô ngại
Sống tận cùng t́nh cuối
Ngời ngời em nồng nàn

Cuồng say ta mang mang
Cơng em qua dâu bể
Một sát na trần thế
Là thiên thu địa đàng...

Trần Dzạ Lữ
( SG 14.7.2019)

 

~~oOo~~

 

HOÀNG THỊ BÍCH HÀ

B́nh thơ: NỤ HÔN CỦA GĂ KHỜ của TRẦN DZẠ LỮ

“ Anh tặng em yêu chùm hoa sắc trắng,
Nhưng khi yêu, anh yêu đỏ hoa hồng.
Tuổi năm mươi ḷng yêu như lửa đỏ,
Nhưng bên ngoài vẫn cứ trắng như không.”

( Hoa trắng đỏ- Chế Lan Viên)


Vâng! T́nh yêu luôn dạt dào tươi mới dù ở độ tuổi nạ̀ trong cuộc đời .Bài NỤ HÔN CỦA GĂ KHỜ là một minh chứng. Chúng ta hăy cùng khám phá vẻ đẹp của bài thơ để cảm nhận những rung động tự nhiên dạt dào t́nh ư . Với bài thơ ngũ ngôn gồm sáu khổ thơ diển tả một cách ngắn gọn , ấn tượng đầy biểu cảm .Tác giả vẽ nên bức tranh đôi t́nh nhân đắm đuối bên nhau với nụ hôn ngọt ngào bằng ngôn ngữ thi ca .Tuổi trẻ đang hừng hực sức sống hay khi đă sang bên kia triền dốc của cuộc đời th́ chất men say trong t́nh yêu vẫn vậy , vẫn nồng nàn tan chảy ! V́ cuộc sống vốn thế , t́nh yêu vốn thế ! Tuy nhiên ở mỗi người có cách thể thể hiện khác nhau ! Nhưng bản chất của t́nh yêu là vẫn vẹn nguyên sự ḥa hợp. Biểu hiện của t́nh yêu là trao nhau những nụ hôn ngọt ngào ,say đắm !


“Lần đầu em cho hôn
Ta hôn mà nín thở
Nhắm mắt để ngờ ngợ
Bay bổng ở thiên đàng…”


Sự ḥa nhập trao nhau cảm xúc mănh liệt , nồng nàn đắm say .Những động từ “ nín thở”, “nhắm mắt” , “bay bổng” ….ngôn từ đậm màu sắc cảm giác, xúc giác rạo rực của men say t́nh ái .: Phải chăng sống là để yêu! Mà yêu là phải say mê và cuồng nhiệt dâng hết cho nhau những ngọt ngào trao gửi . Khổ thơ đầu đă hé lộ cho chúng ta một giọng thơ sôi nổi, hào hứng, đầy màu sắc lăng mạn . Nụ hôn đă làm cho t́nh yêu thăng hoa . được tác giả miêu tả rất thực bằng những câu thơ tài hoa , với ngôn từ b́nh dị nhưng ấn tượng thể hiện một tâm hồn yêu đời , yêu cuộc sống thiết tha . Tiếng ḷng của thi nhân hẳn cũng có nhiều người đồng cảm bởi v́ tác giả đă nói giùm cho những đôi lứa yêu nhau. Và ai yêu th́ cũng khát khao vươn tới hạnh phúc!


Ở “lần đầu em cho hôn” ấy , thi nhân đă chộp được khoảnh khắc hạnh phúc khi xúc cảm dâng trào cao độ . Bằng ánh chớp của tài năng, tác giả đă tạo nên h́nh tượng rất thơ của nụ hôn của những người đang yêu . Nụ hôn đă được huy động hết các giác quan mà tạo hóa ban cho để những kẻ yêu nhau tận hưởng những giây phút diệu kỳ của nụ hôn. Cảm giác như bay bổng lên chín tầng mây , xứ sở của thiên đàng. Trong phút xuất thần ta thoát tục để làm tiên. Đó là bốn câu thơ thật thú vị đậm chất tả thực ,mà ư vị ngọt ngào. Nếu không có một cái nh́n rất đẹp về t́nh yêu và cuộc sống th́ không thể vẽ nên bức tranh về nụ hôn đẹp , tự nhiên như thế ! ở khổ thơ thứ nhât tác giả dùng những động từ mạnh : Hôn, nín thở, bay bồng … tạo nên những thi liệu ấn tượng và giàu sức biểu cảm th́ ở khổ thơ thứ hai tác giả sử dụng nhiều từ loại : ngoan, hương mật ( nói đến vị ngọt ), run, mơ màng tạo nên sắc điệu thậm mỹ khi cảm nhận vẻ nồng nàn của men t́nh qua nụ hôn đầu tiên. .


“Môi mắt ấy rất ngoan
Im im trong hương mật
Đây là lần thứ nhất
Em run trong mơ màng ! “


“Mắt môi” ,“ngoan”, “im lặng” tận hưởng vị ngọt như hương mật và cũng v́ hồi hộp của sự khởi đầu “ đây là lần thứ nhất’ nên “em “ nhân vật trữ t́nh có trở nên "luưnh quưnh" rất đáng yêu ! Đọc đoạn thơ , chưa cần suy ngẫm đă h́nh dung cảm giác ngọt ngào dâng hiến tan vào nhau của nụ hôn qua thanh luật , kết cấu của đoạn thơ với thanh bằng, thanh trắc đan xen nhau , miên man vô tận với nhạc điệu chơi vơi êm ả như thực, như mộng ! Khổ thơ thứ nhất và thứ hai miêu tả qua trực giác, Bốn khổ thơ sau đi sâu vào suy ngẫm ,cảm nhận.


"Lần diện kiến t́nh lang
Xem ra c̣n luưnh quưnh
Mũi tên ta trúng đích
Em mù ḷa phân vân..."


Khổ thơ tiếp theo nói rơ hơn lần đầu gặp gỡ “t́nh lang” nên thật là bỡ ngỡ khi đón nhận nụ hôn . “Mũi tên ta trúng đích/ em mù ḷa phân vân” là nói đến thế chủ động thường thuộc về phái mạnh . C̣n phái nữ, trong ḷng yêu rất mănh liệt và say đắm không kém nam giới nhưng thường rụt rè, e lệ khi thể hiện nên thường nhường quyền chủ động cho cánh mày râu. Đó cũng là thuộc tính của mỗi phái. Các cặp từ láy: “luưnh quưnh”, “phân vân “ càng làm tăng thêm vẻ nữ tính duyên dáng, đáng tôn thờ của phái yếu ! Trần Dzạ Lữ có cách dùng từ giản dị, dể hiểu, tinh tế phảng phất chút dí dỏm đáng yêu và có những từ dùng rất đắt.


Khổ thơ tiếp theo tác giả tả cảnh ngụ t́nh . Tâm hồn thi nhân hướng vào cái đẹp qua chọn lọc các thi liệu, thi ảnh , thi ngôn . Cách kết cấu âm của đoạn thơ gợi nên trước mắt chúng ta cảnh vật xung quanh như ghen thầm với hạnh phúc ngọt ngào của thi nhân đang tận hưởng. Khổ thơ này tác giả sử dụng những căp từ ghép rất ấn tượng, dùng từ táo bạo và thể hiện chúng thật độc đáo trong dùng từ tạo câu, độc đáo trong lựa chọn h́nh ảnh, các biện pháp nghệ thuật so sánh ,ví von có sức biểu đạt cao với vần ang mênh mông lan tỏa như niềm hạnh phúc vô biên của phút giây hạnh phúc của đôi lứa bên nhau .


“Thằn lằn kêu ngỡ ngàng
Trên trần nhà buổi sáng
Chắc ghen ta lăng mạn
Hôn em hết tuổi vàng”


Thi nhân muốn thời gian ngừng trôi để khoảnh khắc này là măi măi.


“Mong ngừng lại- thời gian
Để ôm nhau vô ngại
Sống tận cùng t́nh cuối
Ngời ngời em nồng nàn”


Cảm xúc trực tiếp tự nhiên đi vào thơ đậm chuất trữ t́nh sâu lắng. Tài hoa trong miêu tả ,chân thực trong tự sự, nồng nàn trong cảm xúc, sáng suốt chặt chẽ trong b́nh luận . Đó là những thành công của ng̣i bút Trần Dzạ Lữ . Quả thật t́nh yêu nó mang đầy đủ vẻ đẹp lộng lẫy của ái t́nh , của khao khát trao nhau, tan biến vào nhau . Nhà thơ của “ T́nh không tuổi và xuân không ngày tháng” Xuân Diệu đă từng nói : “ Đời không ân ái , đời vô vị? Kiếp sống không yêu , kiếp sống thừa”. Không biết có trên thế giới có bao nhiêu người đồng t́nh với ông nhưng có điều từ thuở hồng hoang cho đến bây giờ con người vẫn sống, vẫn yêu với tất cả đam mê của ái t́nh như thế . Khi đọc thơ Trần Dzạ Lữ thêm một lần nữa cho thấy thêm điều đó!


Khép lại bài thơ bằng một cảm giác “cuồng say mênh mang” là cảm giác lâng lâng , vô tận của hạnh phúc ngọt ngào với khoảnh khắc măi sẽ là kỷ niệm không thể quên . “Một sát na của trần thế” là đủ bằng cả “thiên thu” nơi “địa đàng”.


“Cuồng say ta mang mang
Cơng em qua dâu bể
Một sát na trần thế
Là thiên thu địa đàng...”


Ai yêu th́ cũng muốn sống bên nhau măi măi . Nhưng không phải t́nh yêu nào cũng đi đến cuối con đường hạnh phúc . V́ lư do khách quan hay chủ quan mà t́nh yêu không là vĩnh viến. Có người nói rằng : “không có t́nh yêu vĩnh cữu mà chỉ có những giây phút vĩnh cữu của t́nh yêu”. Điều đó có thể đúng với người này này mà không đúng với người khác, tuy nhiên điều chắc chắn là những phút giây hạnh phúc bên nhau sẽ là khoảnh khắc đi vào vĩnh cữu .


Với cảm hứng trữ t́nh , lăng mạn, thi ư ngọt ngào và đầy t́nh yêu đời, yêu cuộc sống thiết tha. Bài thơ không hề nói đến tuổi tác và nhan sắc nhưng chẳng cần ǵ khi hai tâm hồn ḥa điệu . Chỉ vậy thôi là chứa đủ những dịu ngọt đắm say.. Bằng những biện pháp nghệ thuật tu từ: ẩn dụ, so sánh , ví von,sát hợp và gợi cảm . Vẻ đẹp của ngôn từ : chính xác, h́nh tượng tạo nên một hệ thống thi liệu và ngôn ngữ văn chương . Tất cả làm nên sắc điệu thẫm mỹ của bài thơ từ cách nói mộc mạc, b́nh dị mà hồn nhiên đáng yêu , Nhạc điệu ngắn, gấp gáp như nhịp thở khi tâm trạng hồi hộp , choáng ngợp của t́nh yêu. đă tạo nên nét rất riêng , rất độc đáo của một bài thơ t́nh lăng mạn. Giọng thơ lôi cuốn .Có thể nói đây là một bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của t́nh yêu mà cụ thể bằng nụ hôn đă làm cho t́nh yêu thăng hoa. Bài thơ tả ít, gợi nhiều đem đến cho người đọc trường liên tưởng thi vị .Tác giả bộc bạch một cách chân thành niềm hạnh phúc vô biên khi yêu và được yêu. Tất cả toát lên chất tài hoa phong t́nh của hồn thơ Trần Dzạ Lữ . “Thơ ca là sự chắt lọc của tâm hồn, là t́nh yêu và mơ ước .” người làm thơ đ̣i hỏi một cuộc sống tinh thần phong phú, năng lực tưởng tượng và biểu đạt dồi dào. Tôi có cảm giác là những h́nh ảnh và âm thanh của t́nh yêu , cuộc sống tự nhiên tràn vào trong thơ Trần Dzạ Lữ ,tạo nên những ḍng tâm tư đầy sức sống trẻ trung và tươi mới .Qua cảm quan nghệ thuật rất đẹp của một hồn thơ nồng nàn , lăng mạn!

 

Ngày 15/7/2019
Hoàng Thị Bích Hà

 

 

 

trang Trần Dzạ Lữ

art2all.net