VƠ HUY ÁNH

 

Giấc Mơ Của Một Đời Người

 

CHIÊM BÁI THÁNH TÍCH PHẬT GIÁO

 

ẤN ĐỘ - NAPAL

 

 

 

PHẦN 3

TỊNH XÁ KỲ VIÊN -VƯỜN ÔNG CẤP CÔ ĐỘC

Tịnh xá Kỳ Viên-Vườn ông Cấp Cô Độc (Ảnh: Huy Ánh)


          Ngày thứ hai của hành tŕnh chiêm bái thánh tích, đoàn hành hương chúng tôi rời Varanasi (Ấn Độ) sớm hơn dự kiến vài giờ, sau khi ngắm b́nh minh trên sông Hằng và điểm tâm sáng tại khách sạn, chúng tôi bỏ qua các điểm tham quan các đền thờ của người Hindu giáo ở đây như là Monkey Temple, Durga Mata Temple và Bharat Mata Temple, với ḷng háo hức hướng về địa danh nổi tiếng mà tôi thường nghe trong nhiều bài kinh: “Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn ở Savatthi (Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika (Cấp Cô Độc)…”, đó là Rừng Thệ Đà hay Kỳ Viên Tịnh Xá - là vùng đất thiêng liêng với nhiều câu chuyện lịch sử về ông Cấp Cô Độc cúng dường (hiến tặng) Tịnh xá cho tăng đoàn Đức Phật. Đây là nơi Đức Phật ở nhiều mùa an cư nhất (an cư kiết hạ), có tài liệu ghi 24 mùa, nơi đây Ngài đă thuyết pháp nhiều bài kinh quan trọng.

Nam sinh trên đường đi học về

(Ảnh: Huy Ánh)

Nữ sinh tan trường
(Ảnh: Huy Ánh)

 

Chúng tôi khởi hành khoảng gần 9 giờ sáng, từ khách sạn Primeland ở Varanasi (Bà la nại) đi Shravasti (Xá-vệ, Sravasti, Pali: Savatthi) với khoảng đường hơn 300 ki lô mét. Hành tŕnh xe di chuyển thật dài: chạy xuyên qua bang Uttar Pradesh, dự kiến cho 7 giờ xe chạy, tài xế đă chạy liên tục, chỉ dừng vài điểm để đi vệ sinh. Ở Ấn Độ xe chạy trên đường phía bên trái (như nước Anh, nước Nhật), tốc độ tối đa xe du lịch cũng khá giống Việt Nam là 80km/h. Với thói quen đi bên phải ở Việt Nam, đôi lúc tôi lại tưởng nhầm tài xế đang lấn đường. Con đường thật nhỏ nối hai thành phố cổ thật xa, có hai làn xe giống như con đường liên tỉnh miền tây xa xưa mà tôi từng đi. Các xe lưu thông vượt qua, lách lại, bóp kèn, dành đường, cũng thật ngoạn mục. Tuy nhiên, là xe chở khách du lịch nên tài xế lái khá chừng mực, vượt trong khả năng an toàn, giữ khoảng cách, không đạp thắng đột ngột. Con đường đi qua những làng mạc với những cánh đồng lúa đang trổ bông, những ngôi nhà lác đác bên cánh đồng, những thành phố nhỏ. Rồi xe băng qua những giao lộ với đường rầy xe lửa, có đoạn phải chờ mươi lăm phút mới qua được giao lộ này. Trời đang vào chiều, tôi bắt gặp những h́nh ảnh học sinh tan trường trên đường quê thật dễ thương, những cô cậu đang quay ṿng những ṿng xe đạp, trong bộ đồng phục trắng xanh của những thiếu nữ, sơ mi trắng quần kaki của những chàng trai, rồi những chiếc xe buưt màu vàng chở các cháu học tṛ nhỏ bé chầm chậm lướt qua xe tôi.

Khoảng 16h30, chúng tôi tới khách sạn Platinum Shravasti. Tại đây, đoàn chúng tôi được nhân viên khách sạn chào đón bằng nghi thức đeo xâu chuỗi hạt cho khách. Khách sạn thật sạch sẽ và rộng răi. Hướng dẫn viên thông báo dùng bữa ăn, cũng cần thật nhanh chóng để đi chiêm bái vùng thánh tích, đây là bữa ăn thứ hai trong ngày, tôi không thể nói buổi ăn này là trưa hay chiều nữa, v́ c̣n một bữa ăn nữa, cũng là Buffet chay nhẹ nhàng.

 

Nghi thức khách sạn chào đón du khách (Ảnh: Huy Ánh)

Mọi người trở nên khỏe khoắn, nhẹ nhàng lên xe, và đi chừng mươi phút là tới Kỳ Đà Viên, lúc này mặt trời bắt đầu ngă bóng chiều trên những hàng cây xa. Bước qua cổng là một khuôn viên rộng lớn có nhiều cây xanh. Có lẽ, đây là những thánh tích c̣n sót lại với những nền gạch đỏ - dấu vết của Tịnh xá xưa và xen lẫn những khoảng trống là vườn cỏ trồng xanh mướt.

Khu vực cổng tịnh xá Kỳ viên (Ảnh: Huy Ánh)

Tôi đến đây mang cảm xúc câu chuyện về ông Cấp Cô Độc, được nghe rất nhiều về sự cúng dường cho Đức Phật và tăng đoàn. Tên Cấp Cô Độc (Anathapindika) là do người đời đặt cho ông, v́ ông thường xuyên cung cấp thức ăn cho những người nghèo và người cô độc (vô gia cư). Ông là trưởng giả thương gia giàu có ở xứ Kiều Tát La (Kosala), Ấn Độ, tên trên “giấy tờ” của ông là Sudatta (Tu Đạt Đa). Ông đă t́m khu vườn vườn đẹp nhất ở gần thành Xá Vệ để cúng dường (hiến tặng) cho tăng đoàn Đức Phật làm nơi trú xứ. Hỏi ra, ông mới biết khu vườn này thuộc về sở hữu của thái tử Kỳ Đà, con vua Ba Tư Nặc (Pasenadi) xứ Kiều Tát La. V́ Thái Tử đă nói “ông có rải vàng ṛng hết vườn tôi cũng không bán”, nhưng với câu nói này, ở thời đó như là đă “ra giá”. Chẳng bao lâu, ông đă thực hiện rải vàng lên mặt đất khắp khu vườn, nhưng không thể rải được vào các gốc cây. Thái tử Kỳ Đà kinh ngạc với quyết tâm của ông ta phải có bằng được khu vườn này, cũng chính sự thành tâm này đưa Thái tử đến với Đức Phật. Thái tử đă hiến tặng phần cây rừng, và cùng đóng góp với ông Cấp Cô Độc xây dựng cổng thành Tịnh xá…. Ghi nhận công lao của 2 người, Tịnh xá được đặt tên vườn ông Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ Đà (Jetavana), gọi tắt là Kỳ Viên (Jeta).

Sự hào phóng của ông Cấp Cô Độc không dừng ở đây. Những năm sau đó, ông tiếp tục cung dưỡng những thứ cần thiết cho Tăng đoàn và làm nhiều thiện lành. Về sau, việc kinh doanh không thuận lợi, ông trở nên nghèo khó nhưng ông vẫn cho đi những ǵ mà ông c̣n. 

Câu chuyện của ông làm tôi xúc động hai điều:

- Một là sự cho đi vĩ đại, trong suốt chiều dài lịch sử Phật giáo, chắc hẳn có không ít người như ông, nhưng có lẽ ông là người bố thí với ḷng từ bi, cúng dường hào sảng bậc nhất, tên tuổi ông được nhắc nhớ trong nhiều bài Kinh.

- Hai là ngay cả thời Đức Phật, người giàu như ông cũng có lúc nghèo khó, thất bại trong kinh doanh. Không lẽ Đức Phật “không độ” được cho ông măi thành công, luôn giàu có? Không phải vậy, ông tuân theo luật Nhân Quả, Nghiệp Báo mà Đức Phật đă tuyên thuyết, càng minh chứng cho những lời Phật dạy.

Câu chuyện thứ hai, câu chuyện Tôn giả Anan trồng cây Bồ đề: tuy Đức Phật có nhiều mùa trú xứ tại Kỳ Viên, nhưng Ngài cũng thường đi hoằng pháp nhiều vùng, nhiều nơi. Cư dân thành Xá vệ (Shravasti) lại muốn Ngài ở đây măi, điều đó không thể được, và v́ thế họ thỉnh Ngài để lại một vật ǵ đó để họ tưởng niệm là Ngài đang hiện diện trong khi Ngài không có mặt ở kinh thành. Để đáp lại thỉnh nguyện của các Phật tử, Tôn giả Anan, được sự cho phép của Đức Phật, đă cho trồng một cây Bồ đề được chiết nhánh từ cây Bồ đề tại Bồ Đề Đạo Tràng để cho các Phật tử chiêm ngưỡng những khi Thế Tôn vắng mặt.

Cây bồ đề do Ngài Anan trồng (Ảnh: Huy Ánh)

Nơi đầu tiên trong khuôn viên Tịnh xá mà chúng tôi đến chiêm bái là cây Bồ đề. Chúng tôi đi ba ṿng quanh cội cây như là đảnh lễ Đức Phật, rồi tôi ngồi bên cây Bồ đề dăm phút, thật lặng yên! Và ngẫm về câu chuyện ngàn xưa được nghe như vẫn c̣n đâu đó quanh đây. Dưới tán cây phủ mát khoảng không rộng lớn có vài người ngồi thiền định và tụng kinh, tŕ chú. Tôi nghe lời kinh vọng ra từ một vị nữ tu (tỳ kheo ni), mà âm ngữ phương nào, quốc gia nào tôi không thể biết? Ngồi trước mặt chúng tôi là hai vị sư áo nâu đỏ đang trong tư thế thiền định, thật là phước lành dưới bóng che của Ngài. Trước khi rời đây, chúng tôi kính lạy cây Bồ đề - biểu tượng sự hiện hữu của Đức Phật khi Ngài “đi vắng” một lần nữa.

Rời cây Bồ đề, chúng tôi đi đến khu vực được xem là hương thất của Đức Phật, rồi đến nền gạch của khuôn viên lớn, vị trí này được cho là Tịnh xá năm xưa có từ thời Đức Phật cho đến thế kỷ 12 được tái xây dựng nhiều lần trên nền móng cũ. Tại đây, chúng tôi gặp đoàn hành hương của các Sư Thầy, Sư Cô và Phật tử Việt Nam đang đảnh lễ thánh tích. Một cảm xúc đặc biệt khi tôi trông thấy cụ bà ngồi trên chiếc xe lăn, h́nh ảnh thật đẹp của người mộ đạo đi trên hành tŕnh hành hương đầy khó khăn cho những người già. Sau này, chúng tôi có gặp lại đoàn hành hương này ở cùng khách sạn, mới biết bà có hai người con đi tu, cùng đưa bà đi hành hương chuyến này. Phước thay, lành thay!

 

Các vị Tỳ kheo & Tỳ kheo Ni Việt Nam đang đảnh lễ Tịnh xá Đức Phật tại Kỳ viên

(Ảnh: Huy Ánh)

 

Mặt trời đă tắt nắng, mảnh trăng khuyết đă hiện lên, chúng tôi rời Kỳ Viên đi thêm một đoạn ngắn đến hai bảo tháp (nơi tưởng niệm, nơi lưu giữ xá lợi, tro cốt) là bảo tháp ông Cấp Cô Độc và bảo tháp Ngài Vô Năo, hai địa điểm này đối diện nhau.

Tịnh xá Kỳ viên -Vườn ông Cấp Cô Độc (Ảnh: Huy Ánh)

Người đàn ông, có lẽ là bảo vệ khu bảo tháp đă nhanh chóng mở cổng cho chúng tôi vào chiêm bái bảo tháp đầu tiên tưởng niệm ông Cấp Cô Độc, chúng tôi đă được đảnh lễ một vị cư sĩ giàu có tài sản, lẫn tâm hồn hào sảng, ḷng hảo tâm với người nghèo, hết ḷng hộ tŕ Tam Bảo. Kính phục Ông!

 

Bảo tháp của Ngài Vô Năo -Angulimala (Ảnh: Huy Ánh)

Chúng tôi, lại băng qua phía bên kia con đường là bảo tháp ngài Vô Năo (Angulimala). Câu chuyện lịch sử về Ngài Vô Năo hết sức đặc biệt với tôi. Trước khi gặp Đức Phật, Angulimala là kẻ giết người khét tiếng mà quan quân thời ấy phải khiếp sợ. Một lần nọ, cả kinh thành khiếp sợ không ai dám ra đường, Angulimala đang t́m người cuối cùng để giết, cho mục đích hoàn thành ṿng chuỗi đủ 1000 ngón tay (ông bị người thầy xấu xa làm cho mê mụội). Đức Phật biết được, Ngài đi khất thực qua nơi Angumilla đang ẩn nấu. Angumilla thấy có vị Sa môn đi qua th́ đuổi theo để giết nhưng ông đuổi măi mà không bắt kịp Đức Phật, ông cứ hét:“ông Sa môn hăy dừng lại!”, Đức Phật bỗng dừng lại trước mặt ông, Ngài đă nói: “Ta đă dừng từ lâu mà ngươi chưa dừng; Với chúng sanh, Ta đă dừng sự giết hại, c̣n ngươi chưa dừng việc gây khổ đau, sát hại chúng sanh…”, Angulimala thấu hiểu, đă buông đao quy y Phật. Với Trí tuệ của Đức Phật, Ngài nh́n được căn tu hành tiền kiếp Angulimala, sự cảm hóa đầy ḷng Từ bi của Đức Phật đă đánh thức thiện tính của ông, ông ta nhận ra chính ḿnh, được trở thành tu sĩ đứng trong hàng ngũ tăng đoàn, ông nhẫn nhục chịu nhiều khổ đau do ông gây ra trước đây, tu hành tinh tấn, rồi đạt thánh quả A-la-hán. Câu chuyện của ông, gợi cho tôi nhớ về thành ngữ “Buông đao thành Thánh”, “Quay đầu là bờ”. Đảnh lễ Thánh Vô Năo (Angulimala), khắc ghi trong tôi một chữ “Buông” vĩ đại của giáo pháp Đức Phật.

Chúng tôi rời nơi đây, về khách sạn kết thúc hành tŕnh đi xe trên đoạn đường dài nhất, chiêm bái trong thời gian ngắn ngủi, nhưng đại lượng thời gian ngắn-dài không hiện hữu trong tôi khi được cảm chứng vùng đất thiêng liêng dù chỉ là chốc lát..
 

_______________

 

Trở về:

MỤC LỤC

PHẦN 2: VARANASI, THÀNH PHỐ CỦA ÁNH SÁNG

Xem tiếp:

PHẦN 4: LÂM TỲ NI, THIÊNG LIÊNG VÙNG ĐẤT ĐỨC PHẬT ĐẢN SANH

 

 

 

art2all.net