NGUYỄN CHÍ KHAM

 

MÂY VÙNG CAO NGUYÊN

 

 

          Cô gái chợt dừng bước, hơi cảm thấy mỏi tay khi bỏ chiếc va li xuống cạnh chân vừa chỉnh lại sợi dây ngắn của chiếc túi xách nhỏ đeo vai. Từ lối cửa ra, hành khách có vẻ vội vàng bước đi nhanh như sợ trễ tàu. Buổi chiều c̣n đầy nắng nhưng vẫn lạnh. Thành phố cao nguyên nằm khuất xa, và hẳn c̣n đợi lâu trong một giờ nữa đoàn tàu mới khởi hành.

H́nh ảnh chiếc áo dài xanh màu lá, mái tóc chấm vai cùng dáng vẻ dịu hiền trên gương mặt, lúc này trông cô gái nổi bật hẳn lên trước mắt mọi người. Thật rất dễ mến, nhưng không một ai quen biết cả. Ngay đến cả t́nh thân hay từ giọng nói, v́ rằng cô không là người của thành phố này. Mùa hè vẫn c̣n mưa. Mưa to hạt trong buổi sáng và trưa, nhưng dễ làm dịu mát và mau tạnh. 

Mới hôm qua, cô gái cùng người chị đi chơi phố. Hai chị em giống nhau ở dáng đi, nhưng khác trên gương mặt, đến cả giọng nói nữa. Cô gái thích đùa nghịch, thỉnh thoảng nói vài câu trêu chọc người chị, và lúc nghe cô em trêu ḿnh người chị cảm thấy vui. Ở khu phố Duy Tân có một hiệu sách lớn, lúc này, hai chị em cùng ghé vào để xem trong tháng này có những đợt sách nào mới về không. Người chị sống lâu ở Đà Lạt nên rất quen với hiệu sách lớn này, và c̣n có nữa mối thân t́nh với ông chủ hiệu sách đây vốn là bạn đồng nghiệp với người chồng.

Hiệu sách nằm đầu con dốc, trông sang bên kia là một khu phố riêng biệt của người Hoa. Ngày cuối tuần, các con phố chỗ nào cũng tấp nập người đi mua sắm, hay dạo chơi. Bên ngoài lối cửa của hiệu sách có hai bàn vuông bày các loại báo hàng ngày, hàng tuần và cả tạp chí. Bên trong, đèn sáng trưng suốt các dăy kệ. Cũng thấy khá đông khách khi hai chị em bước vào, không khí trong hiệu sách lặng lẽ, vừa thân t́nh. Những lúc dời chỗ theo các dăy kệ, những bước chân luôn chậm, nhẹ nhàng, và khi có những câu chuyện trao đổi, tiếng nói, giọng nói và câu chuyện như thể là những trang giấy in đă được xếp lại thành cuốn sách. Cô gái lướt thoáng cặp mắt nh́n, thấy hai dăy kệ phía ngoài là sách biên khảo và sách học, c̣n những loại sách tiểu thuyết tiếng Việt cũng như các tác phẩm ngoại quốc nằm sâu phía trong với bốn dăy kệ nằm ngang nối liền nhau.. Hai dăy kệ phía ngoài cạnh lối đi dành cho những tiểu thuyết trong nước và cả những truyện dịch, c̣n hai dăy kệ phía bên trái là tiểu thuyết Anh Pháp, và cả Đức ngữ nữa. Hai chị em bên nhau, trong tiếng nói mềm nhẹ, gần gũi. Hai người được cha mẹ đặt tên cho mỗi miền đất của Việt Nam và dùng họ của người mẹ làm đệm cho chữ lót. Và lúc hai người gọi tên với nhau, người ta biết cô chị là tên Hồng c̣n người em tên Lê. Cô Nhị Hồng lớn hơn cô Nhị Lê hai tuổi, lập gia đ́nh sớm, c̣n cô em vừa mới tốt nghiệp Đại Học Sư Phạm cách đây mới mười ngày. Sau lễ tốt nghiệp, Nhị Lê c̣n ở lại khu Đại học xá để gặp bạn bè, kéo nhau đến các quán cà phê, quán hàng ăn, và trong những câu chuyện vui hầu như không một ai nhắc đến chuyện học hành, các bài giảng trong mỗi niên khóa , và cũng quên luôn h́nh ảnh các vị thầy mới hôm nào đó vẻ mặt nghiêm trong kỳ thi của các sinh viên tốt nghiệp. Riêng Nhị Lê rất mê phim ảnh, nên chi, vào ngày cuối ở lại Sài G̣n, cô chui vào các rạp chiếu bóng từ Eden, qua Casino, rồi xuống Lê Lợi. Trong ba rạp này, rạp Lê Lợi Nhị Lê thích nhất. Giá vé rẻ, phim hay, và trước khi vào rạp có cái thú ngồi ở quán bên ngoài thưởng thức một ly sinh tố măng cầu, ăn đệm thêm mấy lát bánh ḿ nướng tôm rất là ngon.

Mưa không nặng hạt, nhưng buổi sáng ở Sài G̣n hơi lành lành lạnh. Ngồi bên cửa ngoài, với chiếc áo len khoác màu tím, Nhị Lê yên lặng nh́n mưa lúc chuyến xe đ̣ rời bến chạy qua trên nhiều đường phố c̣n vắng vẻ. Một đôi lúc những hạt mưa bị gió tạt vào làm dính ướt mái tóc nàng. Và, mỗi lúc, trời sáng dần. Đà Lạt-Sài G̣n cách nhau ba trăm cây số. Khi vào quốc lộ xe bắt đầu chạy nhanh, cùng lúc mưa tạnh. Tới ngă ba Dầu Giây, xe đổi hướng vào quốc lộ 20 để lên Đà Lạt. Thường các chuyến xe đ̣ đường Sài G̣n Đà Lạt, họ dừng cho khách nghỉ ngơi ở Định Quán c̣n từ Đà Lạt xuống Sài G̣n th́ dừng nghỉ ở Bảo Lộc. Trên đường dài, cô gái thỉnh thoảng mở túi xách lấy một cuốn truyện đọc cho qua giờ, nhưng không kéo dài lâu, chứng bốn năm trang, cô lại ngừng đọc và thoáng hiện một vài nghĩ ngợi về ḿnh. Bây giờ ḿnh đă lớn, vừa nói thầm như vậy, cô gái chợt mỉm cười, nụ cười như là một tấm gương soi để cô vừa nh́n lại ḿnh, vừa nhận ra được chính ḿnh. H́nh ảnh đô thị Sài G̣n vào ngày đặt chân đến, đứng bên một góc phố nh́n mọi người đi qua lại trên các ngả đường, cô gái bỗng nhớ Nha Trang, một thành phố nơi cô đă lớn lên, qua những năm học tiểu học, rồi trung học, và rồi đành phải rời xa thành phố biển ấy để vào Sài G̣n bắt đầu cho những năm ở Đại Học. Thời gian những ngày đầu mới hiện diện ở Sài G̣n cô gái rất bỡ ngỡ, nhưng khi dự thi vào trường Đại Học Sư Phạm với các môn thi, môn nào cũng cũng làm suông sẻ, sự kiện đó làm cô vui, trở nên tự tin, và ngay lập tức trả lại những ngày tháng cũ Nha Trang của cô trở về một miền thơ ấu.

Buổi chiều gần muộn, chuyến xe đ̣ vào bến chính của thành phố. Vừa khi mở cửa xe bước ra với chiếc va li nhỏ và túi xách đeo vai, cô gái thật mừng vui gặp người chị đă chờ sẵn để đón em. Thành phố cao nguyên, buổi chiều đầy nắng và không khí lạnh như đang gợi thèm đến một quán cà phê, tách cà phê. Nói như vậy, chỉ có thể hiểu về cô gái và tuổi trẻ của cô thôi, c̣n người chị đă có chồng, và sau khi lấy chồng, chị rời xa gia đ́nh đến nay là đúng ba năm. Ở thành phố này, chị làm việc cho Ty thuế vụ, chồng chị, vừa là quân nhân, vừa là giáo sư ở trường Vơ Bị.

Hai chị em đứng chuyện tṛ ở bến trong lúc chờ taxi đến. Người chị hỏi:

-Em có phải trở lại Sài G̣n không ?

-Không, ở chơi với anh chị một tuần xong em đi Phan Thiết.

-Trường em dạy ở Phan Thiết ?

-Đúng đó chị.

-Em có thích dạy học ở Đà Lạt không ?

-Không, em lên đây thăm anh chị thôi. Em vẫn thích sống ở vùng biển.

Chiếc taxi màu sơn vàng tới. Hai chị em cùng hành lư lên xe. Nhà ở đường Phan đ́nh Phùng gần với rạp hát Ngọc Hiệp, không mấy xa với bến chính của xe hàng đậu.

Bỗng nhiên, một giọng nhỏ, cô em nói với người chị:

-Em có gặp anh Giác .

-Thật à, em gặp ở đâu ?

-Ở Sài G̣n, t́nh cờ thôi ở nhà sách Khai Trí.

-Anh Giác dạy học ở Huế mà.

-Anh đi Sài G̣n công tác.

Vừa lúc ấy, xe ngừng. Hai chị em vào nhà. Đứa con trai nhỏ mới hai tuổi được chị giúp việc cho ăn, thấy người khách lạ vào nó đưa mắt nh́n.

-D́ Nhị Lê đó con.

Mẹ bảo chào người d́, nó bập bẹ lên tiếng chào. Chị giúp việc cũng lên tiếng chào cô Nhị Lê và hỏi han về chuyến đi từ Sài G̣n lên Đà Lạt.

-Em có đói không ?

-Em chưa đói.

Và, cô em hỏi về người anh rể, người chị cho biết ngay, chồng chị tối nay trực ở trường huấn luyện.

Hai người ngồi ở pḥng khách. Hành lư vẫn chưa đưa vào pḥng nghỉ để dọn dẹp. Cô gái nh́n căn nhà ở của gia đ́nh người chị. Căn nhà ở đơn sơ, nhưng rất ngăn nắp. Có một kệ sách để dựa lưng tường. Hai ngăn trên là sách biên khảo và sách nghiên cứu về lư thuyết chính trị và chiến tranh. C̣n ngăn dưới cùng một hàng dài là tiểu thuyết, phần trên là của người chồng, c̣n phần dưới là của người chị. Chị Nhị Hồng của cô gái rất thích tiểu thuyết. Tiểu thuyết thời tiền chiến của Tự lực văn đoàn chị đọc hết không bỏ một tác giả nào, Và ngoài truyện tiếng Việt ra, chị c̣n đọc những danh tác ngoại quốc qua bản dịch. Khác với cô em Nhị Lê c̣n trẻ, thứ tuổi trẻ của đời sống hiện sinh, người chị có tính cách cổ điển hơn. Trong các truyện dịch, chị thích nhất bộ truyện Anna Karenina của nhà văn Nga Leo Tolstoy.

Sau bữa ăn tối, hai chị em có dịp chuyện tṛ nhắc nhở đến người thân trong gia đ́nh. Và, người chị cũng dịp này, hỏi cô em gái ḿnh về một người t́nh cũ, tuy đă xa cách, nhưng nàng vẫn luôn nhớ.

Nhị Lê nói:

-Anh Giác bây giờ có viết văn ?

-Truyện của anh đă in sách hay đăng báo ?

-Chưa in sách, chỉ mới đăng báo thôi.

-Chắc là anh đăng ở các tạp chí.

-Truyện anh Giác đăng khá nhiều trên Bách Khoa.

-Em có đọc không ?

-Có. Anh ấy có viết một truyện về chị. Truyện Tố Chân.

Vừa nghe cô em nói thế, người chị bỗng nhiên yên lặng đưa mắt nh́n quanh nhà.

-Em ở chơi với anh chị lâu không ?

-Em lên thăm với anh chị một tuần.

-Ít vậy em. Ở một tháng đi.

-Không, em ở một tuần thôi.

-Đang c̣n nghỉ hè, em đi Phan Thiết chi sớm.

-Không, em ra Nha Trang. 

Bỗng nhiên, nhớ ba và mẹ, cô Nhị Hồng thấy vui vui, nở nụ cười:

-Em nhớ không ? Ba thường hay nói Madame Trác nấu ăn rất là ngon.

Nhị Lê lên tiếng;

-Ông già galant đó chị. Má nấu ăn cũng thường thôi.

Đêm đầu tiên ngủ ở thành phố lạ trên cao nguyên, cô gái cảm thấy một nỗi xao xuyến mơ hồ. Lúc thức, cô đọc tiểu thuyết, nhưng rồi gấp lại nghĩ ngợi về ḿnh, về một tương lai cũng chưa có ǵ là được hứa hẹn. Cô thiếp ngủ, lúc bốn giờ sáng.

Mùa mưa ở Đà Lạt có những cơn mưa đến từ lúc sáng sớm, và cũng có những trận mưa rất muộn vào buổi chiều. Từ nơi khu phố nhà người chị ở có độc nhất một quán cà phê, và mùi thơm cà phê nóng dậy lên trong cơn mưa khi buổi chiều tới. Từ trên balcon, đứng bên cửa, vào buổi sáng mưa cô gái nh́n ra xa về phía những ngọn đồi và thấy cảnh mưa trên những ngọn đồi xanh mướt những hàng cây thông trông nó đẹp qua dáng vẻ mờ ảo của một thành phố miền núi. Rồi, cô gái sẽ rời khỏi nơi đây, để về gần với biển. Một giọng hát nhỏ nhỏ trong cổ họng nhẹ cất lên:

Ngày mai em đi, biển nhớ tên em gọi về
Gọi hàng liễu rũ lê thê
Gọi bờ cát trắng đêm khuya.

 

Và rồi, một tuần nàng đến đây sống thân t́nh, ấm cúng với gia đ́nh người chị, đă qua mau, hôm nay là ngày cuối của một chuyến đi. Ngày mai, Nhị Lê xa Đà Lạt. Và sự xa cách, tuy rất nhớ thương người chị ḿnh, nhưng cô gái không vương vấn.

Hai chị em đă vào nhà sách, ở lâu đến một giờ, và chọn mua được một số sách. Tới quầy trả tiền xong, hai người ra ngoài thong thả chậm bước bên nhau.

-Em có mua sắm thêm ǵ không ?

-Không, chị em ḿnh đi dạo một ṿng xong đến tiệm cà phê.

-Em có đói không, ḿnh đi ăn phở Ngọc Lan.

-Ở chỗ rạp hát có quán cà phê không ?

-Ở Đà Lạt góc phố nào cũng có quán cà phê.

Lối đi trên vỉa hè lát đá, nắng sáng hẳn lên, vừa ấm, rời rạc vang âm tiếng xe cộ, nhưng gần gũi tiếng những bước chân, tiếng của những giọng nói đă dính liền qua cuộc sống mỗi người, mỗi miền đất lúc lạ, lúc quen trong không khí ngày cuối tuần nhộn nhịp, đông người. Lúc không trao đổi chuyện, cô gái lại thoáng nghĩ về ḿnh, những ngày sắp tới đây ở một thành phố lạ, một ngôi trường, và cuộc đời một cô giáo thực sự c̣n quá mới mẻ. Không chút phân vân, luyến nhớ ǵ nữa về những người bạn, những vị thầy và thời gian ba năm ở trường Đại học Sư Phạm, ấn tượng về một ngôi trường mái ngói đỏ, những khung cửa sổ mỗi pḥng học, khoảng sân chơi thoáng rộng, những hàng cây me, cây phượng mở lối, và cánh cổng mở vào trường, từng sự vật đó lúc này hiện lên trong tâm trí cô gái như là một bức tranh mà chính cô tự hoàn thành tác phẩm của ḿnh.

Bên dưới con dốc nh́n ra xa phía công viên một chút là hồ nước Xuân Hương. Hai chị em không rời xa nhau, và câu chuyện họ đang nói, không có sự liên hệ thời gian nhưng một phần nào, hay một câu nói nào cũng có phần hoài niệm.

Từ trung tâm của phố chính, họ đi dọc theo con đường tương đối hẹp như là một hành lang trên bờ dốc cao tới cuối đường, ở đây không khí ồn vui với rạp hát và quán ăn, quán cà phê.

Hai người ngồi ở phía ngoài, trên hai chiếc ghế mây. Lúc người chạy bàn mang cà phê, người chị bảo lấy thêm một ít bánh mặn.

Hai chị em ngồi uống chậm răi vừa ngắm cảnh buổi chiều Đà Lạt từ nơi xa rồi về đến nơi gần. Có lúc hai chị em nh́n nhau mỉm cười thật hạnh phúc.

-Em có bạn trai chưa ?

Cô Nhị Lê lắc đầu, nh́n lại người chị. Rồi cô nói:

-Em không lăng mạn như chị đâu ?

-Tại sao anh Giác lại…

Một giọng đùa nghịch, cô em nói:

-Gái Huế họ cột chân anh.

-Em đă đọc truyện Tố Chân chưa ?

-Đọc rồi.

-Anh viết hay không ?

-Truyện viết hay, cảm động.

-Đăng trên báo Bách Khoa đă lâu chưa ?

-Em không nhớ, h́nh như năm ngoái.

Người chị cho thêm đường vào cà phê rồi khuấy nhẹ, và đều. Một thoáng lơ đăng, cô em lấy trong cái túi nilon đựng sách ra lấy một cuốn để xem qua.

Cuốn tiểu thuyết dịch của nhà văn người Đức Erich Maria Remarque: Một thời để yêu và một thời để chết.

-Em chưa đọc truyện, nhưng cuốn phim này em coi rồi.

-Ủa, có cuốn phim tựa như cuốn tiểu thuyết này hả.

-Có chứ. Em coi ở Sài G̣n.

Và, rồi em Nhị Lê kể lại nội dung cuốn phim. Cô chị Nhị Hồng nghe xong, thốt lên:

-Đoạn kết cuốn phim, cái chết đẹp, và lăng mạn quá.

-T́nh yêu trong chiến tranh luôn kết thúc một cách bi thảm nhưng mà có cái đẹp cho cả trong văn chương và ngoài cuộc đời.

-Nghĩ đến chiến tranh chị lại sợ.

-Nhưng khi chị đọc tiểu thuyết về chiến tranh lồng trong những câu chuyện về t́nh yêu, chị sẽ cảm thấy thích, v́ nó hay, và rất hiện thực.

Cuốn sách để lại trên bàn, và đến lượt cô chị cầm lên nh́n tấm b́a sách, xong lật vào bên trong coi hàng chữ lớn và tên của dịch giả.

-Tựa sách hay quá, đẹp nữa. Hay cả tiếng Pháp và tiếng Việt.

Cô em gái nói:

-Trong chiến tranh, t́nh yêu đích thực hơn cả. 

-Đó là tính cách nhân bản trong văn chương.

-Bất cứ tiểu thuyết nào về chiến tranh, cũng lồng trong bối cảnh của t́nh yêu.

-Và rồi, phải kết thúc bằng thảm kịch.

-Chị sẽ thấy cái đẹp thường nằm ở trong thảm kịch.

Buổi chiều đă tàn nắng. Phía rạp hát xuất chiếu bóng vừa tan và khán giả ra về. Cô Nhị Lê nh́n về phía họ, chú ư đến những cặp t́nh nhân trẻ đi bên nhau, những ngón tay đan vào nhau. Tiếng cô chị nói:

-Em nói má đi Đà Lạt chơi một chuyến đi.

-Má không lúc nào muốn rời xa ba cả.

Nhị Hồng cười nh́n cô em gái.

-Em giống má nhiều hơn hết.

-Má rất thương ba.

-Hai ông bà đă già rồi mà vẫn c̣n t́nh tứ.

Nhị Lê bỗng nói với người chị.

-Em phải về Nha Trang, v́ má nói có chuyện của em.

Nhị Hồng cười nói:

-Rồi em cũng giống chị. Chuyện ǵ, cũng tay má sắp đặt.

Nhị Lê im lặng, một lúc sau mới nói:

-Nhưng em về thăm má, thăm ba thôi. Không có chuyện giống như chị đâu.
 

 

Nguyễn Chí Kham

(Trích trong tập Hà Nội, Bướm Trắng )
 

 

art2all.net