Vơ Kỳ Điền

 

CÁCH VIẾT CỦA NHÀ VĂN

 

 

(trích đối thoại nhà văn Phan Thị Trọng Tuyến và Vơ Kỳ Điền)
.....
Trọng Tuyến Phan Thị :

-A, tại em viết truyện, tưởng tượng đủ thứ, hehe, một chị bạn khen em nói dóc như thiệt!

Vơ Kỳ Điền :

-Anh ở Laval thuộc Québec Phan Thị Trọng Tuyến ơi, xa thiệt là xa với Paris của em gần 7,8 giờ bay lận. Anh cũng bị độc giả hỏi tới hỏi lui như vậy hoài hà. Nhà văn mà viết thiệt th́ đâu phải là nhà văn. Mà nhà văn viết láo ai mà đọc. Muốn biết cách viết của nhà văn như thế nào th́ rán mà t́m giữa hai hàng chữ.. coi cách họ viết ra sao. Đó là bút pháp của mỗi người (style) Phải không nè? À, đúng rồi, nói dóc mà thiên hạ cứ tưởng ḿnh nói thiệt, mới đúng là tay cao thủ. Trong văn chương anh em ḿnh thường gọi là hư cấu... là chuyện không có thiệt. Tiểu thuyết là ǵ ? Tiểu là nhỏ, là vụn vặt, c̣n thuyết là câu chuyện. Câu chuyện vụn vặt là ǵ... là nói tầm bậy tầm bạ, chớ c̣n ǵ nữa ! Hồi xưa các nhà nho học để thi cử, không được đọc tiểu thuyết v́ là ngoại thư. Chỉ đọc chơi thôi, khi trà dư tửu hậu. Rơ như ban ngày. C̣n bây giờ chúng ta muốn đọc sự thật th́ nên đọc báo, các kư giả họ viết chính xác từng giờ giấc, các chi tiết và số lượng, các biến cố xảy ra trong ngày... Những vị đó là nhà báo, không phải là nhà văn.

-Nhà báo mà viết bậy, đặt điều sai sự thật...là nhà báo thiếu lương tâm, không chuyên nghiệp, độc giả sẽ đánh giá thấp, coi thường. (như chuyện Con Ma Vú Dài, Chuyện Khỉ Cà Mau của bà Bút Trà, cậu bé Lê Văn Tám tẩm xăng bật lửa rồi chạy vô đốt kho xăng Nhà Bè v.v....)

-Nhà văn mà viết bậy không giống sự thật th́ độc giả sẽ chê trách v́ thiếu quan sát, thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống. Nhưng phải phân biệt và để ư chỗ nầy: Cái thấy, cái nghe của nhà văn khác cái thấy và cái nghe của độc giả. Nó khác xa lắm. Như ông Kim Dung nói Trương Vô Kỵ vẽ lông mày cho Triệu Mẫn trên đỉnh Quang Minh, các bạn tin không? Trịnh Công Sơn nói -khóc tới đầy hồ nước mắt long lanh... bạn thấy thế nào ? Nguyễn Tất Nhiên .. -mưa rơi trên tượng đá, mưa rơi trên mặt Duyên... Có thật ổng thấy mưa rơi trên mặt cô Duyên lúc đó hay không ? và tại sao khi nghe tới các chuyện nói quá sự thật như vậy chúng ta lại say mê. Đúng vậy, đó là cái thấy của nhà văn, nhà thơ khác lắm so với cái thấy của chúng ta và không thể nói là thấy như vậy là trật, là sai, Đó là cái thấy của người nghệ sĩ, họ làm đẹp cho cuộc đời. Nó rất cần cho đời sống nầy, ngoài cơm ăn, áo mặc!

 

Viết tới đây tôi ngưng không đành ḷng. Làm sao mà tôi quên được bài thơ "Giặt áo quần cho vợ" của thi sĩ Luân Hoán, ông bạn vàng thân quí của tôi. Tôi mê thơ bạn từ khi c̣n đi học. Qua tới đây may mắn kết thân thành bạn bè. Khen bạn th́ mắc cở lắm v́ tại sao lại làm một chuyện dư thừa. Nhưng do nhắc tới cái thấy của nhà văn nhà thơ, bật nhớ tới bạn hiền, bèn chép lại bài thơ đă thuộc từ lâu, dù chỉ đọc qua có một lần:

GIẶT ÁO QUẦN CHO VỢ

trộn chút t́nh ta vào trong bột giặt
ṿ nhẹ nhàng bởi lo sợ em đau
vải c̣n đượm mùi thịt da em thơm ngát
tay bùi ngùi như đang vuốt ve nhau


Trời đất ơi! đă ơi là đă. Giặt quần áo là một cực h́nh, khổ muốn chết, vậy mà nghe ông tả, tôi cũng muốn ôm đống quần áo dơ mà đi giặt nè. Mà nè ông bạn, ở Canada gần mấy chục năm nay, làm ǵ có chuyện giặt quần áo kiểu như ở xứ Quảng Nam của ông bạn vậy? Máy giặt không hà. Rơ ràng là ông bạn tưởng tượng chuyện trăm năm hồi trước, rồi nói láo ào ào... vậy mà không ai để ư ǵ ráo trọi, lại xúm nhau say mê, trong đó có bạn ông là tôi đây nè. Hèn chi các giải thưởng Văn Học Nghệ Thuật Toàn Quốc ngày xưa, một ḿnh ông ẳm ráo trọi. Bài thơ tả chuyện t́nh yêu vợ chồng, không đả động tới chuyện hôn hít yêu đương ǵ ráo trọi... Vậy mà độc giả vẫn thấy nó ẩn hiện, thấp thoáng phía sau những hàng chữ. Bội phục, bội phục.

Ngày nào bạn cho tôi mượn đỡ cặp mắt kiếng để tôi đeo... cho cái thấy của ḿnh cũng giống được chút đỉnh như bạn. Nói theo sư phụ Kim Thánh Thán: -chẳng cũng sướng sao.
.
Vơ Kỳ Điền (30-8-2017)

______

 

GIẶT ÁO QUẦN CHO VỢ

trộn chút t́nh ta vào trong bột giặt
ṿ nhẹ nhàng bởi lo sợ em đau
vải c̣n đượm mùi thịt da em thơm ngát
tay bùi ngùi như đang vuốt ve nhau

trông thau nước đục lờ những cáu bẩn
ta bỗng thương lớp bụi nổi màng màng
chúng là những nhọc nhằn em gánh chịu
nuôi chồng con dài năm tháng gian nan

ṿi nước nhỏ chảy qua từng thớ vải
như chảy vào trong cùng tận ḷng ta
em có thấy giọt lệ ta thầm nhỏ
và tan trên màu vải những thiết tha?

hơn bốn mươi lần đầu ta tập giặt
để tiêu xài cho bớt chút thời gian
thân nam tử ở trong thời mất nước
sao trói nơi này lẩm cẩm kêu than?

đời không giữ giùm ta hai chân đứng
có lẽ nào vô dụng măi hay sao
giặt giũ làm thơ đọc vài trang báo
hai mươi bốn giờ thường trực chiêm bao

Luân Hoán

(Bài thơ Giặt Áo Quần Cho Vợ trong tập Ngơ Ngác Cơi Người)



 

art2all.net